Trận động đất ở huyện Hà Quảng (Cao Bằng) đêm ngày 29/8 vừa qua mặc dù chỉ ghi nhận khoảng 3 độ richter, nguyên nhân được xác định là do va chạm của các đứt gãy mang tính phổ biến. Tuy nhiên, theo cảnh báo của giới chuyên gia, rất có thể miền Bắc sẽ có động đất lớn hơn, gây nguy hiểm và thiệt hại nhiều hơn tới người dân.
Theo TS Lê Huy Minh - Giám đốc Trung tâm báo tin động đất và cảnh báo sóng thần, Bộ Tài nguyên và Môi trường: Hiện đã có dấu hiệu của sự “nhúc nhích” những đứt gãy sông Hồng vốn đã “ngủ yên” khá lâu và đang trong quá trình tích tụ năng lượng.
Đứt gãy sông Hồng có chiều dài rất lớn, suốt từ Trung Quốc đến vùng bờ biển Đông của nước ta. Đứt gãy này là có mối liên kết khá chắc chắn bởi những “khóa” chặt. Chính vì thế, từ khi Việt Nam có máy đo, chưa có một trận động đất nào lớn xảy ra tại đứt gãy này. Theo TS Lê Tử Sơn, Viện Vật lý địa cầu cũng, giai đoạn hiện tại, đứt gãy sông Hồng đang tích lũy năng lượng. Chưa thể biết rõ, khi nào những “khóa” địa chất sẽ đứt và năng lượng được giải phóng, nhưng chúng ta cần hết sức đề phòng, cảnh giác vì những trận động đất lớn có thể sẽ xảy ra tại miền Bắc.
Nói về tần suất lặp lại của các trận động đất lớn tại Việt Nam, TS Cao Đình Triều - Phó chủ tịch Hội Địa chấn Châu Á, Tổng thư ký Hội Địa vật lý Việt Nam cho biết, các trận động đất lớn đã được lịch sử ghi nhận có tính chu kỳ, vào năm 1877, 1822, 1923 và trong những năm gần đây khu vực này liên tục xảy ra những trận động đất nhỏ thì cần phải đặt biệt chú ý, theo dõi. Có thể đây là dấu hiệu cho một chu kỳ động đất mạnh mới.
Theo PGS.TS Nguyễn Thế Thôn, thành viên trong nhóm nghiên cứu phân vùng động đất miền Bắc Việt Nam năm 1968, kể từ năm 1285 ở Hà Nội xảy ra động đất cấp 8, đến nay đã gần 800 năm, chưa thấy xảy lại động đất lớn như vậy. Giai đoạn tương đối bình ổn này có thể là giai đoạn tích lũy ứng suất để hoạt động trở lại. Thời gian 800 năm cũng có thể được xem là thời gian có thể đủ cho tần suất lặp lại của động đất cấp 8 ở Hà Nội.
Viện Vật lý địa cầu cũng cho biết, những năm gần đây, tần suất xuất hiện động đất ở Việt Nam là thấp và cường độ không cao. Việt Nam đang nằm trong chu kỳ yên tĩnh. Song, cũng chính vì sự yên tính này mà nhiều nhà khoa học cảnh báo, có thể vỏ Trái Đất sẽ thức giấc bất kỳ lúc nào.
Hiện nay, Việt Nam đã có 26 trạm đo địa chấn. Cụ thể, Riêng Tây Bắc có 10 trạm, Hòa Bình có 4 trạm, Hà Nội có 9 trạm. Còn lại 3 trạm được đặt tại Đà Lạt, Nha Trang và Huế. Tuy nhiên, theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Thủy - Viện trưởng Viện Vật lý Địa cầu, Việt Nam cần phải có 50 trạm đo địa chấn. 26 trạm đo địa chấn là quá ít. “Chúng tôi đã công bố bản đồ động đất tại Hà Nội. Dự báo, nếu xảy ra động đất tại Hà Nội sẽ khoảng 6,7 – 6,8 độ richter. Ước tính, theo quy luật khoảng 50 năm ở ta sẽ có một đợt động đất” - ông Thủy nói.
Được biết, trong thời gian tới, Việt Nam sẽ xây dựng thêm một số trạm quan trắc động đất. Dự kiến sẽ có 30 trạm quan trắc động đất được xây dựng với số tiền đầu tư xây dựng số trạm này khoảng 70-80 tỷ đồng (kế hoạch tổng thể cho việc xây dựng 30 trạm này đã được Viện Khoa học và Công nghệ phê duyệt về mặt nguyên tắc).
|
Phải làm gì khi có động đất xảy ra?
Theo khuyến cáo của chuyên gia Viện vật lý địa cầu, trong trường hợp xảy ra động đất, đặc biệt là động đất có cường độ lớn, người dân cần nhanh chóng tìm chỗ sơ tán. Nếu ở nhà cao tầng, cần thoát khỏi tòa nhà và tránh cả bóng đổ của tòa nhà. Nếu không thoát được ra ngoài đường thì có thể tìm chỗ trú vững chắc trong tòa nhà như gầm cầu thang. Nếu động đất xảy ra trong lúc ở ngoài đường, bạn cần tránh xa các tòa nhà và dây điện, tìm đứng ở chỗ trống. Nếu động đất xảy ra trong lúc lái xe, bạn cần ngừng xe ở lề đường, tránh các cột điện, dây điện, và đường cầu. Nếu trải qua một trận động đất mạnh, bạn cần kiểm tra thử có ai bị thương không. Không nên di chuyển người bị thương, trừ khi họ ở gần dây điện hay những nguy hiểm khác. Nếu bị nhà sập, bạn cần tạo tiếng động để kêu cứu.
Ngoài ra, bạn cũng cần chuẩn bị cho các trận dư chấn, những trận động đất gây ra bởi trận động đất vừa xảy ra, tuy chúng nhỏ hơn, chúng vẫn có thể gây ra thương tích.
Sau khi động đất xảy ra, cần theo dõi thêm thông tin từ phương tiện truyền thông bởi các trận động đất thường có dư chấn kèm theo. |
V.D tổng hợp