Đối ngoại đã và đang đưa VN hội nhập sâu rộng và hiệu quả với khu vực và quốc tế (đến nay VN đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 179 nước, quan hệ kinh tế – thương mại với 224 quốc gia và vùng lãnh thổ), đóng góp to lớn vào việc phát triển kinh tế - xã hội đất nước qua những con số cụ thể và sinh động.
Với việc triển khai nền ngoại giao toàn diện, trong đó ngoại giao kinh tế là một trọng tâm, VN đã gặt hái được nhiều thành tích rực rỡ qua các hoạt động sôi động trên cương vị Chủ tịch ASEAN
Trước hết, điều đó thể hiện qua việc thu hút ODA với việc tại Hội nghị tham vấn các nhà tài trợ CG 2010, các bên đã cam kết hỗ trợ VN trong năm 2011 là 7,9 tỷ USD (trong đó tài trợ từ các đối tác song phương là 3,3 tỷ USD; tài trợ từ các đối tác tổ chức đa phương là 4,6 tỷ USD). Đây là mức cam kết ấn tượng so với mức kỷ lục 8 tỷ USD năm 2010, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế các nước phát triển vẫn gặp khó khăn và VN đã trở thành quốc gia thu nhập trung bình. Con số này trên thực tế cao hơn cam kết tài trợ “thông thường” năm ngoái vì trong số 8 tỷ USD cam kết có 1 tỷ USD dành cho viện trợ khẩn cấp để đối phó với khủng hoảng.
Thu hút vốn từ nước ngoài
Cơ cấu cam kết giữa các nhà tài trợ chính của VN năm nay cũng có thay đổi so với năm ngoái. Về song phương, Nhật Bản là nhà tài trợ lớn nhất của VN (1,76 tỷ USD); sau đó là Hàn Quốc, Pháp, Đức, Hoa Kỳ và Australia. Về đa phương, Ngân hàng thế giới (2,6 tỷ USD, tăng thêm khoảng 103 triệu USD) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (1,5 tỷ USD) là hai nhà tài trợ lớn nhất.
Nguồn thu từ kiều hối cả năm 2010 cũng đạt con số kỷ lục, khoảng 8 tỷ USD, tăng 25,6% so với tổng lượng kiều hối của cả năm 2009 (6,4 tỷ USD). Một trong những lý do quan trọng làm nên kỷ lục trên là do lượng kiều hối của kiều bào và người Việt đi lao động ở nước ngoài gửi về giúp thân nhân tăng so với năm trước. Nguồn kiều hối chuyển về VN vẫn chủ yếu từ Mỹ, Canada và một số thị trường có số lượng lao động xuất khẩu nhiều như Hàn Quốc, Đài Loan, Malaysia... Số lượng kiều bào về quê ăn Tết được dự báo cũng sẽ nhiều hơn. Vì thế, khả năng kiều hối sẽ tăng mạnh trong thời gian trước Tết cổ truyền VN.
Thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng với việc tổng vốn FDI đăng ký cả cấp mới và tăng vốn năm 2010 đạt gần 18,6 tỷ USD, trong đó vốn giải ngân đạt 11 tỷ USD, tăng 10% so với năm 2009. Theo Cục đầu tư nước ngoài, bình quân mỗi tháng năm nay giải ngân vốn FDI đạt khoảng 916 triệu USD. Lĩnh vực kinh doanh bất động sản đã vươn lên đứng vị trí thứ nhất trong các ngành thu hút vốn đăng ký lớn trong năm 2010. Xếp sau đó là các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo và sản xuất, phân phối điện, khí, nước, điều hòa... với số vốn cam kết lần lượt là trên 5 tỷ USD và gần 3 tỷ USD. Singapore là đối tác đầu tư có cam kết vốn lớn nhất với VN với 4,5 tỷ USD, tiếp đó là Hàn Quốc và Hà Lan đều cam kết đầu tư trên 2,3 tỷ USD trong năm nay. Tiếp nữa là Nhật Bản, Hoa Kỳ, Đài Loan - Trung Quốc...
Quan hệ đi vào chiều sâu
|
Năm 2010 là một năm đối ngoại thành công rực rỡ mà đỉnh cao là việc VN đảm nhận và phát huy xuất sắc cương vị Chủ tịch ASEAN 2010. |
Những năm qua, đối ngoại đã đóng góp quan trọng trong việc tìm kiếm các thị trường mới, điển hình là Châu Phi. Hiện tại, VN đã có quan hệ xuất nhập khẩu với toàn bộ 53 nước Châu Phi, trong đó Ai Cập, Nam Phi, Angola, Nigeria... là các thị trường xuất nhập khẩu quan trọng của VN. Kim ngạch xuất nhập khẩu của VN vào thị trường Châu Phi tăng liên tục trong 3 năm gần đây. Dự kiến năm 2010, xuất khẩu của VN sang Châu Phi có khả năng đạt 1,6 tỷ USD, tăng 3% so với năm 2009.
Với việc tiếp tục nâng cấp, đưa quan hệ với một số đối tác lớn ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất hơn, ta đã đạt được thêm nhiều cam kết, thỏa thuận quan trọng. Nổi bật như với Nhật, VN và Nhật Bản đã kết thúc đàm phán về Hiệp định sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình ngày 19/10/2010, nhất trí hợp tác khai thác đất hiếm; Nhật Bản tiếp tục là nhà tài trợ hàng đầu ODA cho VN; ta chọn Nhật Bản là đối tác hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân số 2 tại Ninh Thuận; Nhật Bản công bố sẽ dành 79 tỷ Yên (1 tỷ USD) cho 5 dự án, trong đó có cảng quốc tế Lạch Huyện, khẳng định tiếp tục hợp tác đối với các dự án hỗ trợ nghiên cứu khả thi hai đoạn đường sắt cao tốc Hồ Chí Minh-Nha Trang và Hà Nội-Vinh (thuộc Dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – TP. Hồ Chí Minh); tiếp tục xem xét cung ứng ODA cho các dự án đường cao tốc Đà Nẵng-Quảng Ngãi và nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội – Nội Bài. Với việc VN và Anh ký Tuyên bố chính thức nâng cấp quan hệ thành quan hệ “Đối tác chiến lược”, hai nước đang tích cực phối hợp hoàn thành Kế hoạch hành động chung năm 2011, tập trung vào các biện pháp thúc đẩy quan hệ kinh tế hai nước trên cả bình diện song phương và đa phương, phấn đấu đưa kim ngạch hai chiều đạt mức 4 tỷ USD và đầu tư trực tiếp của Anh vào VN đạt mức 3 tỷ USD vào năm 2013....
Những kết quả khích lệ trên là nền tảng cơ bản và vững chắc, tạo đà và thúc đẩy VN tiếp tục hội nhập sâu rộng hơn nữa với khu vực và quốc tế trong những tiếp theo.
Đỗ Xuân Thông
Bộ Ngoại giao