Đền Hùng đây rồi! Cảm giác nao nao như khi đi tảo mộ trong tiết thanh minh xâm chiếm lấy chúng tôi khi đứng dưới chân núi Nghĩa Lĩnh. Tuy nhiên, đối lập với không khí trang nghiêm và thành kính khi đứng trước mộ Tổ, chúng tôi lại như "lọt vào" một khu chợ cóc với những nhốn nháo của các trò chơi và các tạp âm loạn xạ chát chúa của đủ loại loa đài.
Hồn thiêng sông núi
Không khí linh thiêng như lan toả khắp khu di tích. Những cụ già áo dài nâu sồng thong thả trèo lên hàng trăm bậc đá, miệng bỏm bẻm nhai trầu. Tôi ngờ rằng các cụ khoẻ hơn hẳn bọn thanh niên chúng tôi do một sức mạnh tinh thần thiêng liêng đang tiếp thêm sức mạnh cho các cụ. Từ ngã ba cổng đền, nhìn thấy hàng đoàn người hành hương làm thành một dải lụa vắt ngang lưng chừng núi. Dải lụa ấy ôm lấy khu đồi núi lưu giữ hồn cốt các Vua Hùng. Năm nay, đại lễ giỗ tổ Đền Hùng được tổ chức quy mô cấp nhà nước, đặc biệt với lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng sẽ diễn ra thành kính, trang nghiêm cùng 18 cặp bánh chưng, bánh dày tượng trưng cho 18 đời Vua Hùng mà theo bà Nguyễn Thị Kim Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, Trưởng Ban tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương, lễ hội Đền Hùng năm 2005 - khẳng định: "Để cho đời đời con cháu, các thế hệ người Việt dù bất cứ nơi đâu trên dải đất hình chữ S đều hướng về đất Tổ".
Trên Đền Hạ, các cụ cựu chiến binh, thanh niên xung phong xã Hi Cương đang tập những trích đoạn văn nghệ một cách hào hứng khiến chúng tôi như sống lại những ngày hào hùng của thế hệ cha anh. đây chính là đóng góp nhỏ bé vào ngày giỗ Tổ của dân tộc. Người dân vùng quê đất Tổ ai ai cũng muốn góp một phần sức lực vào thành công của đại lễ.
Tuy nhiên...
Không khí u tịch của rừng già với bảng lảng khói hương đã mất đi một phần trang nghiêm khi tiếng loa của những trò "vui chơi có thưởng" ồn ã, ăn thua vang lên bên tai mọi người. Không hiểu Ban tổ chức có ý kiến gì với một gian hàng ngay mặt đường ồn ào phát loa kêu gọi du khách tham gia một trò cờ bạc trá hình. Khi chúng tôi đưa máy lên định chụp hình thì một tốp thanh niên đang tụ tập ở đó xông ra ngăn cản, thậm chí có tiếng hô: "Không cho chúng nó chụp ảnh, chúng nó là nhà báo đấy!" làm chúng tôi cũng phải dè chừng. Đặt câu hỏi với ông Chuyền - thành viên Ban quản lý khu di tích Đền Hùng thì được biết Ban tổ chức đã hạn chế những trò vui chơi nhưng việc cấp giấy phép kinh doanh thì lại do Sở Văn hoá Thông tin tỉnh Phú Thọ cấp. Tình trạng người bán hàng rong chèo kéo khách còn khá phổ biến. Đặc biệt, do Đền Hùng có địa hình núi cao vì vậy những người này thường chặn đường du khách để nài kéo trên những đoạn đường vắng lưng chừng núi. Điều nàykhiến du khách gặp nhiều phiền toái.
Theo Ban tổ chức, năm nayBan tổ chức đã huy động lực lượng công an tỉnh, huyện và quân đội Quân khu 2 tới vài nghìn người. Hi vọng những hình ảnh không vui đó sẽ mau chóng được xử lý.
"Hy vọng năm nay..."!
