Tăng phản biện, giám sát: Chìa khóa trong xây dựng quy định hành chính

“Hãy tích cực gửi phản ánh về những bất cập, kiến nghị các giải pháp đối với các quy định hành chính không còn phù hợp cho chúng tôi”, là ý kiến của TS. Ngô Hải Phan, Cục trưởng Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, Văn phòng Chính phủ. Ông cũng chia sẻ về một số kết quả của Đề án 30, vai trò của Cục Kiểm soát TTHC và sự tham gia của người dân và doanh nghiệp trong tiến trình cải cách TTHC.

TS. Ngô Hải Phan, Cục trưởng Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, Văn phòng Chính phủ.

- Cải cách TTHC được coi là khâu đột phá trong thời gian qua, xin ông cho biết đâu là điểm thành công nhất trong công tác này?

Ông Ngô Hải Phan: Thời gian qua, Chính phủ xác định cải cách TTHC là khâu đột phá, là nhiệm vụ trọng tâm. Vì vậy, Đề án Đề án 30 đã được triển khai mạnh mẽ, có kết quả cụ thể, bước đầu đáp ứng kỳ vọng của nhân dân và doanh nghiệp.

Thông qua giai đoạn thống kê, đề án đã hoàn thành việc xây dựng và công bố trên internet bộ Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC (CSDLQG) gồm trên 5.000 thủ tục, 9.000 văn bản quy định và 100.000 biểu mẫu thống kê TTHC. Qua đó, Đề án đã giúp chuẩn hóa và thống nhất được bộ TTHC chung cấp huyện, cấp xã tại 63 địa phương, góp phần minh bạch hóa, tạo thuận lợi cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận và giám sát việc thực hiện TTHC…

Về việc thực thi các phương án đơn giản hóa, tính đến ngày 30/6/2011, các bộ, ngành đã ban hành theo thẩm quyền và dự thảo văn bản trình cấp cấp có thẩm quyền để đơn giản hóa 3.037/4.800 thủ tục phải đơn giản hóa, đạt tỷ lệ 63%. Trong đó, số TTHC đã được ban hành thành VBQPPL để thực thi lên tới 1.882 thủ tục, mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp. Các địa phương cũng đã chủ động ban hành văn bản để thực thi phương án đơn giản hóa những TTHC thuộc thẩm quyền.

Đó là những kết quả rõ rệt, có thể đo đếm được của Đề án. Tuy nhiên, tôi cho rằng điểm thành công nhất của Đề án lại là việc đã chứng minh việc cải cách tuy khó nhưng nếu có quyết tâm chính trị cao, có cách thức triển khai thực hiện đúng thì dù có hạn chế về nguồn lực vẫn có thể mang lại những kết quả mong muốn.

- Sự ra đời Cục Kiểm soát thủ tục hành chính (KSTTHC) có ý nghĩa như thế nào trong giai đoạn hiện nay, thưa ông?

Ông Ngô Hải Phan: Thông qua việc Chính phủ đã ban hành 25 Nghị quyết chuyên đề về đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý của các bộ, ngành, với tỷ lệ đơn giản hóa lên đến 88% gắn với tổng số chi phí tuân thủ dự kiến cắt giảm được lên đến gần 30.000 tỷ đồng/năm, cho thấy đại đa số các TTHC được ban hành trong thời gian qua có những bất cập làm phát sinh chi phí và tăng gánh nặng hành chính cho các cá nhân, tổ chức trong việc thực hiện thủ tục, cũng như làm ảnh hưởng đến hiệu quả, hiệu lực quản lý của nhà nước. Việc thống kê TTHC cũng chỉ rõ những yếu kém trong việc quản lý, công khai, minh bạch thủ tục, và thực hiện TTHC tại các cấp chính quyền.

