(DĐDN) Như báo DĐDN đã đưa tin, mặc dù, TAND TP Hà Nội và các cơ quan như Bộ KH&ĐT, VCCI, Câu lạc bộ pháp chế DN (Bộ Tư pháp) đã đưa ra những quan điểm rõ ràng về hành vi vi phạm pháp luật của ông Nguyễn Tiến Trung và Cty Ba Đình. Tuy nhiên, bằng quyền kháng cáo, ông Trung và Cty Ba Đình vẫn kháng cáo lên Tòa án cấp trên.
Dự án Khu đô thị số 1 Nguyễn Huy Tưởng của liên doanh Hapulico hiện đang triển khai
Và điều đương nhiên, quy trình tố tụng sẽ tiếp tục được vận hành để đi đến tận cùng của sự việc.
Từng nấc thang tố tụng vận hành
Tại Bản án sơ thẩm số 11/2010 ngày 13 -15/1/2010 của TAND TP Hà Nội quyết định: “1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Cty Ba Đình; 2. Chấp nhận yêu cầu phản tố của Cty Hapulico; 3. Buộc Cty Ba Đình phải hoàn trả cho Cty Hapulico số tiền 4 tỉ động và tiền lãi phát sinh là 520 triệu đồng...”.
Nhưng với toàn bộ các lập luận trái ngược Tòa sơ thẩm, ngày 27/1/2011, Tòa phúc thẩm TANDTC tại Hà Nội đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Tiến Trung và Cty Ba Đình. Qua bản án phúc thẩm số 21/2011, Tòa phúc thẩm đã xác định Cty Ba Đình là cổ đông sáng lập, sở hữu 24% vốn điều lệ của Cty Hapulico.
Tuy nhiên, ngày 28/6/2011, Chánh án TAND Tối cao đã có quyết định kháng nghị số 07/2011 đối với bản án phúc thẩm số 21/2011 của Tòa phúc thẩm TANDTC tại Hà Nội về vụ việc tranh chấp trên. Quyết định kháng nghị cũng chỉ ra, việc tách ba hợp đồng tín dụng mà Cty Ba Đình vay Cty Hapulico cũng như tách yêu cầu phản tố của Cty Hapulico đòi 4 tỷ đồng rút quá số vốn cùng 520 triệu đồng tiền lãi là chưa xem xét đầy đủ, toàn diện vụ án. Kháng nghị cũng cho rằng, Hội đồng xét xử phúc thẩm không đánh giá đúng bản chất quan hệ tranh chấp. Quyết định của Hội đồng xét xử phúc thẩm “xác định Cty Ba Đình được sở hữu 24% cổ phần tại Cty Hapulico và bác yêu cầu của Cty Hapulico về số tiền 4 tỉ đồng và 520 triệu đồng tiền lãi” là vi phạm thủ tục tố tụng.
Đối với Tòa án chấp sơ thẩm, kháng nghị cho rằng, Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng Điều 80 Luật DN nhận định Cty Ba Đình đã rút vốn để không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Cty Ba Đình; chấp nhận yêu cầu phản tố của Cty Hapulico là có căn cứ. Tuy nhiên, việc Tòa án cấp sơ thẩm không áp dụng Khoản 11, Điều 4 mà lại áp dụng Khoản 3, Điều 84 Luật DN là chưa chính xác. Vì đó là điều luật đề cập đến trường hợp cổ đông sáng lập chưa góp đủ số vốn đã đăng ký. Mặt khác, trong quá trình tố tụng có lúc Cty Hapulico yêu cầu bồi thường thiệt hại 1% của 4 tỉ đồng với thời gian 13 tháng, có lúc yêu cầu tiền lãi phát sinh là 520 triệu đồng. Tòa án cấp sở thẩm chưa làm rõ áp dụng mức tính lãi nào.