“Năm nào trước đây hội cũng na ná như nhau, năm nay tôi rất hy vọng là sẽ khác” Đó là ý kiến của bạn Lê Việt Hoàn - học sinh trường phổ thông trung học Việt Trì về lễ hội Đền Hùng. Bạn cho biết năm nào cũng đi "hội" nhưng những trò chơi như mô tô bay, những quầy hàng lưu niệm thì đã có từ"10 năm trở lại đây rồi" vì thế bạn chỉ đi như một thói quen, một nhu cầu về tâm linh, còn việc chơi hội thì không để ý lắm. Năm nay, được thông báo rằng trò chơi dân gian sẽ được đưa vào chính hội với quy mô lớn và với cách tổ chức chuyên nghiệp nên nhiều người ủng hộ và háo hức. Với lượng khách lên đến vài trăm nghìn lượt người trong vài ngày thì dù chỉ có 3 đoàn mô tô bay, xiếc, tạp kỹ, nhung nếu những loại hình trò chơi dân gain được phục hồi như lễ hội bánh chưng bánh dày, hội làng của những làng quanh núi Nghĩa Lĩnh, thì đó là cố gắng lớn của các nhà tổ chức. Nếu Ban tổ chức quy tập một khu vui chơi phía sau núi Nghĩa Lĩnh, kết hợp với khu ăn uống, nghỉ ngơi nhẹ nhàng tránh tình trạng du khách phải thuê những chiếc chiếu nhỏ, nằm, ngồi ngả ngốn ven đường thì sẽ giữ đượckhông khí tôn nghiêm của ngày quốc lễ mà đáp ứng được nhu cầu chơi hội của mọi người về dự lễ giỗ Tổ.
Hàng hoá Việt đâu rồi?
Đến Đền Hùng lần này, chúng tôi không tránh khỏi cảm giác thất vọng trước những mặt hàng được bày bán khắp nơi dưới chân núi của các Vua Hùng. Đa phần là những hàng lưu niệm nhỏ của Trung Quốc, đồ chơi trẻ em như ôtô, máy bay, thậm chí có cả súng, gươm. Hàng VN có chăng chỉ là vài cái khánh hình Phật Bà với một vài câu về Đền Hùng cách đây hàng chục năm vẫn chưa thay đổi mẫu mã. Với một lượng khách lớn như vậy, nếu thực sự có một thứ hàng lưu niệm mang tính truyền thống và đặc trưng của người Phú Thọ thì đây sẽ là một dịp kinh doanh "hái ra tiền". Đây đó một vài DN với những mặt hàng thủ công mỹ nghệ nhưng vẫn cho nhân viên bày thêm một vài mặt hàng của Trung Quốc bán kèm. Cty phát hành sách Phú Thọ chỉ có một gian hàng khoảng 10m2 với những đầu sách đã cũ về lịch sử lễ hội Đền Hùng. Ngồi nép bên lề đường là mẹ con chị Luận- cư dân trong vùng với vài con chuồn chuồn bằng tre, vài ba món quà lưu niệm bằng quả thông bày trên đất. Chị cho biết đây là một số thứ lưu niệm do chị tự làm ra để bán nhưng do không có vốn thuê ki-ôt nên đành bán theo kiểu này. Hàng nông sản của người dân trong vườn cũng không có chỗ đứng tại chính quê hương mình. Cách chân núi khoảng 700 mét một vài người nông dân gánh quang gánh với vài củ từ, khoai môn ngồi túm năm, tụm ba mà không có du khách nào hỏi tới. Chúng tôi đều hi vọng đến mấy ngày chính hội, du khách sẽ mặn mà hơn với những mặt hàng nông sản địa phương này.
Nên chăng, dịp quốc lễ này là dịp tốt nhất trong năm để các nhà tổ chức và nhà quản lý, nhà doanh nghiệp ngồi với nhau bàn cách tổ chức tôn vinh thương hiệu Việt. Các DN VN dịp này nên phô diễn sức mạnh của mình qua các hội chợ quanh khu vực đền Hùng là đúng dịp nhất.
Thay lời kết!
Không thể phủ nhận những nỗ lực của Ban tổ chức lễ hội với nhiều hoạt động diễn ra song song tại thành phố Việt Trì như hội chợ, liên hoan mua rối nước, trại sáng tác điêu khắc quốc tế... Nhưng ngay tại chân Đền Hùng, những gì trông thấy ngay trước ngày khai hội đại lễ dâng hương các Vua Hùng khiến cho chúng tôi rất áy náy. Ban tổ chức cần có những chấn chỉnh hơn nữa để ngày quốc lễ thực sự trở thành nơi gửi gắm tâm linh của hơn 80 triệu người VN trong nước và ở nước ngoài hướng về, để lễ hội Đền Hùng thực sự xứng đáng với sự trông đợi của nhân dân, sự đầu tư không tiếc công tiếc sức của Nhà nước.
Hương Ngà