Bao giờ cho tới 4G?

Cũng ầm ĩ như thời mới xuất hiện công nghệ mạng di động 3G, mạng di động công nghệ LTE (thế hệ thứ 4) được các nhà mạng hào hứng xin cấp phép thử nghiệm và tuyên bố rầm rộ. Vậy mà thời gian qua đi, đến nay có nhà mạng còn bỏ luôn không đến nhận giấy phép và giấc mơ thị trường viễn thông Việt Nam có mạng 4G không biết khi nào mới trở thành hiện thực.

“Quên” đến nhận giấy phép

Ông Phạm Hồng Hải, Vụ trưởng Vụ Viễn thông, Bộ Thông tin và truyền thông (TT-TT) cho hay, theo Luật Viễn thông, các doanh nghiệp sẽ phải đấu giá tần số để lấy giấy phép 4G. Sau khi đấu giá tần số, các doanh nghiệp có thể chuyển nhượng tần số nếu muốn. Theo ông Hải, việc đấu giá tần số là nhằm tránh tình trạng xin giấy phép để “giữ chỗ”. Hàng loạt doanh nghiệp viễn thông đã đề nghị Bộ TT-TT xin thử nghiệm mạng 4G và Bộ đã đồng ý cho VNPT, Viettel, FPT Telecom, CMC và VTC được thử nghiệm mạng di động 4G trong vòng 1 năm. Đến đầu năm 2011, EVN Telecom và Gtel cũng xin thử nghiệm 4G. Như vậy, đến nay đã có 7 doanh nghiệp được thử nghiệm công nghệ LTE này.

Tuy nhiên, đến thời điểm này, hơn 2/3 số doanh nghiệp được cấp phép thử nghiệm 4Gvẫn án binh bất động, thậm chí có doanh nghiệp được cấp phép thử nghiệm đã gần 1 năm nay nhưng vẫn “ký gửi” giấy phép tại Bộ TT-TT mà chưa đến nhận. Hiện chỉ có Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT), Viettel và FPT đã bắt tay vào thử nghiệm. Cuối năm 2010, VNPT đã tuyên bố hoàn thành trạm BTS theo công nghệ LTE đầu tiên đặt tại tòa nhà Internet, lô 2A, làng Quốc tế Thăng Long (Cầu Giấy, Hà Nội) với tốc độ truy cập Internet có thể lên đến 60 Mbps.

Còn mới đây nhất, Viettel đã công bố thử nghiệm thành công 4G tại Hà Nội và TP.HCM cho 240 khách hàng đầu tiên và là nhà mạng đầu tiên cho phép khách hàng thử nghiệm các dịch vụ trên nền 4G.

Lo sập bẫy

Mặc dù là nhà mạng tiên phong và được xem là có tiềm lực và mạnh dạn nhất trong làng viễn thông Việt Nam, song giám đốc Viettel Telecom Hoàng Sơn cho rằng, hiện Viettel mới dừng ở việc thử nghiệm mà chưa có kế hoạch cung cấp chính thức. Ông Sơn lý giải, 3G vẫn chưa phát huy hết hiệu quả kinh tế cho các nhà mạng trong khi đã ngốn một lượng vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng rất lớn là nguyên nhân làm cho các nhà mạng dè chừng và lo “sập bẫy”.

Cùng quan điểm cẩn trọng như Viettel, một đại diện của VNPT (sở hữu MobiFone và VinaPhone) cho rằng, 4G là cuộc đua tốn kém và trên thế giới có chưa đến 20 nhà mạng triển khai công nghệ này. Bên cạnh đó, việc triển khai trên thế giới cũng theo lộ trình từng bước. Cùng dùng hình ảnh cái “bẫy” như đại diện Viettel, vị đại diện này tỏ ra e ngại tình cảnh không vui vẻ mà các nhà mạng có thể rơi vào khi chạy đua đầu tư 4G. Đại diện của VNPT phân tích, khi triển khai 4G, các hãng viễn thông sẽ phải đầu tư hạ tầng độc lập như từng làm với dịch vụ 2G và 3G, với số tiến có thể lên tới cả chục ngàn tỷ đồng. Trong khi, theo giới chuyên môn, hiện nay 2G vẫn là dịch vụ đem lại doanh thu và thuê bao cho nhà mạng. Ba đại gia di động VinaPhone, MobiFone và Viettel triển khai mạng 3G được gần 2 năm nay nhưng hiện vẫn bí mật về doanh thu từ 3G mà chỉ thừa nhận việc chưa đạt được như kỳ vọng.

