Khi tôi đến nơi, căn gác nhỏ của nhà hàng Ánh Tuyết ở số 25 Mã Mây, Hà Nội đang có một lớp học nấu ăn đặc biệt. Năm người nước ngoài, gồm hai phụ nữ lớn tuổi và ba em nhỏ đang quây quần xung quanh chiếc bàn phủ khăn trắng để bà chủ Phạm Ánh Tuyết dạy họ cách cuộn chả nem...
Tất cả có vẻ rất chăm chú, họ xúc nhân, cuộn bánh và nắn nót xếp vào đĩa. Trong khi nhìn mẹ làm việc, hai cậu bé con da nâu, tóc xoăn nhăm nhe chén những miếng nem mới rán. Ngoài nem, nhóm khách Nam Phi này còn được học món nộm hoa chuối. Họ có vẻ rất khoái chí khi được bà Tuyết, người vừa được Hội Văn nghệ dân gian VN cấp bằng công nhận nghệ nhân, giới thiệu tác dụng từng thứ gia vị: Đây là tỏi, chống được cảm cúm, đây là ớt, hay thấy ở món Ấn Độ hoặc Thái Lan, còn đây là húng Láng, rất thơm. Hai bà Tây sung sướng ghé mũi để một phụ nữ VN cho họ ngửi thấy mùi thơm dịu dàng của mớ rau mùi trước khi trộn vào khay nộm. Họ hoan hô khi bà Tuyết nhờ phiên dịch nói rằng, muốn rau thơm thơm hơn, nên dùng tay vặn nó chứ không thái bằng dao!
Anh Cao Anh Tuấn Ngọc, hướng dẫn viên tour của Diethelm cho hay, nhóm khách này mua tour đến Việt Nam trong 15 ngày. suốt 9 ngày ở Hà Nội họ chỉ chọn duy nhất nhà hàng này để đến ăn và học nấu ăn.
Trong khi hướng dẫn cách rán nem, bà Tuyết cho biết, cách đây chừng nửa tháng, có cặp vợ chồng người Nam Phi đến đây học nấu ăn. Họ hỏi chủ nhà có biết gì về đất nước Nam Phi, bà Tuyết nói có biết Tổng thống Nelson Mandela. Họ hoan hô và khen món ăn VN "number one" và khi trở về đã giới thiệu cho nhóm khách năm người này với sự quả quyết, đã đến Hà Nội thì phải học vài món ăn Việt Nam cho bằng được.
Bà Tuyết dandg dạy cách rán nem
Những vị khách từ đất nước xa xôi kia chắc phải lấy làm thích thú lắm với những món ăn được nấu và ăn ngay trong một ngôi nhà cổ kính, giữa một khu phố cổ nhất của Hà Nội. Trước lúc vào bàn, họ chụp ảnh các món, không gian phòng ăn và cuối cùng, Creecy Party, người đàn bà có khuôn mặt phúc hậu sai con xuống phố mua một hộp đồ chơi để lấy cái vỏ đựng thức ăn còn lại để mang về khách sạn! Chưa hết, đến lúc về, nhóm khách này xin được cấp một... chứng chỉ về việc đã theo một khoá học về ẩm thực VN. Họ được toại nguyện: mỗt người được nhận một "bằng chứng nhận" đóng dấu nhà hàng. Tập giấy chứng nhận cũng có một lý lịch thú vị, cách đây hai tháng, một cặp vợ chồng Australia đến học món gà quay mật ong. Học, ăn xong, họ xin một tấm giấy chứng nhận, nhà hàng nói không có. Thế là họ xin địa chỉ, xin thông tin và tự làm một tập giấy chứng nhận, khắc cho một con dấu và gửi sang tặng!
Theo ông Vũ Bảo Phan - chồng bà Tuyết, từ năm 2002, hàng trăm đoàn khách ngoại quốc đã đến nhà hàng này dù nó khá nhỏ và khuất nẻo vì nằm trên gác hai. Bắt đầu từ việc đến ăn, các nhóm khách đòi được học cách chế biến từng món ăn Việt. Người Mỹ, Australia thích chả nem, gà quay mật ong, người Nhật thì chỉ thích học và ăn món VN cổ truyền như bánh chưng, bóng, nấm thả... Có nhóm khách còn đòi ra hẳn chợ Hàng Bè mua thực phẩm. Một đôi vợ chồng khách du lịch Mỹ, vợ thích cá, nhưng ông chồng, vốn là một lính hải quân, lại ghét cá vì mùi tanh của nó. Nhưng sau khi bà Tuyết cho ăn món cá quả quấn thịt, thấy không tanh lại ngon quá, nhất định trả thêm 100 USD và xin được đi cùng ra chợ, mua một con cá, theo về đến nhà, xem từng công đoạn chế biến để biết vì sao cá không còn mùi tanh!
"Hình như du khách ngoại họ truyền miệng cho nhau nên nhiều người biết đến chúng tôi" - bà Tuyết nói. Bà mời, nếu không bận, thì ngày mai đến ăn cơm cùng một đoàn khách Nhật, họ đặt 2 mâm cỗ cổ VN. Cỗ sẽ bày trên mâm gỗ sơn son, gồm bốn bát, sáu đĩa, khách sẽ đến sớm để học cách làm món gà luộc rắc lá chanh! Trước khi ra về, điện thoại nhà bà kêu vang, một nhân viên của công ty du lịch Hài Vệ Nữ Hà Nội gọi tới đặt lịch cho một nhóm khách nước ngoài được đến học và ăn cỗ trong dịp Tết nguyên đán cùng gia đình! "Nhận lời hay không ạ?" - Tôi hỏi. "Nhận chứ, bà Tuyết nói. Tiền là một chuyện, nhưng quan trọng hơn, đây là một cơ hội để chị thể hiện tay nghề, thể hiện văn hoá ẩm thực VN. Tại sao không?"