Mới đây, chỉ với một động tác tặng máy cho người sử dụng, Cityphone từ chỗ hẩm hiu đã đi đến nước đắt hàng bất ngờ, khách hàng phải xếp hàng chờ đợi để được phục vụ. Động tác này, đương nhiên cả DN và người sử dụng cùng có lợi. Nhưng không phải cứ đôi bên cùng có lợi thì được hoan ngênh.
Về thị trường Internetphone quốc tế của chúng ta, thẻ lậu chiếm trên 70%. Sau rất nhiều trì hoãn, dịch vụ điện thoại Internet cũng được cấp phép. Giá sàn gọi đi quốc tế được duyệt là 1.400 đồng/phút, tất cả các DN viễn thông đều cung ứng với giá sàn, vốn rất rẻ so với điện thoại quốc tế truyền thống, nhưng cũng không có đủ sức hấp dẫn đẩy lùi thẻ lậu. Gọi quốc tế miễn phí chắc chắn là một chương trình thực sự ấn tượng thu hút khách hàng từ bỏ thẻ lậu, có tác động tích cực đến người sử dụng Internet, khiến họ biết đến nhiều hơn các thương hiệu VN. OCI thực hiện chương trình khuyến mãi chắc chắn phải chi phí không nhỏ, nhưng chương trình đã không được Bộ Bưu chính viễn thông đồng tình. Điều này cũng cho thấy Bộ BCVT lúng túng như thế nào trong việc quản lý một thị trường viễn thông đang phát triển mạnh mẽ. Thị trường điện thoại Internet nói riêng và các dịch vụ viễn thông khác rất sôi động với việc ra đời của một loạt DN mới. Trước năm 1995, mới chỉ códuy nhất VNPT kinh doanh viễn thông, nay đã có thêm 5 DN khác hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng và kinh doanh dịch vụ viễn thông. Riêng từ tháng 4/2003, đã có thêm 6 DN được cấp phép hoạt động cung cấp hạ tầng mạng. Ngoài ra, còn có 13 DN được cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet. Về thông tin di động Bộ BCVT cũng đã cấp phép cho 5 DN được thiết lập mạng và cung cấp dịch vụ. Nhữngcon số này tưởng chừng nói lên rằng độc quyền trong ngành bưu chính viễn thông đã bị phá vỡ, nhưng thực tế các DN mới rất nhỏ bé và phụ thuộc vào một nhà cung cấp chủ đạo là VNPT, thì không thể có cạnh tranh thực sự. Ví dụ, dịch vụ gọi VoIP 178 của Viettel có mặt trước dịch vụ gọi 171 của VNPT nhưng hiện nay mới chỉ có mặt ở 25 tỉnh thành, thua xa 171 đã có mặt ở 50 tỉnh thành. Đằng sau nguyên nhân của quy mô đầu tư có nguyên nhân 178 cũng như các mạng khác phải kết nối với mạng của VNPT. Dịch vụ di động S-Fone phát triển chậm một phần do chưa thể kết nối nhắn tin với hai mạng Vinaphone và MobiFone, mặc dù theo thoả thuận việc kết nối nhắn tin đã được ấn định vào tháng 12/2003, nhưng đến nay vẫn chưa xong. VNPT trì hoãn ngày nào, DN khác khổ ngày đó. Có thể hình dungVNPT là con cá lớn, còn DN khác như đàn cá nhỏ. Miếng mồi thì đã được phân chia rồi: 25% thị trường viễn thông dành cho các DN mới, nhưng đến nay các DN này mới chiếm chưa đến 10%.
Lộ trình hội nhập về CNTT đã được xác định. VNPT sẽ không thể giữ mãi những ưu thế, nếu không đặt mình vào thế phải cạnh tranh thực sự. Sẽ có nhiều tập đoàn viễn thông quốc tế như những con cá khổng lồ nhảy vào, sẽ là cuộc cạnh tranh giữa những con cá lớn, năng lực cạnh tranh của VNPT phải được tôi luyện từ bây giờ.
Minh Châu