Hội nghị Doanh nhân toàn quốc với nội dung: Chủ tịch Hồ Chí Minh với DN, doanh nhân; Góp ý kiến vào các Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI do VCCI tổ chức đã thu hút được sự tham gia của đông đảo chuyên gia cũng như DN, doanh nhân trên toàn quốc với những ý kiến thiết thực và tâm huyết. Nhân dịp này, DĐDN đã có cuộc trao đổi với PGS TS Bùi Đình Phong - Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ Đảng, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh xung quanh chủ đề Chủ tịch Hồ Chí Minh với DN, doanh nhân.
PGS TS Bùi Đình Phong cho rằng, tư tưởng chủ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với việc phát triển doanh nghiệp, doanh nhân chính là nguồn lực.
- Theo ông đâu là mấu chốt để xây dựng và phát triển đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân trên nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay?
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, tính đến năm 1968, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có khoảng 100 bài nói, bài viết, điện, thư cho các doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam. Có thể thấy rõ rằng tư tưởng chủ đạo của Hồ Chí Minh về phát triển doanh nghiệp doanh nhân chính là xây dựng con người, phát triển con người, nói như cách nói hiện nay đó chính là nguồn lực. Trong di sản Hồ Chí Minh, vị trí, vai trò của con người chiếm tỷ lệ lớn. Người từng khẳng định “người là gốc của làng nước”; “Vô luận việc gì đều do con người làm ra, và từ nhỏ đến to, từ gần đến xa đều thế cả”. Con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh vừa là động lực vừa là mục tiêu. Đối với xây dựng con người theo tư tưởng Hồ Chí Minh phải toàn điện về dạo đức, trí tuệ, bản lĩnh... văn hóa.
- Ông có thể phân tích cụ thể hơn tư tưởng này của Người ?
Đây là những vấn đề rất lớn nhưng có thể tựu chung lại. Trước hết là đạo đức, trong xây dựng con người Bác đặc biệt chú trọng đến đạo đức, xuyên xuốt tư tưởng của Hồ Chí Minh vấn đề đạo đức là gốc. Xây dựng doanh nghiệp doanh nhân trong thời kỳ mới hàng đầu cũng phải là đạo đức. Đạo đức hiểu theo nghĩa rộng tức là làm những việc vừa mang lại lợi ích cho dân tộc, đất nước, doanh nghiệp của mình và doanh nghiệp khác.
Thứ hai là trí tuệ, Bác không bao giờ tách đạo đức với năng lực trí tuệ. Ngay từ khi nước nhà vừa giành được độc lập, Bác đã ra lời kêu gọi diệt giặc dốt và đặc biệt chú trọng đến giáo dục với mong muốn chúng ta học tập, phát triển trí tuệ để có thể sánh vai với “cường quốc năm châu”. Trong kỷ nguyên của toàn cầu hóa, của cách mạng khoa học kỹ thuật, doanh nghiệp doanh nhân nếu không có trí tuệ thì khó có thể cạnh tranh thành công và sẽ gặp nhiều khó khăn khi phải giải quyết những vấn đề lớn.
Thứ ba là bản lĩnh. Trong giai đoạn hiện nay phải có bản lĩnh chấp nhận những rủi ro và dám vượt qua khó khăn. Bản lĩnh con người Việt Nam trước đây chủ yếu là bản lĩnh đánh giặc, chống ngoại xâm còn bây giờ trên thương trường, doanh nhân cần phát huy được bản lĩnh làm giàu chính đáng cho mình và cho đât nước.
Hạn chế của chúng ta là xuất phát điểm thấp, có nhiều thiệt thòi vì vậy trong một số trường hợp, doanh nhân phải có bản lĩnh để đối mặt với khó khăn, thậm chí lùi một bước để tiến hai bước. Bản lĩnh ở đây cũng cần được hiểu theo nghĩa rộng hơn là dám chống lại những cái phản văn hóa, phản đạo đức, không nghĩ đến lợi ích toàn cục mà chỉ nghĩ đến lợi ích trước mắt.
Vấn đề thứ tư rộng hơn đó là văn hóa doanh nhân. Mỗi doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa cho doanh nghiệp mình trên nền nhận thức và hiểu biết chung về văn hóa. Văn hóa doanh nghiệp không chỉ là xây dựng đời sống, lối sống và môi trường văn hóa lành mạnh, phát triển toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực văn hóa mà quan trọng hơn là phát huy và thực hành dân chủ. Theo Hồ Chí Minh, dân chủ, sáng kiến, hăng hái, ba điều đó rất quan hệ với nhau. Có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến. Những sáng kiến đó được áp dụng và khen ngợi thì những người đó thêm hăng hái. Và khi tăng thêm sáng kiến và hăng hái thì khuyết điểm cũng bớt dần đi. Trong văn hóa doanh nghiệp thì văn hóa doanh nhân là hạt nhân. Bởi con người là gốc của doanh nghiệp. Trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp cũng cần chắt lọc tinh hoa trí tuệ nhân loại trong quá trình giao lưu, tiếp nhận.
- Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã được triển khai 4 năm, là người trực tiếp tham gia giảng dạy, nói chuyện với nhiều đơn vị, trong đó có không ít doanh nghiệp, ông nhận định như thế nào về kết quả của cuộc vận động? Đối với các doanh nghiệp thì cần vận dụng cuộc vận động này như thế nào để phục vụ tốt hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh ?
Bốn năm vừa rồi tôi đã tham gia nói chuyện nhiều về Cuộc vận động học tập và làm theo theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Một chủ đề rất rõ là học và làm, nhưng trên thực tế có nhiều nơi chưa kết hợp được. Tư tưởng của Hồ Chí Minh học luôn luôn phải đi đôi với làm, trong học có làm, trong làm có học. Chính vì chưa kết hợp được nên một số nơi, một số đơn vị, cuộc vận động còn chung chung hình thức. Sở dĩ như vậy là do chưa đưa ra được các tiêu chí cụ thể đối với từng lĩnh vực, từng đối tượng cụ thể. Đối với mỗi loại hình doanh nghiệp cũng cần phải đưa ra tiêu chí cụ thể và phải đưa ra được các tiêu chí bám sát công việc thực tiễn của từng người. Quan trọng hơn khi đã có các tiêu chí thì phải đánh giá được tiêu chí thông qua hiêu quả công việc.
- Xin cảm ơn ông !
Phan Nam thực hiện