Với gần 600 DN CNTT đang hoạt động, TP HCM chiếm 50% tổng thị trường CNTT quốc gia. Mỗi năm TP HCM đóng góp khoảng 20.000 chuyên viên cho ngành CNTT.
Không tương thích
ông Chu Tiến Dũng - Giám đốc phát triển công nghệ phần mềm Quang Trung nhận xét: TP hiện đang rơi vào tình trạng "vừa thừa vừa thiếu", có khả năng gây nên sự lãng phí vì số lượng đào tạo ra mà không được sử dụng. Điều này cũng chứng minh thêm từ thực tế các DN đều cho rằng tỷ lệ tuyển dụng được chỉ đạt 10% so với số lượng ứng viên. Quan hệ giữa DN và cơ sở đào tạo mới dừng lại ở mức độ hợp tác chuyên gia, báo cáo chuyên đề, tham gia giảng dạy và một phần nhỏ về môi trường học tập. Sự hỗ trợ của DN về môi trường thực tập, đào tạo thực tiễn cho sinh viên còn rất ít.Đã có một số tài trợ của DN đối với các cơ sở đào tạo thông qua việc cấp học bổng nhưng còn rất khiêm tốn. Bên cạnh đó, chưa có quan hệ về mặt xây dựng chương trình đào tạo, phối hợp nghiên cứu, xây dựng cơ sở vật chất cho đào tạo nghiên cứu, về mặt công nghệ trong khi đây lại là một đề nghị của hầu hết các cơ sở đào tạo đối vơí DN. Hầu hết các cơ sở đào tạo đều mong muốn nhận được đặt hàng của DN. Tính kế hoạch trong tuyển dụng của các DN thì có 65/123 DN trả lời có kế hoạch định kỳ trong tuyển dụng. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai sự kết hợp giữa DN và cơ sở đào tạo trong việc thoả mãn nhu cầu nhân lực. Nhưng chỉ có 12 DN sẵn sàng ký hợp đồng đào tạo, nguyên nhân chủ yếu là kế hoạch kinh doanh của DN chưa ổn định, mặt khác là chưa có thói quen, không đủ kinh phí, chưa tin tưởng vào chất lượng. Đại diện Sở Khoa học - Công nghệ TP HCM nhận định: Công tác đào tạo hiện nay chưa thể yên tâm về chất lượng, đặc biệt chưa thể đáp ứng nhu cầu làm việc ngay tại các DN phần mềm lớn có các dự án gia công phần mềm hoặc XK. Đào tạo còn tản mạn, chưa tập trung đến những nhu cầu cấp thiết của xã hội, của thị trường và chưa theo sát nhu cầu thực tế, giáo trình chưa được cập nhật tốt. Và chưa có chính sách thực sự có ý nghĩa trong việc đẩy mạnh chất lượng đào tạo nguồn nhân lực.
Giải pháp cấp bách
Căn cứ vào nhu cầu nhân lực của các DN và nguồn nhân lực tốt nghiệp từ các cơ sở đào tạo, Sở KHCN cùng Sở LĐTBXH tính toán xây dựng kế hoạch đào tạo để đáp ứng về cơ cấu cũng như chất lượng nhân lực theo nhu cầu phát triển của các DN, có thể chọn lựa một số cơ sở đào tạo để liên kết đào tạo thoả mãn tiêu chuẩn các chức danh của DN, DN đã ký đặt hàng tuyển dụng. Các DN có nhu cầu tuyển dụng, kết hợp với một trung tâm đào tạo có uy tín, tiến hành tuyển chọn những ứng viên có triển vọng, tổ chức đào tạo theo chương trình đào tạo đựợc DN cùng cơ sở đào tạo thiết kế, sau đó kiểm tra năng lực lần cuối để tuyển dụng. Người học tự bỏ kinh phí, Nhà nước xem xét tài trợ một phần học phí. Cần nghiên cứu phân công vai trò của từng loại mô hình đào tạo làm sao để mô hình này kết hợp được với nhau, đào tạo bổ sung cho nhau, hướng tới thoả mãn tiêu chuẩn tuyển dụng của DN (ví dụ các trung tâm đào tạo nên lấy đầu vào từ các sinh viên đã tốt nghiệp để đào tạo bổ sung những kiến thức, kỹ năng mà các trường đại học, cao đẳng không dạy như một số công nghệ mới đang áp dụng tại các DN, quy trình quản trị chất lượng, kiến thức kinh doanh... và một số chức danh mà các trường đại học không đào tạo như quản trị dự án, giám đốc dự án, nhân viên bảo mật...). Ông Nguyễn Ngọc Thịnh - GĐ Cty Pyramid Software Development (PSD) góp ý giải pháp trước mắt là phải tạo điều kiện cho kỹ sư trong ngành CNTT đựơc trau dồi và bổ sung kiến thức bằng những khoá huấn luyện rẻ và ngắn hạn. Những lớp huấn luyện ngắn hạn này phải có tính ứng dụng và ít nghiêng về khoa bảng hơn. Phải tìm cách hữu hiệu hơn để khuyến khích sinh viên du học và Việt kiều trở về làm việc trong nước. Đây là một nguồn nhân lực rất quý báu mà chúng ta phải tìm cách tận dụng. Đây là những vấn đề mà DN không thể tựthân giải quyết được.
Phương Lan