Kỳ án Hapulico: “Tay không bắt giặc” ? (kỳ 1)

(DĐDN) Hợp tác kinh doanh để tận dụng sức mạnh và kinh nghiệm là một hoạt động bình thường của DN. Tuy nhiên, chỉ một trong số những đối tác liên doanh này dùng tiểu xảo, làm ăn không trung thực thì liên doanh này khó mà đứng vững được. Đây là trường hợp của 5 DN thành lập nên công ty CP Đầu tư bất động sản Hapulico để thực hiện dự án số 1 Nguyễn Huy Tưởng (Hà Nội). 

Để chứng minh năng lực tài chính, công ty cổ phần Tư vấn đầu tư xây dựng Ba Đình (một trong 5 thành viên của liên doanh) đã vay vốn ngân hàng trong 2 ngày để ngân hàng xác nhận mình có số dư trong tài khoản. DN này cũng đi vay tiền góp vốn rồi ngay sau đó dùng “tiểu xảo” lách luật rút vốn khỏi liên doanh để trả nợ. Thực chất đây là một chiêu “tay không bắt giặc” của DN không có năng lực tài chính.

Không vốn vẫn làm tổng giám đốc liên doanh

Ngày 10/8/2007, đại diện 5 công ty đã ký hợp đồng nguyên tắc hợp tác kinh doanh thực hiện Dự án đầu tư tại số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội, với số vốn điều lệ 110 tỉ đồng gồm: công ty TNHH Nhà nước MTV chiếu sáng và thiết bị đô thị (35%); công ty CP Hội chợ quảng cáo thương mại Việt Mỹ (10%); công ty CP Điện chiếu sáng (5%); công ty CP Đầu tư phát triển đô thị và thương mại (26%); công ty CP Tư vấn đầu tư xây dựng Ba Đình (24%). Trong đó, công ty cổ phần Tư vấn đầu tư xây dựng Ba Đình (gọi tắt là công ty Ba Đình) do ông Nguyễn Tiến Trung làm chủ tịch HĐQT. Để chứng minh năng lực tài chính, ngày 14/2/2008, ông Trung đã ký hợp đồng vay Ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) nhà Hà Nội  (Habubank) 41,5 tỉ đồng, thời hạn hai ngày, mục đích vay là: “sử dụng tiền vay để xác nhận số dư tài khoản của công ty”. Cùng ngày 14/2/2008, Habubank đã chuyển 41,5 tỉ đồng vào tài khoản của công ty Ba Đình, đồng thời có văn bản xác nhận số dư trong tài khoản của công ty Ba Đình là 41.500.100.000 đồng. Một ngày sau, 15/2/2008, công ty Ba Đình đã trả cho Habubank số tiền trên để tất toán.

Để trở thành cổ đông của công ty Hapulico, công ty Ba Đình phải góp hơn 40,6 tỉ đồng (bao gồm phần vốn điều lệ của công ty Ba Đình 26,4 tỉ đồng và hơn 14,215 tỉ đồng góp thay cho công ty TNHH Nhà nước MTV chiếu sáng và thiết bị đô thị). Phải “xoay” tiền “thật” để góp vào liên doanh, ngày 14/4/2008, ông Trung ký hợp đồng vay của công ty CP Đầu tư phát triển đô thị và thương mại 24 tỉ đồng, thời hạn sáu tháng. Ngay trong ngày 14/4/2008, công ty Ba Đình đã dùng số tiền này nộp 21 tỉ đồng tiền mặt vào tài khoản tạm giữ để thành lập công ty Hapulico.

Ngày 20/5/2008, Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho DN mới là công ty CP Đầu tư BĐS Hapulico (gọi tắt là công ty Hapulico). Ông Nguyễn Tiến Trung được cử làm TGĐ và là đại diện pháp luật của công ty Hapulico.

Dùng “tiểu xảo” rút vốn

Vì công ty Ba Đình vẫn còn thiếu gần 20 tỉ đồng góp vốn điều lệ, trong khi các cổ đông khác đã hoàn thành việc góp vốn, ngày 10/6/2008, ông Trung đã dùng tài sản của công ty Hapulico ký hợp đồng bảo lãnh với Habubank cho công ty Ba Đình vay 20 tỉ đồng, với thời hạn 1 tháng. Như vậy, ông Trung đã dùng tư cách TGĐ công ty Hapulico để bảo lãnh cho công ty Ba Đình do mình làm Chủ tịch HĐQT vay tiền của ngân hàng. Rồi dùng số tiền đó nộp lại thành vốn góp cho chính  Hapulico.

