Trong vài năm gần đây, khi công tác thống kê về các vụ ngộ độc thực phẩm (NĐTP) được thực hiện tốt hơn thì vấn đề nổi cộm nhất chính là các bữa ăn tập thể tại các nhà máy, xí nghiệp, trường mầm non, tiểu học. Mặc dù loại hình NĐTP này chưa gây ra những tổn thất lớn về số lượng người tử vong song lại làm giật mình các cơ quan chức năng bởi số lượng người mắc quá lớn.
Chỉ tính riêng năm 2006, thống kê của ngành y tế cho thấy có 68 vụ ngộ độc tại các bếp ăn tập thể với trên 7.800 người mắc. Nguyên nhân dẫn đến ngộ độc là số lượng bếp ăn tập thể và cơ sở chế biến suất ăn sẵn gia tăng về số lượng, nhưng nhiều cơ sở chưa đáp ứng về VSATTP. Đến nay mới có 52,6% các bếp ăn này đạt yêu cầu về điều kiện VSATTP. Bên cạnh đó, chất lượng của bữa ăn tại các bếp ăn tập thể thấp vì giá thành quá thấp, khoảng 4.000 - 5.000 đồng/suất. Tuy vậy, khi đi tìm căn nguyên của các vụ NĐTP tập thể thì các nhà quản lý lại bó tay. Vấn đề khách quan là các vụ NĐTA, chủ yếu do nhiễm khuẩn, xảy ra thường không phải ngay sau bữa ăn mà thường sau 1-3 ngày. Khi đó, các thức ăn thừa đều đã bị hủy hoặc năng lực kỹ thuật của ngành y tế chưa đủ để khẳng định. Do đó, việc chủ động phòng chống NĐTP tại các bếp ăn tập thể phụ thuộc vào ý thức trách nhiệm của những người cung cấp dịch vụ ăn uống. Một chuyên gia đã từng khuyến cáo những người này cần cam kết phục vụ thực phẩm an toàn và tổ chức dịch vụ tốt bằng cách đào tạo và cung ứng thiết bị cần thiết để thực hiện công việc một cách đúng đắn; đề ra các tiêu chuẩn, quy trình hoạt động rõ ràng cho toàn bộ quá trình và trên từng công đoạn dịch vụ...
Đặc biệt, chuyên gia này cũng khuyên rằng khi có nhu cầu thường xuyên với số lượng lớn nguyên liệu, thực phẩm ăn liền, gồm cả rau quả tươi sống, các cơ sở cung cấp dịch vụ ăn uống cũng cần yêu cầu trong hợp đồng rằng các nhà thầu cung cấp phải bảo đảm chúng là an toàn. Riêng các tổ chức thuê, khoán dịch vụ ăn uống cần đặc biệt chú trọng trong hợp đồng các điều khoản về bồi thường thiệt hại nếu để xảy ra NĐTP hàng loạt. Thậm chí, họ cần lưu mẫu thức ăn của các nhà thầu (khi bắt đầu đưa ra phục vụ) ở nhiệt độ dưới 80C trong vòng ít nhất hai ngày, nếu không các khẩu phần ăn trong vòng ba ngày phải được ghi chép đầy đủ! Đó là những ràng buộc pháp lý khiến cả hai bên cùng chia sẻ trách nhiệm đối với việc đảm bảo sức khỏe người sử dụng các dịch vụ do họ cung ứng.
Trong Báo cáo của Ban chỉ đạo liên ngành về VSATTP, một trong các biện pháp trọng tâm đảm bảo an toàn thực phẩm giai đoạn 2007-2015 là giải quyết tốt vấn đề bữa ăn tập thể, bữa ăn công nghiệp. Để thực hiện được điều này đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức. Cụ thể là, GĐ các Cty, nhà máy, xí nghiệp, hiệu trưởng các trường, thủ trưởng các cơ quan phải chịu trách nhiệm về bữa ăn tập thể của công nhân và của cơ quan mình, chỉ hợp đồng và cho phép phục vụ dịch vụ ăn uống với các cơ sở đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép đủ điều kiện VSATTP. Cơ quan y tế tỉnh, huyện cần kiểm tra và giám sát việc thực hiện các quy định ATTP của các bếp ăn tập thể.