Hôm qua (6/9), Hội nghị Đầu tư và Phát triển ĐBSCL đã thành công rực rỡ với 10 dự án thuộc 8 lĩnh vực đã được ký kết đầu tư, nhiều kế hoạch tầm cỡ cấp quốc gia đến cấp tỉnh và liên vùng đã được công bố nhằm phát triển ĐBSCL thành “trọng điểm lúa gạo, thủy hải sản, vựa trái cây” của VN theo đúng nghĩa của nó. Tuy nhiên, trước mắt vẫn còn bộn bề khó khăn.
Nhiều tiềm năng cần kích hoạt
Phân tích về tiềm năng và lợi thế cạnh tranh của ĐBSCL, trung tướng Lưu Phước Lượng - Phó trưởng Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ khẳng định: “Nông nghiệp vẫn là tiềm năng và lợi thế số 1 của vùng. Và vì vậy, việc đầu tư vào Nông nghiệp, Công nghệ chế biến nông sản và hệ thống kho vận, cảng biển để lưu thông và tiêu thụ nông sản thuận tiện, cần đầu tư cụ thể vào hạ tầng cho lúa gạo, cá tra, ba sa, tôm, cây ăn trái, chăn nuôi và các lĩnh vực khác như công nghiệp chế biến, phát triển nguồn nhân lực… là ưu tiên số 1 và là yêu cầu bức thiết nhất hiện nay!”. Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ phối hợp Bộ KH&ĐT và các tỉnh, thành trong vùng đang soạn thảo và đề xuất các chính sách đặc thù về thu hút đầu tư vào các lĩnh vực kể trên của ĐBSCL để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ban hành trong thời gian tới, nhằm cải thiện nhanh tình hình đầu tư của vùng này.
Từ góc nhìn tương tự, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc nói về Phát triển quy hoạch vùng và chính sách thu hút đầu tư cho vùng ĐBSCL, tầm nhìn đến năm 2020. Ông Phúc cho biết: Vùng ĐBSCL được xác định là “vùng kinh tế trọng điểm” thứ 4 của cả nước. Xu thế chung là các địa phương sẽ liên kết chặt chẽ, nắm bắt cơ hội, thu hút đầu tư đúng trọng điểm từ DN trong và ngoài nước... Thống kê của Bộ KH&ĐT cho biết, tốc độ tăng GDP của khu vực ĐBSCL bình quân giai đoạn 2006-2010 đạt 10-12%; riêng 6 tháng đầu năm 2010 đạt 6,8%, thu nhập bình quân đầu người năm 2010 đạt 17,8 triệu đồng/năm. Tổng kim ngạch XK năm 2010 ước đạt 6,2 tỷ USD. Hiện tại, ĐBSCL đóng góp khoảng 18% GDP cả nước, 50% sản lượng lúa, 70% sản lượng trái cây, trên 52% sản lượng thủy sản; 90% sản lượng gạo xuất khẩu và chiếm gần 60% kim ngạch XK của cả nước... Đó là những đóng góp quan trọng trong quá trình phát triển của khu vực ĐBSCL nói riêng, của Việt Nam nói chung. Tuy nhiên, thu hút đầu tư của cả vùng thời gian qua ở ĐBSCL còn hạn chế là do “nghẽn” về cơ sở hạ tầng kỹ thuật, nguồn lao động thô quá lớn. Hiện khu vực ĐBSCL có 530 dự án đầu tư FDI, với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 9,2 tỷ USD, tỷ lệ vốn thực hiện chỉ khoảng 35% vì có ảnh hưởng nhất định do suy thoái kinh tế thế giới. Riêng 7 tháng đầu năm 2010, có 51 dự án FDI mới được cấp giấy chứng nhận đầu tư, với tổng vốn đăng ký đầu tư đạt 1,49 tỷ USD.
