Trong 2 ngày 27 - 28/10/2010, VCCI phối hợp với các bên liên quan tổ chức Hội nghị thượng đỉnh thương mại và đầu tư ASEAN (ASEAN BIS). Đây được coi là diễn đàn kinh tế quan trọng nhất trong năm giữa ASEAN và các đối tác lớn trên thế giới diễn ra trước thềm hội nghị cấp cao ASEAN 17.
Các doanh nhân ASEAN trao đổi bên lề diễn đàn ASEAN BIS 2010
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng khẳng định vai trò quan trọng của ASEAN-BIS, coi đây là cơ hội tốt để thúc đẩy hoạt động thương mại và đầu tư trong cộng động ASEAN.
Hướng tới cộng đồng kinh tế ASEAN
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, hiện nay ASEAN đã trở thành một thực thể chính trị kinh tế gắn kết, một tổ chức khu vực thành công và phát triển năng động, có vai trò quan trọng trong khu vực và là đối tác không thể thiếu của các tổ chức và các nước kinh tế lớn trên thế giới. Sự trưởng thành của ASEAN có sự đóng góp quan trọng từ kết quả hình thành các khuôn khổ kinh tế ASEAN trong tiến trình xây dựng cộng đồng ASEAN. Một thị trường chung, một không gian kinh tế thống nhất đang được hình thành dựa trên sự hài hòa cao giữa các quốc gia. Tuy nhiên, theo Thủ tướng, việc tạo nên khung khổ kinh tế nhằm hình thành cộng đồng ASEAN và mạng lưới các khu vực mậu dịch tự do mới chỉ là bước đi đầu tiên. Các DN cần tận dụng tối đa những thuận lợi từ các chương trình của chính phủ các quốc gia ASEAN tạo ra để tăng cường liên kết và đẩy mạnh hoạt động kinh doanh và đầu tư kể cả cơ chế hợp tác công tư.
Để có thể đưa ASEAN thành một khu vực có sức cạnh tranh cao, TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI, Chủ tịch ASEAN-CCI 2010 cho rằng, cộng đồng kinh doanh phải hiến kế cho các nhà lãnh đạo ASEAN các khung khổ chính sách và giải pháp, đồng thời phải là chủ thể trong việc thực hiện các chương trình hành động xây dựng cộng đồng kinh tế ASEAN. Không thể xây dựng được cộng đồng kinh tế ASEAN mạnh nếu thiếu một cộng đồng kinh doanh ASEAN năng động, gắn bó chặt chẽ trong các mạng sản xuất và chuỗi giá trị ASEAN, liên kết với chuỗi giá trị toàn cầu.
Đồng quan điểm này, TS Đoàn Duy Khương Phó - Chủ tịch VCCI, Chủ tịch ASEAN BAC VN 2010 cho biết, ASEAN nói chung và các DN ASEAN nói riêng đang cùng hướng tới khu vực chung ASEAN năm 2015, với bốn mặt chính: khu vực thị trường chung, sản xuất chung; khu vực có sức cạnh tranh cao; khu vực phát triển đồng đều; khu vực sẵn sàng phát triển với hội nhập kinh tế toàn cầu.
ASEAN cần nâng cao khả năng cạnh tranh
Đại diện cho cộng đồng DN VN, bà Đặng Thị Hoàng Yến - Chủ tịch tập đoàn Tân Tạo đưa ra nhận định: hiện nay sức cạnh tranh các nước ASEAN còn thấp, các nước cần có có những chính sách cụ thể hơn nữa để nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới năm 2015, xóa bỏ tất cả rào cản về thuế quan, thủ tục XNK. Và khi ấy, sức cạnh tranh của ASEAN sẽ mạnh mẽ hơn.
Cũng theo bà Yến, điểm yếu của các nước ASEAN hiện nay là công nghệ, thế giới hiện nay là thế giới phẳng, các nước cạnh tranh ngày một mạnh mẽ, Châu Âu và Hoa Kỳ đã đi trước hàng thập kỷ, ở Châu Á ngoài Nhật Bản đa số các nước Châu Á nói chung và ASEAN nói riêng còn yếu về công nghệ. Do vậy muốn cạnh tranh được thì phải hướng tới chất lượng, cần phải cải tiến và áp dụng công nghệ cao. ASEAN cần khắc phục điểm yếu này để nâng cao sức cạnh tranh.
Trong khi đó, đánh giá về mức độ cạnh tranh của nền kinh tế VN trong bản đồ ASEAN, kinh tế trưởng Cty chứng khoán Vina Capital, ông Alan Phạm cho rằng trong ba ngành kinh tế chính đóng góp vào GDP của VN là: công nghiệp (40%), nông nghiệp và tài nguyên thiên nhiên (20%) và dịch vụ (40%) thì ngành dịch vụ là ngành có khả năng cạnh tranh cao nhất. Ông Alan Phạm phân tích: Trong năm 2009 ASEAN và thế giới đã trải qua cuộc suy thoái kinh tế nặng nề, tuy nhiên lĩnh vực dịch vụ ở VN vẫn tăng trưởng ở mức 25%, nhanh hơn cả lĩnh vực công nghiệp và nông nghiệp. Lĩnh vực dịch vụ tạo nhiều công ăn việc làm cho người lao động và là công cụ ổn định cho nền kinh tế. Không chỉ có thế, dịch vụ còn thu hút một lượng vốn lớn FDI và thực tế là dòng vốn FDI chuyển hướng đầu tư vào lĩnh vực này cũng ngày một lớn. “Trong tương lai dịch vụ sẽ là “nam châm” thu hút FDI” - ông Alan Phạm nói.
Bà Từ Thúy Anh - Chủ nhiệm khoa kinh tế quốc tế (Đại học Ngoại thương) diễn giả của ASEAN BIS đã đưa ra một bản nghiên cứu về lợi thế so sánh một số lĩnh vực trong ASEAN. Theo đó, một số lĩnh vực như: lương thực, nguyên liệu thô, máy móc thiết bị, dệt may... đang là những lợi thế cạnh tranh cao của ASEAN. Tuy nhiên, trong ASEAN lợi thế cạnh tranh cũng chia làm ba nhóm: nhóm có sức cạnh tranh cao nhất là Singapore, thứ hai là nhóm các nước: Malaysia, Philippines, Thái Lan, nhóm ba gồm: VN, Indonesia... Theo bà Thúy Anh, thế mạnh cạnh tranh của VN chủ yếu vẫn dựa vào các lĩnh vực truyền thống: dệt may, da giày, nông sản... chứ chưa chuyển sang được các mặt hàng sử dụng nhiều vốn, công nghệ cao... Để có thể theo kịp với các nước khác trong khu vực VN cần có chính sách công nghiệp rõ ràng hơn.
Nói như một DN đến từ Thái Lan thì, ASEAN đang tiến vào kỷ nguyên phục hồi kinh tế đầy hứa hẹn. Tuy nhiên thực tế các nền kinh tế ASEAN vẫn phát triển chưa đồng đều và khoảng cách này cần phải được rút ngắn trong thời gian tới. Đặc biệt, việc nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa ASEAN đang là một thách thức không nhỏ của cộng đồng DN ASEAN. Khi khoảng cách và sức cạnh tranh được cải thiện, khi ấy, ASEAN mới có thể trở thành một khu vực phát triển đầy năng động và hội nhập hoàn toàn vào nền kinh tế thế giới.
Quốc Anh