(DĐDN) Nhu cầu sử dụng xăng dầu trong nước ngày một tăng cao, giá cả thế giới biến động thất thường, bất lợi về tỷ giá đối với các nhà nhập khẩu, tính minh bạch về giá cả và chất lượng sản phẩm đang là những nguyên nhân cấp thiết đòi hỏi việc mở rộng và nâng cấp Nhà máy Lọc dầu Dung Quất (NMLDDQ). Tuy nhiên, làm thế nào để có thể thực hiện việc này một cách hiệu quả lại đang là cả một vấn đề khiến nhiều người trong cuộc phải tính toán.
Nếu nâng cấp lên 10 triệu tấn/năm, NMLDDQ sẽ mang lại lợi nhuận vô cùng lớn
Theo tính toán khi phê duyệt dự án, sau khi hoàn thành và đưa vào vận hành với công suất 6,5 triệu tấn/năm, NMLDDQ sẽ đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu sử dụng xăng dầu trong nước. Tuy nhiên, với tốc độ phát triển kinh tế nhanh chóng như hiện nay, sau hơn 10 năm con số này giờ chỉ vào khoảng hơn 20%, số xăng dầu còn lại phụ thuộc hoàn toàn vào lượng nhập khẩu từ nước ngoài. Ngoài ra, theo con số thống kê mà Tổng cục Hải quan đưa ra thì trong năm 2011, lượng xăng dầu thành phẩm mà các DN kinh doanh xăng dầu nhập về đã là hơn 10 triệu tấn với tổng mức kinh phí lên đến gần 9,3 tỷ USD.
Nhu cầu là cấp thiết
|
Hiện nay mỗi ngày NMLDDQ tiêu thụ hết 149.000 thùng dầu ngọt nguyên liệu, chênh lệch giá giữa dầu ngọt đang sử dụng và dầu chua được nhập khẩu từ Trung Đông là 3 USD/thùng. Nếu được cải tiến công nghệ, mối ngày nhà máy sẽ tiết kiệm được một khoản chi phí là 247.000 USD, tức là tương đương khoảng 5,3 tỷ VNĐ. |
Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế thì việc nâng cấp và mở rộng NMLDDQ vào lúc này là điều vô cùng cần thiết bởi nếu nâng công suất nhà máy lên 10 triệu tấn/năm thì chúng ta sẽ chủ động được khoảng 50% lượng xăng dầu cho nhu cầu phát triển kinh tế. Hơn nữa sẽ tiết kiệm được một lượng lớn ngoại tệ để chi tiêu cho những nhu cầu thiết yếu khác, giúp kiểm soát được chất lượng và giá cả xăng dầu trên thị trường nội địa, một vần đề không chỉ các nhà quản lý mà toàn thể người dân đang rất quan tâm.
Các chuyên gia cũng khẳng định: trên thế giới hiện nay không có bất cứ một quốc gia nào chỉ trông chờ vào hiệu quả kinh tế của mỗi việc lọc dầu không thôi. Cái mà các nhà đầu tư nhắm đến đó chính là ngành hóa dầu, tức là lợi dụng các sản phẩm đầu ra của lọc dầu để phát triển các ngành sản xuất phụ trợ như: nhựa, nguyên liệu cho sản xuất giấy, nội thất ô tô… Nếu quy mô các nhà máy lọc dầu càng lớn thì ngành hóa dầu tại đó sẽ đem lại một lượng lợi nhuận tương ứng, và tất cả các nhà máy lọc dầu trên thế giới sau một thời gian đi vào khai thác đều đầu tư mở rộng và nâng cấp công suất.
