Chiều 9/7/2010, Bộ Công Thương, đại diện các tỉnh ĐBSCL và VFA nhóm họp tại TP HCM để bàn giải pháp mua tạm trữ 1 triệu tấn quy gạo vụ hè-thu theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng hôm 30/6/2010. Tuy nhiên, đây lại là thời điểm khó khăn vì giá lúa “rớt thê thảm” nhất kể từ đầu năm. Tại nhiều địa phương, giá lúa “tuột” xuống dưới 2.000 đ/kg.
Kế hoạch thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo lại cho phép DN mua theo giá thị trường chứ không căn cứ trên giá thành
Tại cuộc họp, đại diện các tỉnh ĐBSCL tranh luận sôi nổi về giá thành lúa và băn khoăn nhiều về mức lãi tối thiểu 30% cho nông dân đã được pháp lý hóa qua chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ hồi năm ngoái.
Băn khoăn chính sách
Phó Chủ tịch UBND Đồng Tháp Võ Trọng Nghĩa cho rằng, giá thành sản xuất lúa hè -thu ở tỉnh trên 3.000 đ/kg. Do đó, để người nông dân lời tối thiểu 30% thì DN phải mua trên giá thành. Tuy nhiên, kế hoạch thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo lại cho phép DN mua theo giá thị trường chứ không căn cứ trên giá thành, nên nhắc đến giá thành lúc này là không còn ý nghĩa gì. “Quy định DN mua theo thị trường thì không dại gì họ nâng giá lúa, mà để xuống thật thấp mới triển khai” - ông Nghĩa nói. Vì thế, theo ông Phó Chủ tịch Đồng Tháp, điều này khiến nông dân hoang mang “liệu quy định lãi tối thiểu 30% có còn duy trì ?”.
Chia sẻ mối lo lắng này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Long An Phạm Văn Rạnh cũng bày tỏ: “DN nhận hỗ trợ mà họ không mua lúa với giá cao thì chính sách không đến nông dân”. Ông Rạnh cho biết sản lượng vụ hè-thu của Long An khoảng 830.000 tấn lúa, quy ra gạo khoảng 450.000 tấn, cộng thêm tồn kho 110 ngàn tấn là áp lực không nhỏ. Nông dân hiện đang thu hoạch rộ, cần bán gấp nên giá tại ruộng chỉ còn khoảng 2.900 - 3.100 đ/kg và có xu hướng giảm nữa. “Nông dân phải bán 3.900 đ/kg thì mới có lãi 30%” - ông nói.
|
VFA cho biết, sản lượng gạo hàng hóa vụ đông xuân năm nay khoảng 3 triệu tấn, hè thu 2 triệu tấn, thu đông 800.000 tấn, cộng tồn kho năm ngoái 1,5 triệu tấn nên năm nay VN phải tiêu thụ 7,2 triệu tấn. Tuy nhiên, do tình hình thị trường đầu ra khó khăn, nhu cầu nhập gạo ít, nên nếu có quyết liệt thì năm nay cũng chỉ có thể xuất khẩu 6,2 triệu tấn gạo, vẫn còn 1,3 triệu tấn tồn kho. |
Trong khi đó tình hình tại Tiền Giang, Phó Chủ tịch tỉnh Nguyễn Văn Phòng cho hay sản lượng lúa hè-thu ở tỉnh này khoảng 1,3 triệu tấn, giá thành 3.000 đồng/kg. Hiện nông dân bán lúa khô với giá 3.300 đồng/kg, lãi chỉ 10%. Lãnh đạo tỉnh Kiên Giang thông tin, giá lúa hè thu ở địa phương này hiện giảm còn 2.800 - 2.900 đ/kg, trong khi giá thành trên dưới 4.000 đ/kg.
Trước những diễn biến trên, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên, trấn an: Khi DN tổ chức mua thì giá lúa sẽ tăng vì mục đích chủ trương này là hỗ trợ cho nông dân. Ông cũng cho biết số tiền mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo lên đến 6-7 ngàn tỷ đồng, nếu hỗ trợ lãi suất 0% trong 4 tháng thì Nhà nước phải bỏ ra số tiền rất lớn...
Cần một giá sàn
“Phải có giá sàn để không gây khó cho nông dân lẫn DN”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Nguyễn Thanh Bế, đề nghị. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng Nguyễn Trung Hiếu cũng đồng tình với quan điểm này. Ông Hiếu nói: “Nếu Chính phủ vì mục đích hỗ trợ nông dân thì nên đưa ra giá sàn để đảm bảo người dân không có lãi thì vẫn đủ bù đắp các chi phí sản xuất hợp lý để tái đầu tư cho vụ sau”. Phó Chủ tịch thành phố Cần Thơ Nguyễn Thanh Sơn, hoài nghi: “Nếu Chính phủ quy định DN mua theo giá thị trường thì có cần Nhà nước hỗ trợ hay không và DN có chắc dùng tiền hỗ trợ để mua lúa gạo?”. Bởi nhiều tỉnh, thành trong vùng, từ đầu vụ đều dựa theo “cái ni” của Thủ tướng Chính phủ “đảm bảo nông dân có lãi tối thiểu 30%” để thông báo giá thu mua tại địa bàn mình. Theo đó, không nơi nào thông báo giá lúa dưới 4.000 đ/kg nhưng giờ đây, các thông báo đó hầu như để... tham khảo.
Chủ tịch VFA Trương Thanh Phong cho rằng: Rất khó mua theo mức giá mà các địa phương đưa ra. Vì so với hồi đầu năm nay, thị trường xuất khẩu đang gặp nhiều khó khăn, giá gạo giảm 25% so cùng kỳ; loại gạo 5% chỉ còn 350 USD/tấn, thấp hơn gạo Thái Lan khoảng 90 USD và còn giảm nữa. Ông Phong đưa ra giải pháp: “Chúng ta nên... phớt lờ mức lợi nhuận 30%, phớt lờ luôn giá sàn thu mua, nhưng yêu cầu DN không được mua dưới giá 3.500 đồng/kg, trên cơ sở đó VFA sẽ tính toán ra giá gạo để triển khai thu mua”. “Sáng kiến” này được Thứ trưởng Nguyễn Thanh Biên tán thành. Ông Biên nói:“Trong điều kiện thị trường đầu ra khó khăn, giá giảm xuống mức quá thấp thì việc mua 1 triệu tấn gạo hè thu sẽ không đề cập mức lợi nhuận 30% và giá sàn thu mua nữa. Nhưng thống nhất yêu cầu DN mua lúa hàng hóa không dưới 3.500 đồng/kg. Bộ Công Thương sẽ kiến nghị Chính phủ giãn nợ quá hạn cho nông dân trong thời gian mua tạm trữ để giảm sức ép bán lúa hàng hóa trả nợ ngân hàng. Đồng thời VFA phải điều hành không để giá gạo XK xuống dưới 300 USD/tấn để giữ giá”.
Huy Bình