Ngày càng nhiều cha mẹ học sinh không tiếc tiền “đầu tư” cho con học song ngữ, trong đó tập trung vào học tiếng Anh. Nhất là với những em được định hướng du học, hoặc học trường quốc tế, thì việc giỏi tiếng Anh ngay từ nhỏ sẽ là “giấy thông hành” bảo đảm cho bệ phóng bay vào tương lai.
Một tiết dạy tiếng Anh tại Trường PT đa cấp Hồng Hà - Nguyễn Khuyến
Phá bỏ rào cản ngôn ngữ
Nhiều trường ở Hà Nội hiện nay đã mở thêm các lớp học song ngữ, hoặc dạy theo hình thức bán quốc tế. Cụ thể, Trường phổ thông Việt – Úc (Mỹ Đình, Hà Nội) dạy song ngữ cho cả 3 cấp Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông. Đối tác của Trường phổ thông Việt – Úc là Trường Presbyterian Ladie’s College (PLC) có danh tiếng bề dày trên 120 năm ở Úc. Chương trình học của trường gồm chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục Đào tạo quy định kết hợp với chương trình học tiếng Anh và bằng tiếng Anh quốc tế do trường đối tác phụ trách. Học sinh không những được học tiếng Anh mà còn học được cách học, cách diễn đạt bằng tiếng Anh như học sinh ở Úc.
GS. TS, Nhà Giáo ưu tú, Chủ biên bộ SGK Toán - Đại số-Giải tích THPT Vũ Tuấn, người xây dựng thành công dự án giáo dục song ngữ của Trường PT đa cấp Hồng Hà - Nguyễn Khuyến Khuyến cho biết: Đào tạo theo chương trình giáo dục song ngữ là một yêu cầu xuất hiện trong xu thế nhiều phụ huynh muốn con theo học các trường ở nhiều nước tiên tiến trong khu vực như ở Singapore, NewZealand,... và trên thế giới như Anh, Mỹ... Chuẩn bị năng lực ngoại ngữ, nhất là Anh ngữ, còn là một trong những đòi hỏi đầu tiên trong việc tìm kiếm việc làm của thanh niên trong bước đầu vào đời. Nhận thức được tầm quan trọng đó, từ cuối năm 2009, nhà trường đã xây dựng kế hoạch giảng dạy các lớp song ngữ theo hai phương án: học song ngữ từ lớp 1 đến lớp 12; học song ngữ từ lớp 6 đến lớp 12 với yêu cầu tăng cường giờ học tiếng Anh, đặc biệt tăng giờ luyện tập nghe nói; học một số môn trực tiếp bằng tiếng Anh như Toán; Khoa học Xã hội; Khoa học Tự nhiên.
Học sinh được quan tâm sâu sát hơn
Sĩ số lớp học song ngữ thường từ 20 - 24 học sinh/lớp, vì vậy, giáo viên có điều kiện quan tâm sâu sát đến từng học sinh không chỉ ở môn tiếng Anh mà còn ở các môn văn hóa khác. Hơn nữa, cơ sở vật chất cũng tốt hơn, phòng học có máy chiếu, radio,… sẽ giúp các em hứng thú trong học tập.
Theo Tiến sĩ Lê Phước Hùng - Giám đốc điều hành Trường PT đa cấp Olympia, chương trình học của Trường sẽ bao gồm chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam và chương trình quốc tế. Trường không sử dụng 100% chương trình quốc tế, mà chỉ cùng chuyên gia của họ thiết kế lại chương trình sao cho phù hợp với học sinh Việt Nam. "Chúng tôi muốn kết hợp những gì ưu việt nhất của 2 chương trình Việt Nam và quốc tế khi đào tạo học sinh" - Tiến sĩ Hùng cho biết. Như vậy, ngoài các chương trình của Việt Nam, Trường phổ thông đa cấp Olympia còn đào tạo chương trình tiếng Anh (gồm 3 môn: Tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai, Tiếng Anh Toán và Tiếng Anh khoa học) và Chương trình phát triển thể chất và nhân cách (hướng tới 4 mục tiêu phát triển về tinh thần, xã hội, đạo đức và văn hoá cho học sinh).
