"Cần vốn, phải sống chung với lãi suất cao thôi. Cứ với những cuộc đua nóng sốt trong thời gian qua thì kỳ vọng lãi suất giảm có lẽ chỉ có… nằm mơ". Ý kiến này lập tức nhận được tán đồng của những DN “cùng mâm” trong lễ khai trương hội sở chính của một ngân hàng nọ.
Gần hai tuần qua, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam lên kế hoạch mong mở ra hướng biến “giấc mơ” đó của nhiều DN thành hiện thực. Nhưng, đến thời điểm này, không hiểu lý do gì mà các ngân hàng vẫn chưa chịu ngồi lại với nhau thông qua hiệp hội. Trong khi đó lãi suất trên thị trường vẫn tiếp tục nóng thêm với những gương mặt mới.
Ngày 1/8, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) chính thức nhập cuộc với lần tăng lãi suất thứ 3 trong năm, cả lãi suất tiền gửi USD lẫn VND. Trước đó, từ ngày 25/7, một loạt ngân hàng cổ phần khác như Eximbank, SeABank... cũng đã nhanh chóng đưa lãi suất USD lên mức đỉnh trên thị trường.
Cũng từ ngày 1/8, Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) “tăng lãi suất” thông qua hình thức phát hành chứng chỉ tiền gửi USD và VND. Nếu lãi suất VND của Vietcombank bị chốt bởi trần thỏa thuận ở một số kỳ hạn, thì thông qua đợt phát hành chứng chỉ này, lãi suất VND của Vietcombank đã cạnh tranh ngang ngửa với biểu mới của MB (và một số NHCP khác), cùng lên 8,76%/năm - kỳ hạn 12 tháng. Ngoài lãi suất hấp dẫn, Vietcombank còn hỗ trợ cho chương trình này bằng loạt giải thưởng khác, trong đó động lực chính là cơ hội trúng xe ôtô trị giá 600 triệu đồng. Và khi Vietcombank quyết định “chơi trội”, các ngân hàng khác có thể sẽ không ngồi yên.
Lý do mà cả Vietcombank lẫn MB đưa ra là tăng lãi suất để phù hợp với mặt bằng mới, nhất là sau những quyết định liên tiếp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED); bên cạnh đó là để đáp ứng tăng trưởng dư nợ và cầu vốn của các dự án lớn trong thời gian tới.
Cầu vốn đang tăng cao, nhiều dự án đang vào thời điểm tăng tốc cho kế hoạch cả năm. DN cần vốn buộc phải sống chung với mặt bằng lãi suất lớn. Lãi suất cao, lợi nhuận ngân hàng giảm đã đành, nhưng lợi nhuận của nhiều DN cũng buộc phải giảm theo. Kỳ vọng lãi suất giảm trong ngắn hạn thực sự vẫn là một giấc mơ lớn của DN.
Gốc rễ của những biểu lãi suất cao hiện nay được giải thích từ lạm phát gia tăng. Đây lại là nhiệm vụ cơ bản của Ngân hàng nhà nước, và thắt chặt tiền tệ là một hướng giải quyết. Thắt chặt tiền tệ đi cùng với lãi suất phải tăng. Tuy nhiên, một quan chức của Ngân hàng nhà nước lạc quan rằng đó chỉ là trong ngắn hạn; về dài hạn, lạm phát ổn định, lãi suất sẽ phải giảm.
Còn để giấc mơ giảm lãi suất hiện thực tức thì, các ngân hàng cho rằng các lãi suất cơ bản của Ngân hàng nhà nước là lãi suất tái cấp vốn và lãi suất chiết khấu cần nhượng bộ để giảm chi phí vốn của họ. Theo thông báo ngày 2/8 của Ngân hàng nhà nước, những mức lãi suất cơ bản đó vẫn tiếp tục duy trì lần lượt là 6,5%/năm và 4,5%/năm.
Ngày 8/8, FED sẽ họp và các dự báo tăng lãi suất cơ bản đồng USD hay không sẽ được kiểm chứng. Nếu FED tiếp tục tăng, lãi suất trong nước, đặc biệt là USD, sẽ tiếp tục nóng. Ngược lại, nếu FED dừng lại, lãi suất trong nước có hy vọng tạm ổn định. Về dài hạn, lãi suất có thể giảm, nhưng hoạt động kinh doanh của nhiều DN cần vốn thì không thể chờ đợi trong dài hạn được.