Kỳ vọng tín hiệu lãi suất mới

Bởi với mức lãi suất như hiện nay hầu như DN thu không đủ chi. Đặc biệt khát vốn lãi suất thấp là các đơn vị sản xuất bởi biên lợi nhuận hiện tại của họ cao nhất chỉ ở mức 17-18% (trên vốn).

Trong báo cáo tổng kết tình hình 6 tháng đầu năm gửi Bộ Xây dựng mới đây, TCty Xi măng VN (Vicem) dành dung lượng rất lớn để nói về khó khăn của các DN trong ngành do lãi suất cao. Trong 7 đơn vị sản xuất xi măng lớn của TCty công nghiệp Xi măng VN (Vicem) gồm Hải Phòng, Hoàng Thạch, Bỉm Sơn, Bút Sơn, Hà Tiên, Hoàng Mai, Tam Điệp thì duy nhất chỉ có Hoàng Thạch có lãi. Đứng đầu danh sách lỗ thuộc về hai thương hiệu lớn của Vicem là Bỉm Sơn và Hà Tiên.

Lợi nhuận 6 tháng đầu năm của Vicem đạt 25,1% so với kế hoạch, tương ứng 314 tỉ đồng. Nguyên nhân chính là các dự án nhà máy xi măng của Vicem đã đi vào hoạt động từ năm 2010 và năm 2011 phải thực hiện trả nợ vốn vay đầu tư từ các dự án rất lớn. Lãi suất được điều chỉnh theo thị trường nên các DN xi măng làm không đủ trả lãi. Ngân hàng siết quá, Vicem đã phải dùng đến vốn lưu động để trả nợ cho xi măng Bỉm Sơn. Theo tính toán của TCty này, mỗi tấn xi măng phải gánh thêm ít nhất 100.000-200.000 mới trả đủ lãi vay. “Những tháng cuối năm, hoạt động của các DN xi măng tiếp tục khó khăn, nếu không có cơ chế tháo gỡ lãi suất cao” - ông Lê Văn Chung - Chủ tịch HĐQT Vicem nói.

Cùng cảnh ngộ như các DN xi măng, ngành thép đang kêu cứu. Ông Phạm Chí Cường - Phó chủ tịch Hiệp hội Thép VN, cho biết: Việc điều chỉnh tỉ giá và lãi suất cho vay đã làm cho nhiều DN thép khó tiếp cận được vốn vay ngân hàng. Với mức lãi suất cao 22% như hiện tại nhiều đơn vị sản xuất và kinh doanh thép không thể bảo đảm kinh doanh có hiệu quả đủ để trả lãi vay ngân hàng. Nhiều dự án đầu tư bất động sản cũng phải đình chỉ triển khai hoặc kéo dài tiến độ, dẫn tới tiêu thụ thép giảm dần trong nửa đầu năm 2011. Nhiều nhà máy phải ngừng sản xuất hoặc sản xuất cầm chừng (chỉ vận hành 50-60% công suất) do không bán được hàng. Lượng thép thành phẩm tồn kho trong nhà máy tăng cao, chi phí trả lãi vay ngân hàng làm cho sản phẩm tồn kho mỗi tháng phải trả từ 200.000-300.000 đồng/tấn trong khi giá bán thép không tăng do tiêu thụ chậm.

Lãi suất huy động và cho vay của VN thuộc hàng cao nhất trong nhóm các nước có lãi suất cao nhất thế giới.

Ngay DN ngành thủy sản, đầu ra hiện rất dồi dào do đơn hàng nhập khẩu từ nước ngoài tăng mạnh, song không phải DN nào cũng tồn tại và duy trì được sản xuất kinh doanh ở thời điểm này. Theo ông Lê Văn Điệp - Phó tổng giám đốc Cty cổ phần tập đoàn thủy sản Minh Phú, tiềm lực tài chính đóng vai trò quan trọng trong ngành xuất khẩu tôm. Đặc thù của lĩnh vực này là các Cty phải thanh toán tiền mua tôm nguyên liệu cho các đại lý ngay trong ngày, nếu thiếu nợ, các đại lý sẽ ngưng bán tôm cho Cty, dẫn đến thiếu nguyên liệu cho sản xuất. Trong thời điểm nguyên liệu thủy sản đắt giá như hiện nay, cộng với lãi suất vay vốn lưu động cao, nhiều Cty chế biến thủy sản đang gặp khó khăn lớn.

Lãi vay ngân hàng quá cao là áp lực buộc nhiều DN phải tìm mọi cách xoay tiền để trả bớt nợ. Ông Nguyễn Trí Dũng - Chủ tịch HĐQT Cty Sông Đà Thăng Long (STL) cho biết,  STL đã phải tung ra đợt khuyến mãi lớn nhất từ trước đến nay: tặng thêm 18-22 m2 diện tích trung tâm thương mại khi khách hàng đóng trước thời hạn tiền mua căn hộ Dự án Usilk-City. Nhờ động thái này, Cty đã thu được khoảng 700 tỉ đồng tiền mặt và giảm được 1/2 số nợ so với đầu năm. Song không phải lúc nào DN cũng khuyến mãi như vậy bởi với các chi phí hiện nay tính toán không khéo sẽ lỗ nặng. Đó là chưa kể khuyến mãi không hợp lý hàng vẫn ế ẩm như thường và bị đánh giá kém hơn trên thị trường.

Ông Đinh Thế Hiển - Giám đốc Viện nghiên cứu tin học kinh tế ứng dụng TP HCM thống kê lãi suất huy động và cho vay của VN thuộc hàng cao nhất trong nhóm các nước có lãi suất cao nhất thế giới. CPI tăng trở lại trong tháng 7 đang đe dọa tới nỗ lực hạ lãi suất của VN.

Tuy nhiên, không phải căn bệnh lãi suất cao không có thuốc chữa. Động thái mới nhất trong nỗ lực hạ lãi suất sau tuyên bố của Thống đốc NHNN là tuần qua, NHNN đã có cuộc làm việc với 4 ngân hàng thương mại lớn nhất nước để bàn về giải pháp hạ lãi suất đầu ra. Với thị phần tín dụng chiếm tới hơn 60% của 4 ngân hàng này, phát pháo hiệu giảm lãi suất đang được kỳ vọng thổi sinh khí mới cho nền kinh tế.

Phạm Lan