Ô tô - Xe máy

Email Print

Tầm nhìn xe máy

Với 17 triệu xe máy đang lưu thông trên toàn quốc, nhu cầu về xe máy của VN đã thực sự bão hoà? Liệu đây có phải là sự lựa chọn trong thời gian tới? Chúng ta cần phát triển ngành công nghiệp xe máy tương xứng với tiềm năng phục vụ nhu cầu giao thông trong nước và XK. Chính vì vậy, Bộ Công nghiệp vừa đưa ra chiến lược phát triển công nghiệp xe máy VN đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025.

Tiềm năng và cơ hội phát triển ngành xe máy ở nước ta xuất phát từ nhiều đặc điểm của nền kinh tế như: mức thu nhập của người dân còn thấp: chỉ mới 600 USD/người và đến 2010 cũng chỉ hi vọng đạt 950 - 1.000 USD/người. Với mức thu nhập bình quân như vậy, người dân chưa đủ điều kiện để sử dụng ôtô một cách rộng rãi và phương tiện giao thông chính vẫn phải là xe máy.

Thực trạng

Theo số liệu của Hiệp hội Xe đạp Xe máy VN, toàn quốc hiện nay có 52 DN sản xuất lắp ráp xe máy. Trong đó, có 22 DN quốc doanh, 7 DN liên doanh. Số DN trong nước tuy nhiều nhưng hoạt động kém hiệu qủa. Tổng số vốn đầu tư của các DN còn quá nhỏ, chỉ mới đạt khoảng 100 triệu USD. Trong khi đó chỉ riêng hãng Honda, trong 10 năm qua đã đầu tư đến 194 triệu USD cho sản xuất và kinh doanh xe máy. Các DN sản xuất và lắp ráp xe máy trong nước đã phát triển ồ ạt theo phong trào, nhất là trong giai đoạn 1998 - 2002. Do thiếu sự nghiên cứu sâu sắc về thị trường và thiếu sự quan tâm đúng mức của ngành chủ quản, ngành công nghiệp xe máy VN đã đi vào thế hỗn loạn và gây lãng phí lớn. Hàng loạt dây chuyền lắp ráp sản phẩm giá rẻ đã được đầu tư và hậu quả là phải ngừng sản xuất.

Về đặc thù công nghệ, nhân tố quyết định sống còn của sản phẩm, các DN sản xuất lắp ráp xe máy của nước ta đang thực hiện theo 3 dòng chính: công nghệ Nhật Bản, công nghệ Đài Loan và công nghệ Trung Quốc. Công nghệ Nhật Bản, đại diện là các hãng Honda, Yamaha, Suzuki với chất lượng cao và tỷ lệ nội địa hoá mới chỉ khoảng 30%. Công nghệ Đài Loan, điển hình là hãng SYM có chất lượng khá tốt và tỷ lệ nội địa hoá khá cao, đạt 60%. Cuối cùng là công nghệ Trung Quốc; Dòng xe lắp ráp này có chất lượng không cao và không ổn định.

Sau hơn 6 năm ra đời, hàng loạt cơ sở lắp ráp xe máy phải hoạt động cầm chừng hoặc tạm ngừng sản xuất. Đó là một thực trạng buồn. Nhất là từ 01/7/2006, Luật Sở hữu trí tuệ có hiệu lực, tạo một khung pháp lý nghiêm minh nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm. Luật này đã khiến nhiều DN sản xuất xe máy ở Hà Nội, Bắc Giang, TP HCM... bị phạt nặng do vi phạm quyền sở hữu công nghiệp của Cty Honda.

Hướng đi

Chúng ta đều biết khi sản xuất bất kỳ một sản phẩm công nghiệp nào đều phải đi qua các bước: nghiên cứu công dụng, tính năng, thiết kế phác thảo, lựa chọn công nghệ sản xuất, sản xuất thử, thử nghiệm, thiết kế định hình, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Để tránh những vấn đề nổi cộm gần đây về vi phạm quyền SHTT và để thay đổi thực trạng yếu kém của ngành công nghiệp xe máy VN, Hiệp hội Xe máy VN cùng các cơ quan chủ quản phải tìm một hướng đi cho riêng mình. Ngành xe máy VN phải tạo dựng một thương hiệu cho mình, không vi phạm quyền SHTT của các cty sản xuất xe máy khác cả trong và ngoài nước.

Một mục tiêu nữa cần đặt ra cho ngành công nghiệp xe máy VN là cần tập trung nghiên cứu và sản xuất một loại xe máy thích hợp với VN và các nước trong khu vực để hướng tới xuất khẩu. Từ bài học của các hãng xe máy trên thế giới kinh doanh có hiệu quả cao, chúng ta cần rút ra để giải quyết những vấn đề cho riêng mình. Chúng ta cần xây dựng hệ thống sản xuất theo xu hướng tập đoàn: có nghiên cứu mẫu mã, có hệ thống nhà máy chuyên sản xuất cung ứng phụ tùng, nhà máy lắp ráp, phòng thử nghiệm, bãi thử và đặc biệt là dịch vụ hậu mãi sau bán hàng. Và một điều không thể thiếu là nghiên cứu giá cả hợp lý, phù hợp với túi tiền của từng đối tượng người tiêu dùng.