Thứ Tư, 10/03/2010 - 17:24

“Các vụ kiện chống bán phá giá sẽ không dừng lại ở con số 42”

Đây là khẳng định của Tiến sỹ Peter John Koenig trong Tọa đàm “Các vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp liên quan đến xuất khẩu Việt Nam. Những diễn tiến mới – Tác động và ảnh hưởng – Giải pháp đối phó” do Hội đồng Tư vấn về phòng vệ thương mại (TRC) của phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và công ty luật Hoa Kỳ Squire Sanders phối hợp tổ chức mới đây, tại Hà Nội.
Tiến sỹ Peter John Koenig đánh giá dự báo đối với các vụ kiện đang tiến hành đối với hàng hóa xuất khẩu Việt nam

Thực trạng và ảnh hưởng
 
Năm 2009 là năm khó khăn đối với xuất khẩu Việt Nam. Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới chưa thực sự thoát khỏi khủng hoảng, bên cạnh sự sụt giảm về số lượng các đơn hàng ở hầu khắp các thị trường, hàng hóa Việt Nam còn phải đối mặt với một loạt rào cản không dễ vượt qua mà đáng kể nhất là các biện pháp phòng vệ thương mại. Trên thực tế, năm 2009 là năm giữ kỷ lục về số lượng các vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam với 42 vụ kiện.
 
Một trong những ví dụ điển hình nhất, ngày 22/12/2009, liên minh châu Âu (EU) đã bỏ phiếu chính thức thông qua đề xuất của Ủy ban châu Âu (EC) kéo dài thời hạn áp thuế chống bán phá giá đối với giày mũi da nhập khẩu từ Việt Nam và Trung Quốc thêm 15 tháng. Điều này gây ảnh hưởng lớn đến toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu của ngành da giày Việt Nam. Hơn nữa, nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng châu Âu. Điều này được thể hiện rõ qua những phản ứng gay gắt từ các nước thành viên EU. Đặc biệt, nhiều nhà bán lẻ giày dép lớn như Clarks và Adidas, liên minh Giày dép châu Âu (EFA) cũng phản đối các biện pháp này của EC và kêu gọi chấm dứt ngay lập tức loại thuế chống bán phá giá này.
 
Những mặt hàng nào được liệt vào doanh sách có nguy cơ tiếp theo?
 
Nguyên nhân dẫn đến những vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ là do mặt hàng nhập khẩu bị kiện bán phá giá có bán tại thị trường nước nhập khẩu, ngành sản xuất trong nước của mặt hàng bị kiện bán phá giá đang bị đe dọa hay đang bị tổn thương. Các mặt hàng thường bị kiện bán phá giá nhất là dệt may và da giầy; hóa chất, kim loại và sản phẩm từ kim loại; máy móc, thiết bị cơ khí, thiết bị điện; nhựa, cao su; bột giấy, giấy; nông sản, thực phẩm; đá, nhựa và sản phẩm từ đá, nhựa.
 
Theo nhận định của tiến sỹ Peter John Koenig, trong năm tiếp theo, những mặt hàng như dệt may, đồ gỗ, thủ công mỹ nghệ, thép, đinh, ốc vít… là những nhóm mặt hàng có nguy cơ liệt vào danh sách bán phá giá cao nhất. Ngoài ra, một số mặt hàng mới (mặc dù có kim ngạch xuất khẩu nhỏ) như hóa chất, sản phẩm cơ khí, điện, nhựa... cũng có thể bị điều tra.
 
Vậy đâu là giải pháp?
 
Theo nhận định, vụ kiện phòng vệ thương mại có thể tăng lên trong tương lai. Do đó, từ thực tiễn và kinh nghiệm của Việt Nam trong việc đối phó với các vụ kiện từ EU và Hoa Kỳ, Việt Nam đã rút ra những bài học quý báu cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc phòng ngừa rủi ro trong cả 3 giai đoạn: trước khi bị kiện, trong vụ kiện và sau khi bị áp thuế bán phá giá.
 
Theo đại diện Cục Quản lý cạnh tranh, những nội dung quan trọng cần thực hiện trong các vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ là: chú trọng giám sát và cảnh báo xuất khẩu đối với những mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng quá nhanh tại một thị trường, hoàn thiện chế độ hạch toán kế toán và sổ sách tài liệu của doanh nghiệp, tích cực hợp tác và tuân thủ thời gian quy định trong từng giai đoạn điều tra, tăng cường vai trò định hướng và điều tiết xuất khẩu của Nhà nước, vấn đề tập hợp lực lượng, liên kết trong nội tại các doanh nghiệp, Hiệp hội doanh nghiệp v.v…Hơn nữa, trên website của Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC) cũng đã đăng tải các câu hỏi để các nhà sản xuất vào xem và trả lời các câu hỏi. Từ đó, Việt Nam cần chuẩn bị trước các câu hỏi và đưa ra các lập luận sắc bén.
 
 
Năm 2009, Hoa Kỳ đã áp dụng phương pháp thuế suất đối với tôm đông lạnh của Việt Nam không đúng với quy định của Tổ chức thương mại Thế giới WTO. Do đó, Việt Nam đã kiện lên WTO nhờ phân xử. Và ngày 23/3 tới đây sẽ diễn ra phiên tham vấn đầu tiên tại Giơnever. Bàn về vụ kiện này, Tiến sỹ Nguyễn Thị Thu Trang – Hội đồng Tư vấn chống bán phá giá – chống trợ cấp tự vệ (TRC) khẳng định:
 
“Qua các lần cân, đo, đong, đếm và nghiên cứu kỹ lưỡng, chúng tôi thấy khả năng thắng của Việt Nam là rất cao, chúng tôi hoàn toàn tự tin và thấy được những ảnh hưởng tích cực cho ngành này. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên Việt Nam là “nguyên đơn” nên còn có nhiều khó khăn như: Chưa có kinh nghiệm trước một đối thủ nặng ký là Hoa Kỳ - một đối thủ rất nhiều kinh nghiệm trước các vụ kiện chống bán phá giá. Do đó, việc lập luận tìm những lý lẽ sắc bén là rất cần thiết”.

 Lưu Vân

search