Để có nguồn tiền trả nợ, ông Trung đã bố trí bà Phạm Thị Ngọc Trâm làm thủ quỹ của công ty Hapulico, đồng thời giao bà Trâm làm quyền GĐ công ty Ba Đình (công ty mà ông Trung là Chủ tịch HĐQT) và bắt đầu dùng “tiểu xảo” rút vốn. Với tư cách TGĐ, công ty Hapulico, ông Trung đã tự ý ký ba hợp đồng tín dụng cho công ty Ba Đình vay tiền, vào các ngày: 19/6/2008, 19/8/2008 và 30/9/2008. Bên cho vay ký tên là Nguyễn Tiến Trung – TGĐ Hapulico và Phạm Thị Ngọc Trâm là thủ quỹ giao tiền. Bên vay ký tên lại chính là Quyền GĐ công ty Ba Đình Phạm Thị Ngọc Trâm. Mục đích ghi trong hợp đồng là vay tiền để kinh doanh nhưng thực tế là che giấu việc rút vốn. Bởi tại Báo cáo tài chính đã được kiểm toán năm 2008 của công ty Ba Đình, không thể hiện khoản vay nào của ba hợp đồng tín dụng này, nghĩa là công ty Ba Đình không thừa nhận 45 tỉ đồng rút ra từ tài khoản của công ty Hapulico là khoản vay ngắn hạn.

Thực tế, công ty Ba Đình góp vốn lần cuối 20 tỉ đồng vào ngày 11/6/2008. Tuy nhiên, ngày 19/6/2008, công ty Ba Đình, bằng “chiêu” vay vốn của Hapulico, đã rút vốn lần đầu với số tiền 20,2 tỷ đồng và dùng số tiền này trả cho Habubank 20,105 tỉ đồng. Rồi tiếp tục rút vốn vào các ngày 19/8/2008 và 30/9/2008 hơn 24 tỉ đồng nữa để trả nợ cho công ty CP đầu tư phát triển đô thị và thương mại.

Lật tẩy

Ngay sau khi góp đủ vốn, trong khoảng thời gian từ 19/6/2008 đến ngày 30/9/2008, công ty Ba Đình đã vay lại công ty Hapulico tổng số tiền là 45 tỷ đồng thông qua các hợp đồng tín dụng ngắn hạn. Do vi phạm điều lệ công ty và Nghị quyết của HĐQT, Đại hội cổ đông Hapulico đã tiến hành họp (ngày 28/11/2008) và Quyết định miễn nhiệm chức TGĐ công ty Hapulico của ông Nguyễn Tiến Trung.

Ngày 30/3 và 03/4/2009, HĐQT Hapulico đã tiến hành họp, trong kết luận có nội dung yêu cầu công ty Ba Đình “Thực hiện đóng góp nghĩa vụ tài chính nếu 30/4/2009 không hoàn thành thì phải xử lý theo quy định của Điều lệ công ty và Luật DN năm 2005”. Trong cuộc họp này ông Trung cũng thừa nhận công ty Ba Đình chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính và hứa sẽ nộp lại đầy đủ. Ngày 17/4/2009, HĐQT công ty Hapulico họp, gia hạn cuối cùng đến ngày 30/6/2009 công ty Ba Đình phải thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với công ty Hapulico, “trong trường hợp công ty Ba Đình không thực hiện nghĩa vụ tài chính, HĐQT công ty Hapulico sẽ triệu tập Đại hội cổ đông bất thường hoặc tiến hành thể thức lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản để thông qua quyết định của Đại hội đồng cổ đông về việc rút vốn điều lệ và bãi miễn tư cách cổ đông của công ty Ba Đình, theo quy định tại khoản 3 Điều 12 Điều lệ công ty và khoản 3 Điều 84 Luật DN”.

Hết kỳ hạn trên, công ty Ba Đình vẫn không thực hiện. Ngày 1/8/2009, Đại hội cổ đông Hapulico ban hành QĐ số 29/2009/QĐ-ĐHĐCĐ và ngày 11/8/2009 ban hành Nghị quyết số 31/NQ-ĐHĐCĐ xóa tên công ty Ba Đình trong danh sách cổ đông, thay đổi Điều lệ và Đăng ký kinh doanh.