Phó chủ tịch tỉnh Cần Thơ trao đổi biên bản hợp tác với đại diện ngành điện lực Pháp
Cần Thơ - địa phương hiện dẫn đầu cả vùng về nhiều mặt có nhiều lợi thế trong các mối liên kết vùng nhưng nhiều năm qua chưa thực sự gắn kết “cùng tiến, cùng lui” vì sự phát triển chung của cả vùng - Chủ tịch UBND thành phố Trần Thanh Mẫn cũng thẳng thắn chỉ ra hạn chế của tỉnh nhà và ông cũng ngỏ ý sẵn sàng bắt tay cùng các tỉnh trong vùng cải thiện nhanh mối liên kết, phối hợp chặt chẽ hơn với các tỉnh trước biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp có hàm lượng kỹ thuật cao, các loại hình dịch vụ, sàn giao dịch nông sản, tài chính, vận tải - kho bãi, giáo dục - đào tạo, y tế…
Giải đáp những thắc mắc, trăn trở về sự yếu kém của hệ thống giao thông ĐBSCL - hạn chế lớn nhất để phát triển vùng, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Ngô Đức Thịnh đã đưa ra những thông tin mới nhất về Chương trình đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông vùng giai đoạn 2010-2020, tầm nhìn 2030. Trong đó xác định: ĐBSCL sẽ được đầu tư hoàn chỉnh 5 trục giao thông đường bộ trọng yếu theo hướng kết nối với Cần Thơ, các cảng biển, sân bay và TP.Hồ Chí Minh; và 9 trục giao thông ngang liên kết các tỉnh, thành với nhau. ĐBSCL cũng sẽ là vùng đầu tiên trong cả nước được TW ưu tiên đầu tư hệ thống trục giao thông “4 làn xe” đáp ứng nhu cầu vận tải và đi lại ngày càng cao của DN và người dân…
Còn nhiều việc phải làm
Bàn về “Liên kết vùng”, giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, bà Victoria Kwakwa đã thu hút cử tọa khi nêu ra con số đầu tư FDI của cả vùng (577 dự án, vốn đăng ký khoảng 8 tỷ USD). Theo bà V. Kwakwa, con số này là quá nhỏ bé so với danh xưng “trọng điểm lúa gạo, thủy hải sản, vựa trái cây” của VN. Bà cũng nhắc đến việc cần thiết tạo cơ hội phát triển cho khối kinh tế tư nhân phát triển để góp phần tích cực vào tổng thể ngành trong việc nâng cao giá trị hàng hóa, hiệu quả chuỗi ngành hàng, ổn định sinh kế và quản lý rủi ro. “Tôi vinh dự tham gia và phát biểu tại hội nghị này là muốn thể hiện sự cam kết mạnh mẽ của WB vào công cuộc phát triển kinh tế VN và ĐBSCL. Qua các dự án đầu tư (cho vay -PV) của WB tại vùng này, tôi thấy vẫn còn nhiều việc phải làm trong tương lai” - bà V.Kwakwa nhấn mạnh.
Bà Giám đốc quốc gia WB tại Việt Nam yêu cầu Chính phủ VN cần cải thiện hơn nữa môi trường đầu tư và các hoạt động kinh doanh; Đảm bảo tính ổn định của nền kinh tế vĩ mô, Nâng cao năng lực kinh tế vi mô; Cơ sở hạ tầng; Trình độ tay nghề; Đơn giản hóa và minh bạch các thủ tục hành chính, Môi trường kinh doanh bình đẳng (cho khu vực quốc doanh và ngoài quốc doanh), Hệ thống quản lý nguồn FDI (tiêu chuẩn ưu tiên rõ ràng/theo dõi đánh giá); Điều phối trung ương – vùng… để môi trường phát triển đạt hiệu quả hơn.
Đồng chủ trì cuộc tọa đàm, tiến sĩ Đoàn Duy Khương – Phó chủ tịch VCCI – nêu quan điểm về nâng cao sức cạnh tranh quốc gia thông qua xây dựng và phát triển Liên kết ngành (liên kết chuỗi) công nghiệp. Theo TS. Khương, một nước phát triển không thể để tình trạng xây dựng sân bay, đường bộ, đường sắt, đường tàu điện ngầm, đường thủy một cách tản mạn, thiếu liên kết.
“Cùng với chính sách nhất quán của Chính phủ về định hướng XHCN, theo quy luật, các DN liên quan có mối gắn kết xã hội chặt chẽ và có lợi ích chung sẽ dần dần từng bước liên kết, cộng tác tạo ra “Liên kết ngành”. VCCI thực hiện các chương trình hợp tác với cá Hiệp hội ngành nghề và các địa phương đã cho thấy đó là bước đi tốt” - tiến sĩ Khương kết luận.
Chủ tịch phụ trách châu Á Tập đoàn Cartepillar (Mỹ), ông Kevin Thieneman lại chia sẻ “vấn đề chính của Việt Nam là cơ sở hạ tầng”, là phải đầu tư 150 tỷ USD trong 3 năm tới, kể từ năm 2009. Hội đồng kinh doanh ASEAN-US đã ký biên bản ghi nhớ cùng Bộ KH-ĐT Việt Nam trong việc tạo cơ hội thu hút đầu tư từ các công ty Mỹ và nâng cao hiệu quả trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng; Kết nối công nghệ Caterpillar cung cấp cơ hội để cải thiện đáng kể hiệu quả trong các dự án xây dựng lớn, như đường cao tốc.
