Hiện cả nước đang thiếu khoảng 80% tài xế điều khiển xe cont chưa có bằng FC. Lý do dẫn đến tình trạng trên, theo các DN là do ngành chức năng triển khai quy định về bằng FC chậm. Ngoài ra còn do ngành chức năng chưa tổ chức hiệu quả, có biểu hiện quan liêu trong nhận hồ sơ, tổ chức thi và cấp bằng FC cũng như khả năng yếu kém của các cơ sở dạy và đào tạo cấp bằng FC. Qua thực tế, PV DĐDN nhận thấy lý do của các DN đưa ra là có cơ sở.
Đang thiếu khoảng 80% tài xế lái xe cont; Ảnh nhỏ : Một tài xế đã nộp đủ tiền học, tiền thi từ ngày 15/3/2009 nhưng hiện vẫn chưa học chưa thi
Theo các DN thì lỗi lớn nhất trong việc để xảy ra thiếu tài xế có bằng FC là do cơ quan nhà nước chậm ban hành các quy định liên quan.
Triển khai chậm
Ông Đinh Nam Dinh- Phó Chủ tịch HHVTHH TP HCM phân tích: Luật GTĐB ban hành tháng 11/2009, điểm G Điều 59 có quy định bằng FC cấp cho người đã có bằng C lái các loại xe quy định cho bằng C khi kéo rơmooc, sơmi rơmooc. Tuy nhiên, đến tháng 4/2009 thì Nghị định 34/CP hướng dẫn thi hành Luật GGĐB mới ra đời, và ngày 15/4 thì mới ban hành QĐ 977/BGTVT về xét đặc cách cấp bằng FC cho tài xế đang điều khiển thực tế các loại xe trên. Ngoài ra, QĐ 977/BGTVT lại giới hạn ngày 15/5/2009 là hết hạn đăng ký danh sách xét đặc cách cho tài xế, lại thêm việc triển khai QĐ 977 từ Bộ cho đến Sở, từ Sở đến DN cũng mất thêm một số ngày nên QĐ 977 đến người LĐ chỉ còn 10 ngày. Việc Nhà nước dồn dập ban hành các quy định về bằng FC nêu trên là quá gấp gáp nên DN và người LĐ trở tay không kịp. Ông Dinh nêu thực tế là ngày mà sở GTVT TP.HCM triển khai QĐ 977 chỉ có khoảng 10 DN biết và đến tham dự ! Lẽ ra Sở phải nhìn thấy thực tế này để hoặc triển khai lại, hoặc kiến nghị lùi thời gian nộp hồ xét sơ đặc cách nhưng Sở đã không làm. Ông Lương Công Thành - GĐ Cty TNHH DVGNVT Công Thành thì nói, lỗi hoàn toàn do Nhà nước. DN, báo chí đã cảnh báo việc thiếu bằng FC từ khoảng tháng 4/2009 (từ tháng 4/2009, DĐDN đã có 2 bài viết về vấn đề này) nhưng không thấy ngành chức năng có văn bản hoặc động thái đẩy mạnh vấn đề này.
