Dưới tác động của khủng hoảng nợ Châu Âu, USD và Yên Nhật tăng giá mạnh. Nhiều DN VN vay Yên đứng trước nguy cơ phải tăng trích phòng rủi ro tỷ giá cao hơn. Để tránh rủi ro, các DN sẽ phải áp dụng nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ. DĐDN đã có cuộc trao đổi với bà Cao Thị Thúy Nga – Phó Tổng giám đốc MB xung quanh nội dung này.
- Bà có thể nhận xét việc JPY tăng giá có tác động như thế nào đến DN VN vay vốn ODA ?
Tại VN có nhiều DN nhận vay vốn ODA từ Nhật, và phần nhiều nhận nợ ODA từ trước năm 2008. Điều đó có nghĩa là rủi ro tỷ giá hiện rất lớn do JPY tăng giá rất mạnh so với USD. Giao dịch của JPY với USD đang từ mức 110.47 JPY/USD xuống còn mức 87.56 JPY/USD. Trong khi tỷ giá USD -VND cũng tăng giá theo, hiện trên 19.000 VND/USD. Như vây, DN VN một lúc phải chịu hai lần tăng giá từ JPY so với USD và từ USD so với VND.
Chúng ta đã từng biết đến trường hợp của Nhiệt điện Phả Lại phải trích lập dự phòng rủi ro tỷ giá lên tới hơn 700 tỷ đồng. Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến lợi nhuận và khả năng trả nợ.
Hiện tại, khi các nền kinh tế khác vẫn chưa thể khởi sắc và sự phụ thuộc vào kinh tế Châu Á tăng dần thì nhu cầu JPY cũng tăng cao, đặc biệt, nếu Trung Quốc bắt tay vào việc mua trái phiếu của Nhật thì JPY sẽ tăng giá mạnh. Dự báo, tỷ giá USD/JPY sẽ về mức 86.46JPY/USD.
- Vậy, giải pháp của các ngân hàng nói chung, MB nói riêng để phòng tránh rủi ro cho các DN vay vốn bằng JPY, được thể hiện như thế nào, thưa bà ?
Để phòng ngừa rủi ro tỷ giá, những biện pháp thường dùng nhất trên thế giới hiện nay là sử dụng hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng quyền chọn và hợp đồng tương lai, các hợp đồng hoán đổi chéo giữa các đồng tiền để phòng ngừa biến động tỷ giá và lãi suất.
Theo quy định của NHNN, các TCTD chỉ được phép cung ứng hai sản phẩm: giao dịch mua bán kỳ hạn ngoại tệ và các hợp đồng hoán đổi tiền tệ, hoán đổi lãi suất, trong đó VND là đồng tiền cơ sở. Việc cung ứng các sản phẩm trên, các TCTD trong nước đều phải thực hiện tái bảo hiểm với các TCTD nước ngoài ở nước ngoài. Tuy nhiên, hạn chế trong cung ứng các sản phẩm này là hạn mức giao dịch kỳ hạn rất ngắn và VND không có khả năng chuyển đổi cao nên rất khó khăn cho các TCTD có thể cung ứng các sản phẩm có kỳ hạn lớn hơn 3 và 6 tháng.
Biến động của tỷ giá JPY so với VND từ năm 2008 đến nay
Trong khi kỳ hạn của các khoản vay ODA của các DN thường là trung và dài hạn 5-10 năm, thậm chí 15 năm. Việc không khớp kỳ hạn như vậy khiến chỉ bảo hiểm được một phần rủi ro tỷ giá của khách hàng. Do đó thị trường hợp đồng kỳ hạn vẫn còn rất tiềm năng do có rất nhiều DN có nhu cầu phòng ngừa rủi ro tỷ giá (đối với JPY).
- Bà có thể cho biết công tác triển khai các nghiệp vụ này thời gian gần đây tại MB ?
MB thường xuyên cung cấp thông tin thị trường, đặc biệt là các bản phân tích về biến động JPY (cũng như một số ngoại tệ mạnh khác) để khách hàng chủ động trong đàm phán hợp đồng với đối tác cũng như chủ động thời gian thanh toán JPY.
Tại các thời điểm tỷ giá JPY thấp, MB luôn tư vấn cho khách hàng thực hiện hợp đồng kỳ hạn ngắn phù hợp với các quy định quản lý ngoại hối và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng. Hiện không chỉ các khách hàng có vay vốn ODA quan tâm đến các nghiệp vụ này mà ngay cả các DN thường xuyên giao dịch bằng JPY cũng thường xuyên mua JPY kỳ hạn từ MB.
Ngoài ra đối với những khoản vay vốn với kỳ hạn dài, MB chủ yếu tư vấn cho khách hàng hoán đổi về các đồng tiền mạnh khác như USD và EUR trên cơ sở hợp đồng gốc là JPY. Các đồng tiền này là các đồng tiền mà mức độ biến động giá so với VND là thấp hơn và được quản lý chặt trẽ của các cơ quan quản lý nhà nước.
-Với những diễn biến trên thị trường tiền tệ thời gian qua, bà nhận xét như thế nào về tăng trưởng tín dụng ngoại tệ từ nay đến cuối năm ?
Sau khi dừng chính sách hỗ trợ lãi suất cho vay VND, các DN hướng sang loại tín dụng có lãi suất thấp hơn. Với tỷ giá ổn định thì việc vay bằng ngoại tệ tốt hơn. Theo đó, việc dịch chuyển là điều bình thường. Đó là chưa kể đến trường hợp DN đi đường vòng bằng cách vay ngoại tệ, bán ra lấy VND rồi lại gửi VND vào ngân hàng với lãi suất cao hơn.
Tuy nhiên, NHNN cũng đã có những chính sách kịp thời về hạn chế tín dụng bằng ngoại tệ ở những danh mục cụ thể, và các ngân hàng chấp hành. Theo đó tăng trưởng tín dụng thời gian tới có thể sẽ chậm lại.
- Xin cảm ơn bà !
Hải Nam thực hiện