Mật ong

Ông Khánh dáng chừng từ miền xuôi lần đầu tiên đi chợ miền núi nên trông điệu bộ, vẻ mặt bỡ ngỡ lắm. Vàng Lỉ, mười lăm tuổi, người Mông, thôn San Cha Chải, đưa ông chai mật ong. Ông cầm, lắc lắc giơ lên, đoạn dốc ngược xuống. Rồi để xuôi lại, mở nút, đặt mũi vào, ông ngửi ngửi. Mật ong rừng bố Lỉ lấy ở rừng Hoàng Liên trong màu hổ phách, sánh lạnh, thơm gắt. Ông khách gật gật đầu, vẻ mãn ý, nhưng ông bỗng ngẩn người chớp mắt, rồi chợt hất hàm vào Lỉ, đột ngột.

- Mật ong này thật hay giả đấy? Bao nhiêu chai này?

- Ong lấy mật hoa rừng đấy a. Có cả hoa thuốc phiện. Chỉ mười lăm ngàn thôi.

- Mật ong thật mà! Không biết nói dối đâu!

- Giả đứt đuôi còn chối gì nữa!

Ông khách ngửa người, nhe răng cười:

- Nhìn bằng mắt, đại trung tựa đại gian, thật giả như nhau hết.

- Sao lại thế được?

- Thế mà không biết à? Mật ong giả làm dễ như bỡn. Nước đường nấu lên, pha với nước ngô luộc. Canh cho nó sánh sánh một tí rồi pha với tí mật ong và thả vào đấy mấy con ong non là thành mật ong chứ còn gì.

Đỏ bừng mặt vì bị xúc phạm, Lỉ cãi:

Mặc, cứ như tai điếc, ông Khánh đút chai mật ong của Lỉ vào cái túi vải đeo bên người, rồi rút túi lấy tờ giấy mười ngàn đưa Lỉ, điềm nhiên:

- Nhưng mà mật này bố cháu đi rừng lấy được mà.

- Mày bảo thật, tao bảo giả. Hòa một đều. Mười ngàn thôi!

Vàng Lỉ về nhà kể chuyện cho các bạn cùng lứa là Sùng A Báo, Lý A Tếnh, Mùa Sao Chúng nghe. Chủ nhật sau, phiên chợ có năm chai mật ong pha nước đường với nước luộc ngô và có mấy xác con ong non. Phiên chợ sau nữa, tất cả mật ong bán ở chợ đều là mật ong giả, với giá bán mười ngàn đồng một chai.