Bộ máy cấp bằng kém hiệu quả
Lỗi thứ hai của Nhà nước là còn rườm ra chậm chạp trong nhận hồ sơ, tổ chức học- thi... và cấp bằng FC. Qua tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy có xảy ra hiện tượng rề rà, quan liêu chậm chạp trong việc nhận hồ sơ, tổ chức học, thi lấy bằng FC. Ngày 7/7 vừa qua, Đại diện Cty Minh Liên trao đổi với DĐDN là Cty đã đốc thúc các tài xế lo lấy bằng FC, nhưng các tài xế ngại đi lại nhiều lần, mất thời gian, mất công lao động. Cty vận tải Minh Liên đã cho PV xem một biên lai cho thấy tài xế của Cty này đã đóng tiền học và thi lấy bằng FC tại Trường Cao đẳng GTVT- Trung tâm sát hạch lái xe từ ngày 15/3/2010, nhưng đến ngày 7/7 vẫn chưa được học chứ chưa nói đến việc thi ! Một bằng chứng thứ hai chứng tỏ sự chậm trễ rề rà nêu trên là trường hợp của Cty TNHH DVVT Yến Thanh. Đại diện Cty này nói Cty đã thực sự ráo riết lo cho tài xế có bằng FC, nhưng lỗi là do các cơ sở đào tạo ngâm hồ sơ. Từ ngày 18/5/2009 nhiều tài xế của Cty đã nộp hồ sơ xong, nhưng mãi đến ngày 16/6 vừa rồi mới có vài tài xế được tổ chức thi, nhưng cho đến ngày 7/7/2010 chưa có tài xế nào trong nhóm đã nộp hồ sơ hồi tháng 5/2009 được cấp bằng FC. Hi vọng vài ngày tới sẽ có thêm vài tài xế được nhận bằng. Việc kiểm tra lại bằng lái hạng C là việc mà ngành chức năng đang thực hiện, cũng là một vấn đề đã góp phần làm cho tiến độ nhận HS - học - thi cấp bằng FC bị chậm. Các DN nói đã là bằng lái xe thì tỉnh nào cấp cũng có giá trị như nhau, nhưng thực tế là nếu bằng C do TP HCM cấp thì gần như không phải kiểm tra lại, còn bằng C của tỉnh khác cấp thì bị kiểm tra rất lâu.
DN cũng có lý do
Do hàng loạt vấn đề nảy sinh, khó khăn của vấn đề bằng FC, tất cả các DN trao đổi đề đồng nhất kiến nghị: Thứ nhất, hiện luật quy định 3 năm tài xế phải đổi bằng lái lại 1 lần, do vậy cứ tài xế nào đi đổi bằng lái xe hạng C, mà có thâm niên lái xe cont từ 1 năm trở lên, lái xe an toàn từ 20.000 km trở lên thì đổi thẳng bằng C sang bằng FC cho họ, không cần học- thi gì cả. Thứ hai là kéo dài thêm vài năm áp dụng quy định tài xế lái xe cont phải có bằng FC. QĐ 977 không chỉ ban hành muộn mà còn khống chế thời gian thực tế hành nghề lái xe để xét đặc cách chỉ đến ngày 15/5/2009. CV 3463 gia hạn thời gian nộp hồ sơ xét đặc cách đến ngày 31/12/2010 nhưng cũng vẫn khống chế thời gian như vậy. Việc khống chế này làm khó DN rất nhiều, bởi những tài xế có bằng C từ ngày 16/5/2009 là không được đặc cách, dù họ vẫn lái xe cont bình thường liên tục cho đến nay. Do vậy, phải gia hạn thời gian làm việc, thời gian đã có bằng C thêm một thời gian nữa. Ông Lương Công Thành kiến nghị: Kéo dài thời gian buộc tài xế xe cont phải có bằng FC thêm 3 - 5 năm nữa. Nếu tài xế xe cont thi thì cho làm bằng viết tay, không dùng máy vi tính.
Các DN cũng thừa nhận là DN cũng có lỗi trong việc để xảy ra tình trạng thiếu bằng FC. Ông Đặng Đức Nam - GĐ Cty TNHH GNVT Phong Anh Minh cho biết: Nhiều chủ DN sẵn sàng tài trợ cho tài xế đi học - thi lấy bằng FC nhưng hầu hết tài xế không mặn mà, không chịu đi. Đa số tài xế xe cont là dân ngoại tỉnh đến TP làm việc, ở nhà thuê, phải làm việc cật lực vì đầu óc của tài xế chỉ nghĩ đến việc kiếm cơm, nếu đi học thì mất thời gian, mất thu nhập nuôi gia đình, thực hành thì quá giỏi nhưng học lại lý thuyết e rằng khó. Vì vậy cũng cần quan tâm đến vấn đề này để tạo điều kiện cho tài xế được dễ dàng lấy bằng FC hơn.
Khắc Dũng