Có thể thấy việc dạy và học song ngữ phát triển nhanh ở Hà Nội trong thời gian qua đã tạo bước chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục theo hướng tiếp cận với trình độ tiên tiến của thế giới, phù hợp với thực tiễn Việt Nam, phục vụ thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Đặc biệt là để đáp ứng được việc học song ngữ, các trường phải thực hiện đổi mới chương trình - phương pháp – quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo, tăng cường nguồn tài chính, đầu tư cơ sở vật chất trường lớp, đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, hợp tác quốc tế.
Hướng tới du học
Kỳ vọng của số đông phụ huynh học sinh là có con học song ngữ là con mình được học chương trình khung của Việt Nam song song với chương trình quốc tế, giúp mở ra con đường du học sau này. Thực tế, kỳ vọng đó hoàn toàn đúng nhưng không phải một sớm một chiều có thể trở thành hiện thực.
Tại một số trường song ngữ, ngay học kỳ I năm 2009 - 2010, các quan điểm ban đầu của phụ huynh đã phải thay đổi. Tiếp xúc với một số trường phụ huynh của trường Hanoi Academy, chúng tôi thấy một số ý kiến trái chiều khi bàn về giao bài tập về nhà: người đồng tình, người phản đối. Một số than phiền con không giỏi các môn học bằng tiếng Anh, một số đề nghị trường dịch chương trình toán tiếng Việt sang tiếng Anh… Một điều bất ngờ nữa là một số phụ huynh đã thấy việc cho con học song ngữ cần nghiêm túc chứ không đơn giản như nghĩ ban đầu.
Trao đổi với một số chuyên gia giáo dục, chúng tôi được biết: lựa chọn chương trình song ngữ cần phải hiểu rõ về chương trình mà nhà trường triển khai. Các trường song ngữ đều giảng dạy chương trình của Bộ, có giảm thời lượng của các môn phụ để tăng thời gian cho các giờ học quốc tế (tiếng Anh, toán, khoa học, ICT,…) tùy theo cấp học và có thêm giời gian cho môn giáo dục thể chất.
Chính vì vậy, phụ huynh nên tìm hiểu kỹ đặc điểm của chương trình, nên cùng học và giúp con tìm ra phương pháp học được cho là hiệu quả nhất. Kỳ vọng về giảm tải chương trình chỉ có thể khi các con có phương pháp học phù hợp và thực sự say mê học tập.
Vẫn cần cân nhắc kỹ
Theo ý kiến một số nhà giáo, các bậc cha mẹ cần phải sáng suốt và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định cho con học song ngữ. Bởi vì ngoài việc đảm bảo mặt bằng kiến thức như các học sinh lớp thường, học sinh song ngữ còn phải “gánh” thêm nhiều tiết ngoại ngữ tăng cường trong tuần. Do vậy, nếu không có năng khiếu ngoại ngữ và sức khỏe tốt, các em phải “bơi” mới mong theo kịp các bạn. Chưa kể xảy ra tác dụng ngược: Nếu nỗ lực không thành, học sinh từ việc chán ngoại ngữ sẽ tiến dần đến chán những môn học khác.
Còn với những em bắt kịp được việc học song ngữ sẽ tiếp cận được phương pháp học chủ động, học nhóm, nhanh nhạy trong giao tiếp cũng như học tập. Vì thế học sinh học chương trình song ngữ rất tự tin, bạo dạn, dễ hòa nhập với tập thể, cộng đồng. Trong lớp các em hăng hái phát biểu, giao tiếp tự tin với người nước ngoài cũng như trong phát triển nhiều mặt của cuộc sống sau này.
Hồng Nga