Kết quả thực thi đơn giản hóa TTHC theo phương án đã được Chính phủ phê duyệt Về tình hình triển khai thực thi 25 Nghị quyết của Chính phủ về đơn giản hóa TTHC, tính đến ngày 15 tháng 9 năm 2011, các bộ, ngành đã ban hành theo thẩm quyền và dự thảo văn bản trình cấp có thẩm quyền để đơn giản hóa trên 3000 TTHC trên tổng số khoảng 4800 TTHC phải đơn giản hóa, đạt tỷ lệ 68%. Về phía các địa phương, triển khai phương án đơn giản hóa TTHC đã được phê duyệt trên cơ sở kết quả tự rà soát TTHC trong khuôn khổ Đề án 30, đến nay, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã chủ động ban hành văn bản để thực thi phương án đơn giản hóa những TTHC thuộc thẩm quyền.

Cục KSTTHC ra đời nhằm giúp việc cho Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ để tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tổ chức thực hiện kiểm soát các TTHC trước và sau khi ban hành, đồng thời quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC (CSDLQG) trong phạm vi toàn quốc.

Hoạt động của chúng tôi nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch của hệ thống TTHC. Chúng tôi cũng đang tích cực hoàn thiện CSDLQG theo hướng đơn giản, dễ truy cập, thân thiện để phục vụ người dân và doanh nghiệp trong việc tra cứu, tìm kiếm thông tin.

Hệ thống cơ quan, đơn vị KSTTHC từ trung ương đến địa phương đóng vai trò hỗ trợ, hướng dẫn cho các đơn vị thuộc các bộ, ngành, địa phương thực hiện đánh giá tác động các quy định về TTHC. Ý kiến của các cơ quan, đơn vị KSTTHC sẽ giúp các Ban soạn thảo có được những đánh giá khách quan hơn và những cải cách tích cực hơn đối với những TTHC dự kiến ban hành, giảm thiểu rủi ro cho các đối tượng tuân thủ. Thông qua Hội đồng tư vấn cải cách TTHC, Cục KSTTHC đã thực hiện nhiều buổi tham vấn với các bộ, ngành, cá nhân, tổ chức nhằm thu thập thông tin đa chiều, nâng cao chất lượng dự thảo quy định TTHC. Bên cạnh đó, các cơ quan, đơn vị KSTTHC cũng tiến hành tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hành chính để giúp người đứng đầu các cơ quan hành chính nhà nước các cấp kịp thời chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương hành chính trong phục vụ nhân dân, nâng cao chất lượng thực hiện thủ tục tại các cấp chính quyền, và kịp thời phát hiện những cơ chế, chính sách và thủ tục vẫn còn là rào cản cho hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống của người dân để có các phương án xử lý thích hợp.

- Xin ông cho biết vai trò của người dân, doanh nghiệp trong việc giám sát quá trình cải cách thủ tục hành chính hiện nay?

Ông Ngô Hải Phan: Có thể nói, một trong những nguyên nhân chủ yếu mang lại thành công của đề án 30 là việc huy động người dân và doanh nghiệp tham gia vào các giai đoạn của đề án.

Nghị định số 20/2008/NĐ-CP và Nghị định số 63/2010/NĐ-CP là hành lang pháp lý vững chắc cho người dân trong việc phản ánh, kiến nghị đối với các quy định hành chính. Người dân, doanh nghiệp, các tổ chức có thể phản ánh, kiến nghị cho chúng tôi về các quy định hành chính không còn phù hợp. Ngay cả khi phát hiện những hành vi nhũng nhiễu trong việc giải quyết thủ tục cũng có thể phản ánh tới chúng tôi, để chúng tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền ở bộ, ngành, địa phương đó xem xét xử lý, đồng thời công khai kết quả xử lý cho người dân biết.

Chính vì vậy, chúng tôi cho rằng việc huy động người dân, doanh nghiệp phát huy tốt hơn nữa vai trò của mình trong các hoạt động kiểm soát TTHC như giám sát việc công khai, minh bạch, việc thực hiện TTHC tại các cấp chính quyền, rà soát, đề xuất các phương án cải cách, v.v… sẽ góp phần bảo đảm các hoạt động cải cách đi vào chiều sâu hơn nữa, mang lại những lợi ích thiết thực cho cá nhân, tổ chức.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

(Chuyên mục hợp tác giữa Cục kiểm soát TTHC và Báo DĐDN)