Đề nghị Giám đốc thẩm
Từ hai nhận định trên, kháng nghị đã đề nghị Hội đồng thẩm phán TANDTC xét xử Giám đốc thẩm và hủy cả bản án sơ thẩm lẫn phúc thẩm. Đến ngày 14/9/2011, Hội đồng thẩm phán TANDTC đã có quyết định giám đốc thẩm do Chánh án Trương Hòa Bình ký khẳng định: Mặc dù luật đã nghiêm cấm việc rút vốn dưới mọi hình thức, nhưng trên thực tế, ông Nguyễn Tiến Trung đã lợi dụng chức vụ TGĐ Cty Hapulico đã sử dụng vốn của Cty Hapulico bảo lãnh cho Cty Ba Đình vay tiền và dùng tiền vay này để góp vốn cho Cty Hapulico. Sau đó, đã sử dụng hợp đồng tín dụng để hợp thức hóa cho Cty Ba Đình rút vốn ra trả các khoản nợ đã vay ngắn hạn để góp vốn trước đó. Đây là hình thức sử dụng hợp đồng tín dụng để che đậy việc rút vốn, không chỉ lấy lại toàn bộ mà còn cho lấy vượt quá số vốn đã góp là 4 tỉ đồng, bắt đầu chỉ sau 9 ngày, kể từ ngày góp đủ vốn theo thỏa thuận. Như vậy, trong thời hạn Luật DN quy định các cổ đông phải góp vốn thì Cty Ba Đình không còn vốn góp tại Cty Hapulico.
Cùng quan điểm với Kháng nghị số 07/2011, Quyết định của Hội đồng thẩm phán ghi rõ: Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng Điều 80 Luật DN nhận định Cty Ba Đình đã rút vốn để không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Cty Ba Đình; chấp nhận yêu cầu phản tố của Cty Hapulico là có căn cứ. Tòa cấp phúc thẩm không thấy được giữa yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn với yêu cầu phản tố của bị đơn có quan hệ chặt chẽ, không thể tách rời. Do đó, khi xét xử đã không xem xét đầy đủ, toàn diện, không đánh giá đúng bản chất tranh chấp và yêu cầu của hai bên, dẫn đến giữa phần nhận định của Bản án với phần quyết định mâu thuẫn nhau... Việc Cty Ba Đình rút nhiều hơn số tiền mà Cty Ba Đình đã đóng góp vào là có thực, nhưng Tòa án cấp phúc thẩm lại bác yêu cầu là không đúng. Đây là sai lầm nghiêm trọng về pháp luật tố tụng và nội dung.
Vì lẽ đó, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao quyết định hủy cả bản án phúc thẩm và sơ thẩm, giao hồ sơ cho TAND thành phố Hà Nội xét xử sơ thẩm lại.
Hệ lụy từ... Hapulico
Như vậy, vụ án tranh chấp tư cách cổ đông tại Cty Hapulico lại quay trở lại quy trình tố tụng từ đầu. Quan điểm của các cấp xét xử từ TAND TP Hà Nội đến Chánh án TANDTC, Hội đồng thẩm phán TANDTC đã được thể hiện rõ. Bản chất rắc rối của vụ việc nằm ở chỗ là do một DN không có năng lực, yếu kém về tài chính như Cty Ba Đình vẫn có thể luồn lách tham gia vào một liên doanh.
Theo LS Lưu Vũ Anh – Đoàn LS Hà Nội, kẽ hở pháp luật ở công tác hậu kiểm cũng như xử lý không nghiêm những đơn vị liên đới. Ví dụ trường hợp Cty Ba Đình là Habubank đã cho DN này vay hơn 40 tỉ đồng thời hạn 2 ngày với mục đích ghi rõ “sử dụng tiền vay để xác nhận số dư tài khoản của Cty”. Những chiêu cho vay để “xác nhận số dư tài khoản của Cty” chắc chắn chỉ với mục đích không chính đáng. Tuy nhiên, chưa có chế tài nào xử phạt về những hành vì tiếp tay này. Việc xác định năng lực tài chính của các DN cũng gặp rất nhiều khó khăn.
Nhóm PVPL