Cải thiện tình trạng độc quyền, nâng cao khả năng cạnh tranh của DN trong lĩnh vực BCVT và giá cước viễn thông là những vấn đề nóng tại hội thảo "Nâng cao năng lực cạnh tranh ngành viễn thông Việt Nam" mới được tổ chức.
Độc quyền tiếp diễn 10 năm nữa
Ông David Ray - Phó Giám đốc VNCI cho biết, VN đã xây dựng được và điều hành khá tốt mạng lưới viễn thông. Mặc dù đã có những cải cách, nhưng viễn thông vẫn là lĩnh vực còn nhiều độc quyền cho các DNNN và khối DN tư nhân có vai trò không đáng kể. Hiện TCT Bưu chính Viễn thông VN (VNPT) chiếm tới 97% thị phần, các DN mới chỉ chiếm 3%. Theo các chuyên gia kinh tế, khó có thể nói tới cạnh tranh bình đẳng giữa một DN khổng lồ thao túng thị trường với những DN mới quá nhỏ bé và bị phụ thuộc nhiều trong sản xuất kinh doanh. Ngay chính VNPT sức cạnh tranh cũng chưa được đánh giá cao khi mở cửa thị trường viễn thông. Đối với các Cty mới hình thành còn nhiều hạn chế kể cả mặt đầu tư cũng như kinh nghiệm. Theo báo cáo của CIEM, VN có cơ sở hạ tầng viễn thông tương đối tốt, mật độ sử dụng điện thoại hiện đã gần đạt mục tiêu đề ra cho năm 2005. Giá cước viễn thông cũng đã giảm đáng kể trong 4 năm qua và mức cước của nhiều dịch vụ viễn thông, đặc biệt là các dịch vụ liên quan tới Internet đã thấp hơn mức trung bình của các nước ASEAN. Tiến sĩ Lê Đăng Doanh - chuyên gia cao cấp Bộ KHĐT cho rằng khi chúng ta chưa chấp nhận cạnh tranh thật sự và bình đẳng, chưa giải quyết được những tồn tại hiện nay, thì VNPT còn tiếp tục chiếm thị phần khống chế hơn 10 năm nữa. Và chắc chắn mục tiêu các doanh nghiệp khác đạt 20- 30% thị phần viễn thông vào năm 2005 không đạt kế hoạch.
Nâng cao năng lực cạnh tranh
Thông tin gây nhiều chú ý tại cuộc hội thảo do Viện nghiên cứu Kinh tế trung ương công bố là giá cước viễn thông quốc tế của VN cao thứ 3 thế giới, chỉ sau Cuba và Guyana. Tuy nhiên, theo bản báo cáo Liên bộ trình Chính phủ ngày 3/6/2004, thì "Cước viễn thông quốc tế của VN hiện nay đã bằng và thấp hơn nhiều nước trên thế giới". Đó là kết quả khi so sánh cước điện thoại quốc tế của Việt Nam với các nước trong khu vực ASEAN +3 (Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc). Với mật độ điện thoại 11,8 máy điện thoại/100 dân, tốc độ phát triển thuê bao của VN khá nhanh, nhưng tỷ lệ sử dụng Internet còn thấp. Theo ông Doanh, để phát triển nhanh và có hiệu quả, cần phải có các quy định thông thoáng để có bứt phá mạnh mẽ. Chính phủ nên cân nhắc lập ra một Hội đồng tư vấn bên cạnh Thủ tướng về vấn đề viễn thông. Có thể thành lập một Ban quản lý đường trục quốc gia với Bộ BCVT làm thường trực. Điều này sẽ giảm lệ thuộc của các Cty mới vào việc thuê đường trục của VNPT như hiện nay. Theo các chuyên gia tư vấn, để nâng cao năng lực cạnh tranh của các công ty viễn thông, Bộ Bưu chính Viễn thông nên đưa lên mạng các văn bản đang soạn thảo để lấy ý kiến rộng rãi của công chúng; lập ra Hội đồng tư vấn độc lập ở cấp Chính phủ và cấp bộ; nâng cao năng lực kỹ thuật và chuyên môn cho cán bộ về các lĩnh vực then chốt và kỹ năng xử lý tranh chấp.
Hoàng Ly