Trong khuôn khổ Vietnam Computerworld Expo 2004 (VCE2004) diễn ra tại TP.HCM (từ ngày 5-10/7/2003) do Cty IDG phối hợp với VCCI tổ chức, đã có nhiều cuộc hội thảo chuyên đề về tiềm năng, định hướng, chiến lược phát triển của CNTT VN cũng như tình hình CNTT toàn cầu.
Nhiều chuyên gia nhận định, năm 2003 và những tháng đầu năm 2004 ngành CNTT có những bước phát triển ấn tượng. Năm 2003 giá trị thị trường CNTT VN đạt con số 515 triệu USD, lần đầu tiên, giá trị thị trường CNTT VN vượt ngưỡng 500 triệu USD (tăng 2 lần so với năm 2000). Tuy nhiên, vẫn thiếu một cơ sở pháp lý hoàn chỉnh cho ngành này phát triển, nhất là để đào tạo và phát triển đội ngũ nhân lực cho ngành công nghệ thông tin.
Trong báo cáo toàn cảnh CNTT VN, ông Lê Trường Tùng-Chủ tịch Hội tin học TP HCM cho biết: Tốc độ tăng trưởng của ngành CNTT VN năm 2003 là 28,8% (cao hơn nhiều so với tốc độ tăng 17,6% năm 2002 và 13% năm 2001) và đạt con số 515 triệu USD (trong đó 410 triệu USD phần cứng và 105 triệu USD phần mềm/dịch vụ). Cũng năm 2003 giá trị công nghiệp phần mềm là 120 triệu USD (tăng 41%), năng suất phần mềm ở ngưỡng 10.000 USD/người/năm. Số nhân sự làm phần mềm của VN sau một năm tăng từ 8.000 người lên 12.000 người. Hiện nay tại VN có khoảng 30 DN lắp ráp máy tính có thương hiệu, năm 2003 các DN này đã đưa ra thị trường khoảng 100.000 máy tính các loại. Số máy tính tiêu thụ trên thị trường đạt con số 1 triệu chiếc/năm, trong đó máy có thương hiệu chiếm 20%. "Thời gian vừa qua chúng ta đang đang chứng kiến sự phát triển đột phá của Internet VN. Trong 12 tháng (6/2003-5/2004) số người dùng Internet tại VN tăng gấp 2,5 lần (từ gần 2 triệu lên trên 4,5 triệu). Số thuê bao Internet cũng tăng với tỷ lệ tương ứng người sử dụng: 2,5 lần, từ 466 ngàn lên 1,1 triệu" - ông Lê Trường Tùng cho biết. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đó thì dung lượng kết nối Internet quốc tế cũng tăng rất nhanh, chỉ trong 8 tháng (4/2003-12/2003) đã tăng 5 lần: từ 210Mb lên 1038Mb.
Mặc dù vậy, theo tổ chức Business Software Alliance (BSA) thì năm 2003 tỷ lệ vi phạm phần mềm ở VN là 94% (đứng đầu trong danh sách các nước có tỷ lệ cao nhất). Ông Jefferey Hardee-Giám đốc BSA khu vực châu Á-Thái Bình Dương cho rằng nếu VN giảm tỷ lệ vi phạm bản quyền đi 10% thì nền kinh tế sẽ tăng trưởng thêm 750 triệu USD, Nhà nước sẽ thu thuế thêm 31 triệu USD và tạo thêm 3.000 việc làm mới trong ngành công nghệ cao. Trong danh sách E-Readiness (chỉ số sẵn sàng cho nền kinh tế điện tử) công bố vào tháng 4/2004 VN xếp hạng thứ 60 trên 64 nước đạt 3,35 điểm (so với những năm trước VN tụt 4 bậc chỉ số này). Theo các chuyên gia, mặc dù trong những năm vừa qua số đầu mối đào tạo nhân lực CNTT tiếp tục tăng lên, một số chính sách đã được ban hành nhưng để giải quyết triệt để bài toán nguồn nhân lực vẫn còn nhiều vướng mắc. Đó là trách nhiệm quản lý của nhà nước về đào tạo nhân lực CNTT và xã hội hoá việc đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao. Hiện nay trách nhiệm của quản lý nhà nước về đào tạo nhân lực ngành CNTT đang ở định dạng "liên ngành chung tay chung sức" (ngành BCVT, ngành GD-ĐT, ngành LĐTB - XH các cấp độ). Do không có trách nhiệm rõ ràng, công việc cấp bách này vẫn chưa có bước đột phá.
Bên cạnh đó, xã hội hoá rộng rãi việc đào tạo nguồn nhân lực ngành CNTT đang gặp nhiều vấn đề khúc mắc mặc dù đã có nhiều quyết định (QĐ 128, 81,95 của Chính phủ), chỉ thị (58 của Bộ Chính trị năm 2000) và thông tư... hướng dẫn.
Võ Thuận