Chỉ còn khoảng 20 ngày nữa, Thông tư số 112/2010 do Bộ Tài chính ban hành về quản lý giá sữa bột sẽ chính thức có hiệu lực. Theo đó, tất cả các mặt hàng sữa bột nhập khẩu cho trẻ em dưới 6 tuổi sẽ phải đăng ký và kê khai giá với cơ quan quản lý về giá. Tuy nhiên, trước giờ G, nhiều DN vẫn tiếp tục điều chỉnh tăng giá. Phải chăng thông tư đã điều chỉnh vẫn có “kẽ hở” để DN "lách"?
Sự tăng giá ồ ạt của sữa ngoại sẽ là cơ hội để người tiêu dùng lựa chọn sữa nội ?
Thực tế, không chỉ có các sản phẩm sữa bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi tăng giá, mà các sản phẩm sữa bột dành cho người gầy, người già, người bệnh trên thị trường hiện nay đang ở mức rất cao.
Té nước theo mưa
Thông tư 112 ra đời mang lại hi vọng sẽ minh bạch được giá sữa và từ đó sẽ hạn chế được việc tăng giá sữa tùy tiện từ nhiều năm nay. Song, ngay khi nó chưa ra đời, người ta đã thấy rõ, nó chỉ có thể buộc các doanh nghiệp niêm yết và kê khai cách tính toán và cấu thành giá tại thị trường Việt Nam mà không thể kiểm soát được giá bán của các hãng sữa từ nước ngoài. Chính vì vậy, doanh nghiệp nước ngoài công bố mức giá bao nhiêu, người tiêu dùng Việt Nam phải chịu mức giá đó.
Mặt khác, theo Thông tư 112 của Bộ Tài chính, kể từ 1/10/2010 sữa bột nhập khẩu cho trẻ em dưới 6 tuổi phải đăng ký và kê khai giá với cơ quan quản lý. Tuy nhiên trên thị trường Việt Nam còn rất nhiều sản phẩm sữa cho bà bầu, người gầy, người già, người trưởng thành... nhập khẩu đều đang được bán với mức giá rất cao, sẽ không thuộc diện áp dụng quy định trên. Tương tự, các sản phẩm sữa nước cũng không thuộc phạm vi điều chỉnh của thông tư này. Và như vậy, chỉ cần đưa ra những lý do kiểu như Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tỷ giá USD/VND, giá nguyên liệu tăng là các hãng sữa này có thể tùy tiện tăng giá để kiếm lời. Thời điểm tăng giá hiện tại là minh chứng hùng hồn cho sự tăng giá bất hợp lý ấy.
"Tẩy chay" sữa ngoại
Trước sự tăng giá ồ ạt của các hãng sữa ngoại, rất nhiều người tiêu dùng đã phản ứng bằng cách “tẩy chay” sữa ngoại và quay trở về dùng sữa nội với giá rẻ hơn. Mặc dù có vẻ hơi khiên cưỡng, nhưng đây vẫn là tín hiệu vui đối với các nhà sản xuất sữa nội bởi từ nhiều năm nay, tâm lý “sính ngoại” của người tiêu dùng đã khiến sữa nội có một khoảng cách biệt khá xa với sữa ngoại trong khi chất lượng sữa như nhau bởi sữa bột sản xuất trong nước hoàn toàn dùng nguyên liệu nhập ngoại.
Theo bà Bùi Thị Hương - Giám đốc đối ngoại Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk): Sữa bột sản xuất trong nước cũng có đầy đủ các chủng loại sản phẩm, đáp ứng được nhu cầu cho mọi đối tượng sử dụng, độ tuổi, chức năng sản phẩm... Về chất lượng, một nghiên cứu mới đây của Viện Dinh dưỡng quốc gia Việt Nam đã cho thấy nhóm trẻ sử dụng sữa nội là sản phẩm Dielac Alpha của Vinamilk cho kết quả phát triển tương đương về chiều cao cân nặng so với nhóm trẻ sử dụng sữa ngoại trong nghiên cứu...
Để kêu gọi người Việt Nam ưu tiên dùng sữa nội, bà Bùi Thị Hương cho rằng, ngoài việc nỗ lực của doanh nghiệp Việt Nam, thì vai trò của các phương tiện truyền thông là cực kỳ quan trọng, quyết định sự thành công của cuộc vận động. Các phương tiện truyền thông nên đưa thông tin nhiều hơn nữa và cụ thể hơn nữa, phân tích sâu hơn cho người tiêu dùng những lợi ích thiết thực khi họ sử dụng hàng sản xuất trong nước, thông tin cho người tiêu dùng biết những sản phẩm chất lượng tốt, có thương hiệu tên tuổi trên thị trường, giá cả phải chăng để người tiêu dùng có nhiều thông tin để chọn lựa.
Bà Hương cũng chia sẻ rằng, đối với doanh nghiệp, cần phải chủ động cung cấp thông tin về sản phẩm hàng hóa, dịch vụ của mình để báo chí làm cầu nối với người tiêu dùng. Còn đối với người tiêu dùng, nên sử dụng quyền quyết định và sự thông thái của mình trước việc lựa chọn sản phẩm cho gia đình, làm sao vẫn đảm bảo chất lượng dinh dưỡng mà giá cả phải chăng, phù hợp với túi tiền và tiết kiệm ngân sách chi tiêu cho gia đình.
Doãn Hiền