Theo nhận định của giới chuyên môn, thiết bị đầu cuối để thương mại hóa dịch vụ 4G là rào cản lớn chưa thể một sớm, một chiều vượt qua. Ông Nguyễn Việt Dũng, Phó giám đốc Viettel Telecom cho biết, ước tính chi phí thiết bị đầu cuối chiếm tới 80% chi phí dịch vụ. Trong khi, hiện các thiết bị đầu cuối 4G đang ở mức giá từ 300 đến hơn 400 USD. Trong khi đó máy đầu cuối 3G khoảng từ 50 USD trở lên và 2G chỉ còn khoảng từ 10 USD trở lên. Ông Dũng dự báo, đến năm 2014 - 2015, giá thiết bị đầu cuối 4G sẽ bằng giá thiết bị 3G hiện nay. Tuy nhiên, đây chỉ là dự báo và còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác.

Vẫn chở ở tương lai

Đúng như slogan “4G trải nghiệm công nghệ tương lai” mà Viettel đưa ra trong buổi họp báo công bố thử nghiệm thành công mạng 4G, ông Hoàng Sơn thừa nhận: “Thử nghiệm thành công là để khẳng định năng lực công nghệ chứ sớm nhất đến năm 2015 Viettel mới có thể bắt tay vào cung cấp dịch vụ 4G để đảm bảo an toàn”. Cũng như Viettel, về phía VNPT, một vị đại diện cho hay, sớm nhất cũng phải đến 2015 doanh nghiệp viễn thông số 1 Việt Nam này mới có thể tung ra dịch vụ 4G.

Ý kiến từ giới chuyên môn cho rằng, hiện 3G ở Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển, vì thế 4G vẫn là câu chuyện của tương lai. Việc thử nghiệm LTE tại thời điểm này không thực sự quan trọng bởi công nghệ vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và quá ít thiết bị đầu cuối cho 4G. Một chuyên gia có kinh nghiệm còn cho rằng, việc thử nghiệm 4G cần được thực hiện ít nhất là 3 năm. Sau đó, Bộ TT-TT và các doanh nghiệp cần đánh giá tính hiệu quả trước khi cấp phép chính thức và việc chính thức thương mại hóa phải mất tới 6 năm. Bộ TT-TT cho hay, sắp tới Bộ sẽ tiến hành tổng kết 1 năm cấp phép triển khai dịch vụ di động 3G. Việc tổng kết này sẽ tập trung đánh giá hiệu quả và bài học kinh nghiệm trong quá trình triển khai mạng 3G. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ TT-TT tiến hành cấp phép cung cấp dịch 4G trong thời gian tới.

Box: 4G là chữ viết tắt của Fourth Generation: Điện thoại di động thế hệ thứ 4 của công nghệ truyền thông không dây. Công nghệ 4G có khả năng cung cấp kết nối có tốc độ lên tới 100 Mb/giây, nhanh hơn hàng chục lần so với tốc độ của mạng 3G hiện nay, thậm chí là 1 Gb/s trong các điều kiện tĩnh. Ở tốc độ truyền cao nhất, người dùng có thể download một bộ phim chỉ trong 5-6 giây và gửi 100 bài hát chỉ mất 2,4 giây.

Tại buổi công bố mới đây, Viettel đã trình diễn thử nghiệm 5 dịch vụ đặc trưng và phổ biến nhất của mạng 4G đòi hỏi tốc độ tải lên và tải xuống cao là tải phim (video streaming), truyền hình trực tiếp, gọi điện thấy hình độ nét cao, hội thoại truyền hình, xem phim và truyền hình theo yêu cầu (VOD - TVoD). Theo Viettel, ở điều kiện lý tưởng với băng tần cấp phát thử nghiệm là 10MHz, tốc độ truyền dữ liệu tối đa trên mạng 4G của tập đoàn này có thể tới 75 Mbps với việc tải về và 25 Mbps với việc tải lên.