TaÌ£i caÌc nươÌc phương Tây, nơi bản quyêÌ€n đươÌ£c thưÌ£c thi nghiêm ngăÌ£t, gâÌ€n đây xuâÌt hiêÌ£n môÌ£t xu hươÌng “taÌc giả coÌ thể khuyêÌn khiÌch ngươÌ€i khaÌc duÌ€ng taÌc phẩm của miÌ€nh, đôÌ€ng thơÌ€i vẫn bảo vêÌ£ đươÌ£c yÌ tưởng saÌng taÌ£o.”
TaÌ£i Mỹ, caÌc nghêÌ£ sĩ, nhaÌ€ văn, phoÌng viên, nhaÌ€ khoa hoÌ£c vaÌ€ sinh viên đang thâÌy hiÌ€nh thưÌc giâÌy pheÌp Creative Commons coÌ thể giuÌp duy triÌ€ bản quyêÌ€n saÌng taÌ£o, đôÌ€ng thơÌ€i giuÌp phaÌt taÌn taÌc phẩm của hoÌ£ miễn phiÌ trên internet. Creative Commons laÌ€ môÌ£t hiÌ€nh thưÌc thay thêÌ cho vâÌn đêÌ€ bản quyêÌ€n, giuÌp ngươÌ€i saÌng taÌ£o công bôÌ taÌc phẩm của hoÌ£ miễn phiÌ vaÌ€ hơÌ£p phaÌp để sao cheÌp. LuâÌ£t bản quyêÌ€n hiêÌ£n nay ở Mỹ tưÌ£ đôÌ£ng haÌ£n chêÌ khả năng sao cheÌp hoăÌ£c taÌi taÌ£o laÌ£i moÌ£i nôÌ£i dung tiÌ€m thâÌy qua internet. Nhưng dưÌ£ aÌn Creative Commons cho pheÌp chủ sở hữu xaÌc điÌ£nh cuÌ£ thể những quyêÌ€n giÌ€ hoÌ£ muôÌn giữ laÌ£i, vaÌ€ quyêÌ€n giÌ€ cho ngươÌ€i sử duÌ£ng. ViÌ duÌ£, đaÌ£i hoÌ£c North Texas đã đưa lên maÌ£ng toaÌ€n bôÌ£ thư viêÌ£n hiÌ€nh ảnh qua giâÌy pheÌp của Creative Commons. NoÌ cho pheÌp bâÌt kyÌ€ ai cũng đươÌ£c duÌ€ng caÌc bưÌc hiÌ€nh để phaÌt triển taÌc phẩm của riêng hoÌ£, viÌ duÌ£ để laÌ€m môÌ£t web site. TaÌ£i web site của Creative Commons cũng coÌ caÌc file MP3 coÌ giâÌy pheÌp để ngươÌ€i duÌ€ng sử duÌ£ng đưa vaÌ€o môÌ£t phim video của hoÌ£. CaÌc nhaÌ€ văn coÌ thể đưa lên toaÌ€n bôÌ£ tiểu thuyêÌt của hoÌ£ theo giâÌy pheÌp Creative Commons để baÌ£n đoÌ£c miễn phiÌ. DưÌ£ aÌn naÌ€y băÌt đâÌ€u vơÌi sưÌ£ hơÌ£p taÌc giữa caÌc đaÌ£i hoÌ£c nghiên cưÌu taÌc đôÌ£ng của internet vaÌ€ luâÌ£t phaÌp. TrươÌ€ng LuâÌ£t Harvard, ĐH Toronto, Cambridge, MIT, Duke vaÌ€ Villanova đã hơÌ£p taÌc để phaÌt triển dưÌ£ aÌn trong bôÌn năm qua. Khi tham gia vaÌ€o Creative Commons, những chủ saÌng taÌ£o coÌ thể cho biêÌt hoÌ£ coÌ muôÌn cho taÌc phẩm của miÌ€nh sử duÌ£ng laÌ£i cho muÌ£c điÌch thương maÌ£i không, coÌ cho thay đổi hay không.
TaÌ£o cơ hôÌ£i
ViÌ€ sao những ngươÌ€i saÌng taÌ£o đôÌ€ng yÌ vêÌ€ môÌ£t dưÌ£ aÌn như vâÌ£y? YÌ tưởng đăÌ€ng sau dưÌ£ aÌn laÌ€ cho pheÌp ngươÌ€i ta phaÌt taÌn taÌc phẩm nhanh hơn. NoÌ cũng xây dưÌ£ng môÌ£t cơ sở dữ liêÌ£u cho caÌc nghêÌ£ sĩ duÌ€ng taÌc phẩm của nhau cho caÌc dưÌ£ aÌn của bản thân. Creative Commons, đăng kyÌ taÌ£i Mỹ vơÌi tư caÌch môÌ£t tổ chưÌc phi lơÌ£i nhuâÌ£n, noÌi noÌ đươÌ£c “thaÌ€nh lâÌ£p trên quan niêÌ£m răÌ€ng môÌ£t sôÌ ngươÌ€i coÌ thể không muôÌn thưÌ£c thi toaÌ€n bôÌ£ caÌc quyêÌ€n sở hữu triÌ tuêÌ£ maÌ€ luâÌ£t phaÌp daÌ€nh cho hoÌ£.” NêÌu đêÌn thăm trang web của Creative Commons, coÌ thể thâÌy đa phâÌ€n nôÌ£i dung ở đây không đêÌn tưÌ€ những nghêÌ£ sĩ nổi tiêÌng hay caÌc tổ chưÌc truyêÌ€n thông lơÌn. ĐoÌ laÌ€ môÌ£t haÌ£n chêÌ. Nhưng đây laÌ€ môÌ£t dưÌ£ aÌn nhiêÌ€u triển voÌ£ng. SưÌ£ bổ sung mơÌi nhâÌt cho dưÌ£ aÌn laÌ€ môÌ£t đĩa CD 16 baÌ€i haÌt đi keÌ€m sôÌ baÌo thaÌng 11 của tơÌ€ Wired. Đĩa coÌ ca khuÌc của caÌc nghêÌ£ sĩ coÌ tiêÌng như The Beastie Boys, David Byrne, The Rapture, Gilberto Gil. SưÌ£ đăÌ£c biêÌ£t của đĩa nhaÌ£c laÌ€ caÌc ca khuÌc cho pheÌp sao cheÌp vaÌ€ chia sẻ tưÌ£ do. ChuÌng cũng coÌ thể duÌ€ng để laÌ€m ‘sample’ miễn phiÌ cho caÌc baÌ€i haÌt. Đây chưa phải laÌ€ âm nhaÌ£c cỡ Britney Spears, nhưng đã laÌ€ môÌ£t sưÌ£ khởi đâÌ€u. Để hiểu rõ hơn vêÌ€ Creative Commons, baÌ£n coÌ thể vaÌ€o web site của hoÌ£.