Bộ Thương mại Mỹ (DOC) vừa có quyết định sơ bộ kết quả đợt xem xét hành chính thuế chống bán phá giá cá tra nhập khẩu từ VN vào thị trường Hoa Kỳ giai đoạn từ 1/8/2008-31/7/2009. Theo đó, một số DN XK cá tra sang Mỹ có thể phải chịu mức thuế chống bán phá giá lên tới 130%. Đây được xem là mức giá cao nhất trong 6 lần xem xét hành chính của DOC kể từ năm 2003.
DN XK cá tra của VN lại gặp phải khó khăn trước “hàng rào” thuế quan của Mỹ
Theo thông lệ muốn điều tra biên độ phá giá với một quốc gia mà Mỹ chưa công nhận là có nền kinh tế thị trường như VN, Bộ Thương mại Mỹ sẽ lấy căn cứ từ một quốc gia thứ 3 để so sánh giá thành sản phẩm với giá bán tại thị trường Mỹ. Và lần này, DOC chọn Philippines làm nước thứ 3 thay vì Bangladesh. Các DN VN sẽ có 3 tháng để tìm cách tháo gỡ và kháng cáo lên DOC.
Quyết định không hợp lý
Dự kiến, với quy định mới, các DN chịu mức thuế từ 0 - 0,52% trước đây phải chịu mức thuế cao hơn từ tháng 3/2011 lên tới 130%. PGS TS Nguyễn Hữu Dũng - Phó Chủ tịch VASEP cho rằng: “Mức thuế chống bán phá giá trên là không hợp lý, bởi lần này DOC chọn Philippines - một nước nuôi cá rất ít, chi phí giá thành cao để so sánh với VN”. Còn theo giám đốc một DN có nhiều năm XK cá tra sang Hoa Kỳ, việc lấy Philippines thay vì Bangladesh như trước đây là một quyết định gây bất lợi cho các DN VN. Việc so sánh giá thành sản phẩm giữa Philippines và VN là không phù hợp vì giá thức ăn cho cá ở VN chỉ khoảng 0,5 USD/kg, trong khi Philippiens tới gần 2 USD/kg.
Chi phí lao động, phí quản lý DN tại nước này cũng cao hơn hẳn VN, cá tra tại nước này cũng còn chưa đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ nội địa. DOC mới chỉ lấy cơ sở thực tế từ 36 cơ sở nuôi của Philippines, với sản lượng khoảng 12 tấn đem so với sản lượng hơn 1 triệu tấn của VN là khập khiễng và vô lý. Điều vô lý nữa là DOC đã áp dụng cách tính thuế chống bán phá giá cho Philippines, một quốc gia không có bất kỳ sản phẩm cá tra XK nào.
Trước những khó khăn đó của DN, Bộ NN-PTNT và VASEP đã có các cuộc họp bàn phản đối thông tin kết quả sơ bộ của DOC lần thứ 6 và thống nhất cử Uỷ ban cá nước ngọt làm đại diện triển khai các phương án tháo gỡ cũng như thuê luật sư và vận động hành lang phản đối cách áp thuế vô lý mà DOC dự định đưa ra.
DOC cần xem xét thấu đáo
Đây là quan điểm chung của các chuyên gia và DN trước quyết định phi lý này của DOC. Còn nhớ, trong đợt xem xét lần trước, VN có thêm 2 DN là Cty CP Thủy sản Bình An (Bianfishco) và Cty TNHH Công nghiệp thủy sản miền Nam (South Vina) được DOC quyết định không bán phá giá sang thị trường Mỹ (mức thuế 0%), 3 DN khác cũng có mức thuế rất thấp (chỉ 0,52%)... đã tạo điều kiện thuận lợi để cá tra VN xâm nhập mạnh vào thị trường Mỹ. Tuy nhiên, đợt xem xét sơ bộ lần này nhiều DN bị áp mức thuế phải đóng đến 4,22 USD/kg philê đông lạnh, trong khi thực tế giá bán ở thị trường Mỹ thấp hơn giá chịu thuế. Các chuyên gia nhận định, việc DOC tung ra “con bài” tăng thuế chống bán phá giá không nằm ngoài mục đích gây khó khăn cho các DN VN chứ không phải là “tính toán chính xác và công bằng” như họ vẫn nói. Theo các chuyên gia, hành động này của DOC cũng một phần do việc các DN cá da trơn Mỹ ngày càng khó khăn trong việc cạnh tranh với cá tra VN là yếu tố chính thúc đẩy Hiệp hội các nhà nuôi Catfish của Mỹ tạo áp lực lên DOC nâng mức thuế bán phá giá với cá tra VN. sẽ không công bằng nếu DOC cố tình quên rằng VN cũng là nước nhập khẩu rất nhiều sản phẩm, nguyên liệu nông sản của Mỹ mà chưa hề có bất kỳ một quyết định vô lý nào giống như quyết định mà DOC sắp đưa ra với con cá tra của VN.
Được biết, các DN VN đã thuê luật sư để làm việc với DOC xung quanh vấn đề này. Hiện Cty luật này đang thu thập những dữ liệu thay thế từ Philippines và sẽ chính thức làm việc với DOC và các cơ quan liên quan để giúp các DN VN phản đối quyết định của DOC.
|
Luật sư Andrew B.Schroth Cty luật Grunfeld, Desiderio, Lebowitz, Silverman & Klestadt LLP Mỹ:
Kết quả của lần này mang tính trừng phạt các DN VN hơn là thay đổi việc bán phá giá cá tra VN vào Mỹ. Kết quả cuối cùng sẽ có ít nhất trong sáu tháng nữa, vậy nên các DN VN phải làm việc cật lực để có thể thay đổi được kết quả này. Với những dữ liệu đang có, chúng tôi khá tự tin khi nói rằng sẽ thay đổi được quyết định của DOC theo hướng có lợi cho các DN VN
Bà Nguyễn Ngô Vi Tâm - Phó Tổng Giám đốc Cty CP Vĩnh Hoàn:
Quyết định sơ bộ này thật sự bất hợp lí và không công bằng cũng như hoàn toàn đi ngược lại những cam kết WTO về tự do thương mại. Chúng tôi sẽ tiếp tục tranh đấu quyết liệt cho một thực tế rằng Philippines hoàn toàn không thích hợp để trở thành một quốc gia thay thế. Việc tranh đấu này không loại trừ khả năng Vĩnh Hoàn sẽ kiện DOC lên Tòa án Thương mại Quốc tế. |
Quốc Anh