XK gạo 6 tháng đầu năm đã giảm so với cùng kỳ chỉ với 3,16 triệu tấn gạo các loại. Và dường như “mùa buồn” vẫn chưa dừng lại.
"Lái lúa" Trần Thị Ngọc Mai (xã Trường Thắng):
"Hôm qua giá 3.300 - 3.400 đ, sáng nay Cty chỉ chấp nhận giá 3.200 đ/kg"
Thời điểm này, trà lúa sớm (khoảng 40%) trong tổng diện tích hơn 1,6 triệu ha vụ hè-thu bắt đầu cho thu hoạch năng suất bình quân đạt từ 4,8 - 5 tấn/ha, nhưng mưa xuất hiện mỗi ngày một nhiều và lớn hơn. Giá lúa thì cứ sau 1-2 ngày lại “tuột phanh” bất chấp giá sàn, giá bảo hiểm do VFA đưa ra ngang với lúa vụ đông-xuân (4.000 đ/kg). Trong lúc đó, kho chứa, sân phơi, máy sấy là những phương tiện bảo đảm chất lượng lúa gạo thì nhiều năm qua phát động, phấn đấu nhưng vẫn thiếu hụt...
Theo Sở NN-PTNT Sóc Trăng, vụ hè thu năm nay toàn tỉnh có hơn 160.000 ha xuống giống và hơn 40% diện tích đã vào thu hoạch. Năng suất bình quân đạt khoảng 4,8 tấn/ha, giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước do dịch bệnh, hạn hán và nhiễm mặn... Nhưng, dù nguồn cung giảm mạnh như vậy mà giá lúa vẫn... tuột thê thảm và tình hình tiêu thụ vẫn rất khó khăn. Hiện tại các thương lái đang thu mua rất cầm chừng, với giá mua tại nhà dân từ 2.800 - 3.000 đồng/kg. Thậm chí nhiều nơi thương lái neo ghe, không tiếp tục thu mua.
Tại Đồng Tháp, một tỉnh xuống giống hè-thu lớn nhất khoảng trên 197.000 ha, hiện đã có trên 90.000 ha vào thu hoạch trong tình hình tiêu thụ gần như bế tắc hoàn toàn. Một cán bộ nông nghiệp tỉnh lo lắng: “Hai tuần trước, giá xấp xỉ 4.000 đ/kg, nông dân còn có đồng ra đồng vào. Nay giá xuống dưới 3.300 đồng/kg, mà lại không dễ tìm người mua... Không khéo nông dân lại rơi vào cảnh lúa chất đầy nhà, đầy đường như hồi 2008!”
Còn tại các huyện Hồng Ngự, Tân Hồng, Lấp Vò (Đồng Tháp), khi lúa hè thu lại bước vào thu hoạch rộ, lúa đông xuân cũng còn tồn một lượng đáng kể. Vì vậy, mặt bằng giá nói chung hạ rất mạnh. Thay vì mua lúa hè thu, các thương lái sẽ mua lúa đông xuân thường có chất lượng cao hơn, dễ bán ra hơn. Ông Hùng - một “lái lúa” chuyên thu mua ở Cần Thơ, Kiên Giang - tiết lộ: “Năm nào cũng vậy hết. Mấy ông nhà máy chê lúa hè thu chất lượng thấp, không thể xuất khẩu. Chúng tôi mua để bán cho mấy ông không đặt hàng thì phải ngừng thôi!”.
Tại TP Cần Thơ, trung tâm giao dịch lúa gạo lớn của khu vực, tình hình tiêu thụ cũng gần như chững lại; trong tổng diện tích lúa hè-thu hơn 84.000 ha đã có 30.000 ha được thu hoạch. Hiện chỉ vài DN lớn trên địa bàn lai rai việc thu mua với số lượng “vừa phải”.
Giám đốc Sở Nông nghiệp-PTNT Cần Thơ Phạm Ngọc Quỳnh cho biết: “Tình hình tiêu thụ hiện rất khó khăn. Chất lượng lúa vụ này nhìn chung rất thấp nên các DN ngại không đủ tiêu chuẩn xuất khẩu... Chúng tôi đang chỉ đạo ngành trực thuộc và khuyến cáo các địa phương theo dõi tình hình thu hoạch và tiêu thụ trong dân, để báo cáo kịp thời UBND thành phố có biện pháp chỉ đạo kịp thời!”
Bên lề hội thảo do VCCI Cần Thơ tổ chức sáng 5/7/2010, Giám đốc Cty Lương thực Sông Hậu Lê Minh Trượng cho biết: "Việc triển khai mua lúa tạm trữ đợt 2 chưa có kế hoạch phân bổ cụ thể. Ngay khi có phân bổ cụ thể (chỉ tiêu mua và chỉ định ngân hàng cho vay), chúng tôi cùng lực lượng hàng xáo sẽ triển khai. Trước đó, trong tuần qua, Cty Lương thực Mekong đã thu mua hơn 2.000 tấn; Cty CP Gentraco cũng thu mua khoảng 600 tấn/ngày".