Ông Nguyễn Hoài Giang - TGĐ Cty Lọc hóa Dầu Bình Sơn, đơn vị chịu trách nhiệm quản lý và vận hành NMLDDQ cho rằng: nếu mở rộng và nâng cấp NMLDDQ sẽ đem lại nhiều cái lợi vô cùng to lớn: Việc mở rộng sẽ rất thuận lợi và đỡ tốn kém hơn nhiều khi mà mặt bằng nhà máy hiện tại rất rộng, đủ đáp ứng việc mở rộng mà không mất nhiều thời gian và chi phí để giải phóng mặt bằng. Tại đây đường sá và cơ sở hạ tầng cùng hệ thống kho bãi, cảng biển đã được đầu tư xây dựng đồng bộ và hiện đại, rất thuận lợi cho việc triển khai thi công dự án, thuận lợi cho việc XNK sản phẩm hiện nay và sau này. Nếu đầu tư xây dựng nơi khác chắc chắn chúng ta lại phải mất một lượng vốn đầu tư vô cùng lớn cùng quãng thời gian khá dài. Ngoài ra, việc nâng cấp sẽ vô cùng thuận lợi khi chúng ta đã có một đội ngũ nhân lực tại chỗ là các kỹ sư và công nhân đang vận hành nhà máy. Đây là những người có đủ trình độ và kinh nghiệm vì đã từng trải qua công việc triển khai xây dựng nhà máy trước đây và nay họ hoàn toàn có thể vừa đảm trách việc vận hành song song với việc nâng cấp nhà máy, tiết kiệm được một khoản kinh phí khá lớn từ việc cử người đi đào tạo ở nước ngoài và thuê chuyên gia quốc tế.
Ông Giang cũng cho biết thêm: Nếu việc cải tạo và nâng cấp nhà máy được thực hiện thì chúng ta sẽ làm song song cùng một lúc 2 việc là nâng công suất nhà máy và cải tiến công nghệ để đa dạng hóa nguồn nguyên liệu đầu vào, tức là thay vì phải sử dụng dầu ngọt chất lượng cao từ mỏ Bạch Hổ như hiện nay, nhà máy có thể sử dụng nhiều nguồn dầu nguyên liệu có chất lượng và giá thành rẻ hơn để sản xuất mà chất lượng sản phẩm đầu ra vẫn đảm bảo. Sau khi hoàn thành, NMLDDQ sẽ không chỉ có công suất lớn mà còn sử dụng được đa dạng nguồn nguyên liệu, giúp tiết kiệm chi phí đầu vào, giảm giá thành sản phẩm, tăng cao lợi nhuận, nâng cao tiêu chuẩn môi trường, khí thải…
Những rào cản cần vượt qua
Mặc dù rất đồng tình với việc nâng cấp và mở rộng NMLDDQ và cho rằng đây là một việc làm cần thiết phải triển khai sớm, nhưng hầu hết các chuyên gia lại đang “lăn tăn” với số vốn khổng lồ để đầu tư nâng cấp và mở rộng nhà máy. Theo tính toán, lượng vốn này rơi vào khoảng hơn 2 tỷ USD, một con số quá lớn không thể trông chờ vào nguồn ngân sách quốc gia.
Để có thể thực hiện tốt việc này, vừa qua Chính phủ đã có chủ trương sẽ cổ phần hóa nhà máy với tỷ lệ cổ phần sở hữu là: 51% vốn nhà nước, 49% vốn còn lại sẽ kêu gọi đầu tư từ bên ngoài. Hiện nay nhà thầu JGC của Nhật Bản cũng đang tiến hành việc nghiên cứu khả thi để nâng cấp nhà máy, nếu không có gì thay đổi thì mọi thủ tục sẽ được hoàn tất và nếu đủ vốn thì đến năm 2015 chúng ta có thể bắt đầu triển khai thi công và sau 3 năm sẽ hoàn thành việc nâng cấp và mở rộng nhà máy.
Ông Nguyễn Hoài Giang cho biết: Hiện nay đã có nhiều nhà đầu tư đến từ Nga, Venezuela, Nhật Bản, Hàn Quốc và Hoa kỳ đang tìm hiểu và bước đầu tiếp xúc để đầu tư vào nhà máy. Tuy nhiên hầu hết các nhà đầu tư nước ngoài trong các cuộc tiếp xúc và thương thảo đều bày tỏ sự quan ngại về tính ổn định và lâu dài trong thu hút đầu tư của Việt Nam. Họ cho rằng với số vốn đầu tư lớn, thời gian khấu hao và hoàn vốn dài như vậy thì chúng ta cần phải có những cơ chế chính sách hợp lý và ổn định để họ có thể yên tâm đầu tư. Họ cho rằng với số cổ phần hạn chế (49%) họ cần phải biết trước những định hướng chính sách thật rõ ràng ngay từ đầu và các chính sách đó phải tính liên tục và lâu dài. Các nhà đầu tư cũng mong muốn trong bối cảnh kinh tế thế giới suy giảm như hiện nay, Chính phủ Việt Nam cũng cần phải có những chính sách thông thoáng cùng những ưu tiên cụ thể như: cam kết về tỷ giá, miễn giảm thuế… để khích lệ họ quyết tâm đầu tư.
Tiến Dũng