Cty tôi vừa ký được một hợp đồng cung ứng lập trình viên cho các Ctycông nghệ thông tin nước ngoài. Và tôiđược giao nhiệm vụ đi tìm các lập trình viên đủ tiêu chuẩn để tuyển chọn và cung ứng cho các Cty nước ngoài.
Từ các trường đào tạo
Tôi bắt đầu cuộc hành trình của mình một cách hăm hở - nhằm thẳng hướng các trường đại học có khoa công nghệ thông tin mà tới. Đó chính là những lò tạo ra các sản phẩm mà chúng tôi đang cần tìm. Con số lập trình viên đã và đang được đào tạo do các trường và các trung tâm đào tạo đưa ra đã làm cho tôi rất phấn khởi, lạc quan. Sau khi đã lượn quanh các trường đến chồn chân, mỏi gối chúng tôi cũng chỉ nhận được những "thông tin chết". Nghĩa là các trường chỉ cung cấp được cho chúng tôi số lượng lập trình viên đang được đào tạo và danh sách của các lập trình viên đã tốt nghiệp. Những người đang được đào tạo hiển nhiên là không đủ tiêu chuẩn. Còn những lập trình viên đã ra trường thì không sao tìm được họ theo địa chỉ thuê nhà của sinh viên do nhà trường cung cấp. Nói cho thật công bằng, lập trình viên VN không phải kém thông minh mà trình độ tay nghề, ngoại ngữ của họ yếu kém. Cũng không phải trong giới công nghệ thông tin không có những tài năng thật sự. Nhưng số đó quả thực không thể nói là nhiều. Nguyên nhân một phần cũng là do chương trình đào tạo còn nhiều bất cập, còn mang nặng tính hàn lâm, thiếu thực tế. Cơ sở vật chất, phương tiện giảng dạy, hệ thống máy móc thiết bị còn nghèo nàn. Do vậy, con đường đến với số lập trình viên - cứ tạm coi là còn non tay nghề hay chưa có kinh nghiệm này - thật sự là không có điểm gặp gỡ.
Tại các Cty phần mềm
Tôi quyết định chuyển hướng - nhằm vào các Cty công nghệ phần mềm xem có gặp chút may mắn nào không. Bởi tôi nghĩ: các kỹ sư phần mềm ở đây mới đích thị là những người mà chúng tôi đang cần tìm kiếm. Họ đang đi làm - vậy hiển nhiên là họ có tay nghề và kinh nghiệm. Vấn đề là ở chỗ: liệu họ có nguyện vọng đi theo chương trình của chúng tôi không. Tiếp xúc với họ tôi mới vỡ lẽ ra rằng họ tuy có kinh nghiệm và trình độ tay nghề nhưng lại có một lối tư duy và một kiểu nhận thức không nhạy bén cho lắm. Họ chỉ ưa sự ổn định, không thích thay đổi. Thậm chí, có người còn chấp nhận cả việc làm chẳng dính gì đến chuyên môn lập trình. Miễn sao có được một chỗ làm với đồng lương đủ sống. Có những lập trình viên về tay nghề có thể xếp vào loại tương đối, có khả năng đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng nhưng nhận thức và những hiểu biết của họ về thế giới lại còn nhiều hạn chế. Đã vậy họ cứ nhất thiết đòi hỏi một mức lương rất cao và các điều kiện ăn, ở tối ưu. Họ cho rằng đã đi làm việc ở nước ngoài là họ có quyền được hưởng lương cao, thậm chí gấp nhiều lần so với năng lực chuyên môn mà họ đáng được hưởng.Có lần chuyên gia tuyển dụng thắc mắc với tôi rằng: "Tôi thật sự không hiểu lập trình viên VN. Vì khi phỏng vấn lập trình viên thường đề nghị một mức lương rất cao so với năng lực chuyên môn và trình độ ngoại ngữ của họ. Thậm chí, khi tôi đề nghị một mức lương chỉ bằng một nửa hoặc bằng một phần ba, căn cứ vào trình độ của họ khi phỏng vấn và chờ đợi một câu từ chối thì lại rất bất ngờ khi nhận được câu trả lời đồng ý".
Còn trên Internet
Không có duyên với những lập trình viên loại này, tôi quyết định đổi hướng chiến lược: "Mò vào mạng xem sao". Tôi tự nhủ: "Hẳn đây mới là lập trình viên chúng tôi cần và chắc họ cũng rất cần đến chúng tôi". Tôi dò trong danh sách các cử nhân CNTT. Chọn ra những người sáng giá nhất, có khả năng đáp ứng được tiêu chuẩn và yêu cầu của nhà tuyển dụng. Vậy mà kết quả cuối cùng tôi chỉ nhận được những lá thư hỏi thông tin là chính. Cho dù chưa tìm được việc gì ở trong nước, đối với họ chuyện đi làm việc ở nước ngoài vẫn là một cái gì phiêu lưu, mạo hiểm. Rồi thì nếu có đi ra nước ngoài làm việc họ chỉ thích đi những nước Châu Âu. Mặc dù họ biết rất rõ rằng trình độ tay nghề và ngoại ngữ của họ là không thể đảm bảo yêu cầu tuyển chọn rất cao mà những nước này đưa ra. Lập trình viên chưa đi chưa biết, hỏi thông tin và tôi phải giải thích đã đành. Những lập trình viên đang làm việc tại nướcngoài cũng lại dành cho tôi những câu hỏi khá bất ngờ và thú vị... Giờ đây tôi bỗng trở nên giống như chị Thanh Tâm vậy. Con đường đưa tôi đến với các lập trình viên sao gập ghềnh, trắc trở và lắm chông gai đến vậy... Đối ngoại - tôi bị đối tác nước ngoài chỉ trích nặng nề vì số lượng lập trình viên tham gia chương trình ít, vì trình độ chuyên môn và ngoại ngữ của lập trình viên ta không đạt yêu cầu. Đối nội - sếp tôi không hài lòng. Tôi thật khổ sở trăm chiều. Lập trình viên ơi! Các bạn ở đâu...???
Đỗ Kim Liên