Đầu tư theo hình thức đối tác công - tư hay còn gọi là hợp tác công – tư là việc nhà nước và nhà đầu tư cùng phối hợp để thực hiện Dự án phát triển kết cấu hạ tầng, cung cấp dịch vụ công trên cơ sở Hợp đồng dự án. Hợp tác công tư không phải là một nội dung mới, nhiều hình thái khác nhau của hợp tác công – tư đã được triển khai áp dụng trong các lĩnh vực như văn hóa, giáo dục, y tế, phát triển hạ tầng, cải cách thủ tục hành chính v.v… và bước đầu cho thấy sự cần thiết và lợi ích của việc hợp tác này. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, mặc dù đã chứng minh được những lợi ích thiết thực cho Nhà nước, người dân và doanh nghiệp nhưng mô hình này vẫn chưa được triển khai áp dụng rộng rãi ở nhiều lĩnh vực, nhiều địa bàn trong phạm vi toàn quốc.
Để triển khai áp dụng rộng rãi mô hình hợp tác công - tư cần đi từ nhận thức của các cấp lãnh đạo, các cơ quan quản lý trong việc xác định mối quan hệ giữa nhà nước với doanh nghiệp. Trong bối cảnh Chính phủ xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ khóa XIII là “chuyển mạnh từ nhà nước điều hành nền kinh tế sang nhà nước kiến tạo sự phát triển”, chúng ta càng cần nghiêm túc nhìn nhận lại vấn đề này để có cách tiếp cận phù hợp. Cần nghiên cứu các mô hình hợp tác công tư đã được triển khai trên thực tiễn mà điển hình là việc xây dựng một Trung tâm dịch vụ trước thông quan (ECC) tại sân bay Tân Sơn Nhất của Fedex và SBS. Sự ra đời của Trung tâm dịch vụ trước thông quan tại sân bay Tân Sơn Nhất đã giảm số lượng cán bộ hải quan, nhà nước không phải đầu tư nhưng tốc độ thông quan tăng hàng trăm lần. Doanh nghiệp mặc dù phải trả phí dịch vụ; nhưng so với lợi ích thu được từ tốc độ thông quan nhanh thì khoản phí đó không đáng kể. Từ mô hình hợp tác công – tư trên cho thấy, mô hình này vừa bảo đảm mục tiêu quản lý nhằm hạn chế rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu lại vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của người dân, doanh nghiệp. Như vậy, nếu cơ quan quản lý tự hạn chế cách tiếp cận với mô hình này thì sẽ đòi hỏi rất nhiều nguồn lực của nhà nước để thực hiện mục tiêu quản lý mà chưa chắc đã mang lại hiệu quả. Nếu nhìn nhận người dân, doanh nghiệp là đối tác thì sẽ có những giải pháp phi truyền thống nhưng có lợi cho cả hai bên.
Nguyễn Cúc Phương
(Chuyên
mục hợp tác giữa Cục kiểm soát TTHC và Báo DĐDN)