Phó Chủ tịch Phòng Thương mại Châu Âu (EuroCham) Ashok Sud lại quan tâm đến những khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp trong và ngoài nước khi đầu tư, kinh doanh ở khu vực ĐBSCL. Nêu quan điểm trong tham luận “Đầu tư vào ĐBSCL, cách tiếp cận mới của cộng đồng doanh nghiệp Châu Âu”, ông Ashok Sud cho rằng EuroCham như là một tập đoàn với 600 công ty thành viên, để thu hút nguồn đầu tư này, các tỉnh ĐBSCL nên có kế hoạch cụ thể về xu hướng tăng trưởng kinh tế và xác định rõ ràng về các loại công nghiệp cần thu hút cho sự phát triển bền vững. Các tỉnh nên giới thiệu một kế hoạch chiến lược, nêu bật được “lợi thế cạnh tranh” của mình. EuroCham có thể và sẽ đóng vai trò quan trọng trong quan hệ đối tác với chính quyền các tỉnh ĐBSCL để đạt mục tiêu đó.
|
 Phát biểu tại Hội nghị Đầu tư và Phát triển ĐBSCL, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Nhận thức rõ vai trò và vị trí của ĐBSCL, Chính phủ Việt Nam tiếp tục có sự quan tâm đặc biệt; trong đó, đã có nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ và tạo thuận lợi để ĐBSCL phát triển, như: phê duyệt quy hoạch phát triển kinh tế xã hội đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2025; quy hoạch xây dựng vùng ĐBSCL đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2050; phê duyệt Đề án thành lập vùng kinh tế trọng điểm vùng ĐBSCL, trong đó, xác định ĐBSCL là vùng trung tâm lúa gạo, nuôi trồng, đánh bắt và chế biến thủy sản của cả nước; đồng thời, là một trung tâm năng lượng lớn với ba trung tâm điện lực Ô Môn, Cà Mau và Kiên Lương với tổng công suất trên 9.000 MW. Cùng với các công trình công trình quan trọng do Chính phủ đầu tư thời gian qua như công trình cầu Rạch Miễu nối liền tỉnh tiền Giang với tỉnh Bên Tre; cầu Cần Thơ nối liền tỉnh Vĩnh Long với Cần Thơ và các tỉnh khác tới tận Cà Mau...; và mới đây, Chính phủ đã quyết định đầu tư nhiều dự án quan trọng mới trên địa bàn như: Trung tâm nhiệt điện Duyên Hải, Luồng cho tàu biển có trọng tải lớn vào sông Hậu (kênh Quan Chánh Bố), Khu kinh tế Định An, cải tạo, nâng cấp Sân bay Cần Thơ, Rạch Giá, xây dựng sân bay Phú Quốc, các Quốc lộ N1, N2, 53, 54, 60... Những cố gắng đó là nhằm nhanh chóng tăng cường cơ sở hạ tầng kỹ thuật để hòa nhập liên kết vùng và phát triển toàn diện ĐBSCL.
Thông tin với đại diện đại sứ quán, lãnh sự quán và các nhà đầu tư nước ngoài, Thủ tướng nói: Hiện nay, Việt Nam chúng tôi đang chuẩn bị triển khai Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020, phấn đấu đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, tiếp tục tạo nền tảng vững chắc để phát triển cao hơn trong giai đoạn sau. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân 7 - 8%/năm; đến năm 2020 GDP bình quân đầu người theo giá thực tế đạt khoảng 3.000 - 3.200 USD; thu nhập thực tế của dân cư gấp khoảng 3,5 lần so với năm 2010. Chính phủ Việt Nam luôn khuyến khích, bảo hộ và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đầu tư, kinh doanh trên lãnh thổ Việt nam nói chung và ĐBSCL nói riêng.
Với các tỉnh, thành ĐBSCL, Thủ tướng nhắc nhở: Tôi cũng mong rằng, qua Hội nghị này, các tỉnh ĐBSCL sẽ có sự liên kết với nhau một cách chặt chẽ hơn, cùng nhau xây dựng những cơ chế, chính sách thu hút và thúc đẩy đầu tư, phát triển mang tính liên vùng, khai thác thật tốt các tiềm năng, thế mạnh của cả vùng, huy động cao nhất các nguồn lực bên trong và bên ngoài, có ngày càng nhiều các dự án đầu tư đủ lớn, đủ tầm mang biểu tượng của sự liên kết vùng, sớm đem lại hiệu quả thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân vùng ĐBSCL. |
Bài & ảnh: Huy Bình.