(DĐDN) Khi năng lực cung ứng về dịch vụ, sản phẩm ngày càng cao, đòi hỏi ở thị trường những dịch vụ hoàn hảo. Sức hấp dẫn sẽ không chỉ ở giá cả mà còn ở giá trị của dịch vụ. Đối với khía cạnh này, cơ hội tại thị trường logistics VN dành cho các DN nội địa.
Hàng nhập khẩu về cảng TCIT (ảnh Huỳnh Công Ba)
Theo các chuyên gia, dịch vụ logistics tại VN thời gian gần đây đã phát triển khá nhanh về tốc độ và số lượng, có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, hoạt động này hiện còn tự phát, manh mún và phần lớn thị trường thuộc về các tập đoàn nước ngoài
“ăn cơm mới - nói chuyện cũ”
Nổi bật trong năm qua là tình trạng các hãng tàu biển nước ngoài liên tục tăng các loại phụ phí vận chuyển hàng XNK làm chi phí sản xuất tăng, khiến các chủ hàng VN lao đao. Điều đáng nói là ngoài cước vận chuyển mà DN đã phải trả khi mua bán hàng, DN VN còn phải gánh các loại phí vô lý – mà loại phí nào cũng tăng hàng chục đến cả trăm USD/container. Các chủ hàng VN luôn bị đặt trong thế đã rồi, buộc phải móc tiền ra mà không có quyền đàm phán hay lựa chọn.
Trong khi các chủ hàng VN còng lưng cõng phí, các chủ tàu VN có nguy cơ phá sản thì những DN cảng biển nước ta cũng oằn lưng trả lãi ngân hàng, do việc khai thác cảng biển chưa đạt hiệu quả cao. Đặc biệt là cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải (Bà Rịa – Vũng Tàu), nơi có thể tiếp nhận tàu tải trọng đến 160.000 DWT, đi thẳng từ VN qua Châu Âu mà không phải trung chuyển qua nước thứ ba, rút ngắn thời gian vận chuyển từ 5-7 ngày so với phải trung chuyển. Vậy mà – cảng biển cũng lỗ. Nguyên nhân là do, việc cấp phép xây dựng cảng biển chưa sát thực tế, xây dựng vượt quá nhu cầu…
|
Theo dự đoán của các nhà chuyên môn, từ nay đến năm 2020 ngành logistics nước ta sẽ phát triển rất mạnh, mức tăng trưởng có thể đạt 25%/năm. |
Tình trạng mất cắp hàng hóa trong container đã xảy ra trong năm 2011 cũng làm cho các nhà XNK lo lắng. Chưa có số liệu báo cáo đầy đủ về số vụ container bị rút ruột nhưng hậu quả rất lớn. Việc “rút ruột” container không chỉ thiệt hại cho DN (phải bồi thường hợp đồng) mà còn ảnh hưởng đến uy tín của ngành xuất khẩu nước ta. Hàng hóa bị rút ruột nhiều là cà phê, hạt điều, tiêu, bột mì, cao su, thủy sản và cả những mặt hàng nhập khẩu cũng bị mất cắp như sắt, thép… Công an TP HCM đã bắt quả tang và xét xử một số đối tượng rút ruột container.
Chưa bao giờ số vụ tai nạn giao thông, số người chết và bị thương liên quan tới xe tải, xe container lại thảm khốc và diễn ra thường xuyên như năm vừa rồi và để lại nỗi khổ không chỉ riêng cho các DN mà còn là tai họa cho xã hội. Những cái chết thương tâm, những cái chết oan uổng của biết bao số phận làm nhức nhối xã hội.
Phát triển theo hướng nào ?
Theo Hiệp hội Giao nhận Kho vận VN (VIFFAS), hiện, cả nước có khoảng 900 - 1.000 DN nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực logistics, chiếm tỉ lệ 80% thị phần cả nước, 5% thuộc về DN liên doanh và có vốn đầu tư nước ngoài. Thế nhưng, những cơ hội, thương vụ lớn luôn rơi vào con số 5% (các DN nước ngoài như APL, NYK, Maersk Logistics...). Không thể phủ nhận ngành logistics ở VN đang ở giai đoạn phôi thai. Quy mô DN cung ứng dịch vụ logistics nhỏ, kinh doanh manh mún.
Ngoại trừ những DN logistics lớn của VN như Sotrans, Vietrans, Gemadept... với số vốn xấp xỉ 1 triệu USD, số còn lại đa phần có vốn đăng ký kinh doanh dưới 1,5 tỉ đồng, thậm chí có DN chỉ đăng ký vốn kinh doanh từ 300 - 500 triệu đồng. Ông Ngô Mạnh Hà, người sáng lập Công ty Panasato, 100% vốn VN, cho biết, để đầu tư một DN có kho bãi, đội xe, làm đại lý... cần một số vốn không nhỏ. Bởi vì, dịch vụ logistics là một quá trình kép kín từ việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm soát hàng hóa đến nơi tiêu thụ cuối cùng là người tiêu dùng. Logistics gồm rất nhiều dịch vụ như vận tải, kho bãi, xếp dỡ... Thực vậy, lý do mà Unilever chọn Linfox VN cung ứng dịch vụ logistics cũng vì Linfox đáp ứng được yêu cầu mà khách hàng cần. Tập đoàn này đã đầu tư 3 triệu USD trang bị thiết bị, hệ thống kiểm soát Warehouse Management System cho Trung tâm phân phối Unilever.
Khi năng lực cung ứng về dịch vụ, sản phẩm ngày càng cao, đòi hỏi ở thị trường những dịch vụ hoàn hảo. Sức hấp dẫn sẽ không chỉ ở giá cả mà còn ở giá trị của dịch vụ. Đối với khía cạnh này, cơ hội tại thị trường logistics lại dành các DN nội địa.
Chủ tịch Hiệp hội WCA Family of Logistic Networks David Yokeum, cho biết, có bốn yếu tố góp phần thành công cho ngành logistics của một quốc gia gồm: cảng, viễn thông, đường bộ và hàng không. Hiện nay, VN đang trong giai đoạn phát triển rất mạnh ngành logistics. Độ phục hồi kinh tế cộng hưởng với việc phát triển cơ sở hạ tầng nhanh. Đây sẽ là nền tảng tốt để nền công nghiệp logistisc VN phát triển trong tương lai.
Song Thủy