Sau khi cơ quan xếp hạng tín nhiệm danh tiếng thế giới Fitch công bố hạ mức tín nhiệm của Vietcombank và ACB từ mức “D” xuống D/E (31/8), hai ngân hàng Vietcombank và ACB đã liên tiếp phản bác kết quả công bố của cơ quan xếp hạng tín nhiệm này.
Với ACB trong điều kiện thực tế tại Việt Nam, việc 4 tháng cuối năm tăng trưởng 20% còn lại là không quá cao và không quá nóng.
Cả hai ngân hàng này đều bày tỏ quan điểm không đồng ý với cơ sở mà Fitch dựa vào để xếp hạng vì các dữ liệu đó chỉ là những thông tin được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng chứ chưa phải là thông tin chính thức từ các ngân hàng này. Bên cạnh đó, Fitch không có mặt ở Việt Nam, không có điều kiện sâu sát thực tế của Việt Nam nên họ không thấy hết chất lượng hoạt động của ngành ngân hàng Việt Nam. Do vậy việc đánh giá của họ cũng không “chuẩn xác” so với thực tiễn tại Việt Nam.
Phía ACB đã đưa ra dẫn chứng cho thấy sự vô lý của lần xếp hạng này. Cụ thể là cách cung cấp và bố trí thông tin không phù hợp. Fitch nêu ACB tăng trưởng tín dụng 42% so với cùng kỳ (tháng 6/2009) nhưng lại đặt bên cạnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng 52%/năm là kế hoạch tăng trưởng chung của ACB vào cuối năm 2010 so với đầu năm 2010. Cách sắp xếp này gây hiểu sai về tốc độ tăng trưởng của ACB.
Tăng trưởng tín dụng của ACB trong 8 tháng đầu năm đạt gần 30% và mục tiêu là 50% vào cuối năm. ACB cho rằng nếu tính đến yếu tố mùa vụ (Tết) rất đặc thù của Việt Nam (hầu như quý I không tăng tín dụng) thì việc 4 tháng cuối năm tăng trưởng 20% còn lại là không quá cao và không quá nóng. Do vậy, Fitch nhận xét tăng trưởng tín dụng nửa sau 2010 sẽ nhanh và rủi ro tăng theo là không đúng.
Tốc độ tăng trưởng tín dụng của ngành Ngân hàng Việt Nam nói chung trong 5 năm vừa qua là cao (34% một năm), ACB tăng tín dụng trong 5 năm ấy là hơn 4,6 lần (bình quân 55% một năm). Tuy nhiên, theo ACB, Việt Nam là kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh (7,5%-8,0%/năm) và chủ yếu dựa vào hệ thống ngân hàng thương mại (với tốc độ tăng trưởng cao trên 22%/năm) hơn là thị trường chứng khoán. Vì vậy tín dụng tăng trưởng cao như vậy lại là bình thường nếu so sánh với các kinh tế khác.
ACB cũng chỉ ra thực tế là tốc độ tăng trưởng xét theo tỷ lệ tương đối là cao, song nếu tính theo số tuyệt đối lại không hề cao. Năm 2010, sau 8 tháng, tăng trưởng tín dụng tuyệt đối của ACB với trên 280 chi nhánh và phòng giao dịch là 17.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 60 tỷ đồng một chi nhánh hoặc phòng giao dịch, là con số rất nhỏ. Chưa kể thị phần tín dụng của ACB còn rất nhỏ (trên dưới 4%) nên việc tăng trưởng nhanh không phải là quá bất thường.
Fitch e ngại tăng trưởng tín dụng nhanh sẽ ảnh hưởng đến an toàn vốn và thanh khoản của ACB. Tuy nhiên ACB cho rằng đây là sự lo xa hơi quá, bởi hệ số CAR của ngân hàng đang là trên 9% và ACB đã thông qua kế hoạch nâng vốn để duy trì hệ số theo quy định. Fitch cũng e ngại khi tín dụng ngoại tệ của ACB tăng cao, song ngân hàng cho rằng đã có các biện pháp bảo hiểm, nên rủi ro này hầu như không có.
Phía Vietcombank cũng bày tỏ quan điểm không nhất trí với cách đánh giá của Fitch. Trong đánh giá của mình, Fitch cho rằng, hoạt động của Vietcombank trong 2009 và nửa đầu 2010 bộc lộ sự mất cân đối khi tốc độ tăng trưởng tín dụng tăng vọt đe dọa chất lượng tài sản. Hệ số an toàn vốn (CAR - vốn điều lệ trên tổng tài sản) không đạt yêu cầu, chỉ đạt 8,45%, dưới mức tối thiểu theo quy định là 9%. Tuy nhiên, theo giải thích từ phía Vietcombank, sở dĩ hệ số CAR thấp như vậy là do quá trình tăng vốn. Mặc dù là ngân hàng cổ phần nhưng Vietcombank vẫn mất nhiều thủ tục vì nhà nước vẫn nắm giữ tới 90,7% vốn điều lệ của ngân hàng, việc tăng vốn không chỉ cần hội đồng quản trị thông qua, mà còn cần ý kiến của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ. Mặt khác, Vietcombank đã có kế hoạch tăng vốn thêm 33% (tương đương hơn 4.000 tỷ đồng) và đã được Thủ tướng phê duyệt. Với số vốn tăng thêm này, hệ số CAR của Vietcombank sẽ lên tới 10,5% chứ không còn là 8,45% như Fitch quan ngại nữa.
Phía Vietcombank cũng cho rằng tốc độ tăng trưởng tín dụng của Vietcombank lên đến 26% trong năm 2009 là hoàn toàn phù hợp vì đây là năm Chính phủ triển khai chương trình kích cầu qua lãi suất để chống suy giảm, tất cả các ngân hàng Việt Nam đều đẩy mạnh cho vay. Toàn bộ hệ thống tăng trưởng gần 40%, trong khi Vietcombank chỉ là 26% thì không thể gọi là “quá cao” được.
Qua một loạt dẫn chứng, đại diện các ngân hàng đều cho rằng kết quả xếp hạng của Fitch là cần thiết. Tuy nhiên, những chỉ số mà tổ chức này đưa ra không phải tất cả đều chính xác và có độ tin cậy cao vì họ cũng chỉ là tổ chức tư vấn và chịu trách nhiệm rất hữu hạn với các báo cáo của nhân viên mình. Đặc biệt mỗi báo cáo là quan niệm của riêng một cá nhân phân tích, nên yếu tố chủ quan rất cao, nhất là trong điều kiện họ thiếu thông tin và phải phân tích từ xa. Do vậy sẽ có nhiều thông tin xa rời thực tế.
"Fitch chưa bao giờ gặp ACB để trao đổi về số liệu. Do đó cần rất thận trọng khi đọc và hiểu các báo cáo của họ", đại diện ngân hàng ACB tuyên bố.
TT (tổng hợp)