Thứ Bảy, 05/11/2011 - 19:04

Công tác bảo vệ môi trường nước ta còn yếu và hạn chế

(DĐDN) Nhằm đẩy mạnh hơn nữa công cụ đánh giá môi trường chiến lược và đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư cụ thể, được sự đồng ý của Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải, sáng nay (4/11), tại Hà Nội, Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức Hội thảo quốc gia về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường.
Ô nhiễm môi trường vẫn tiếp tục xảy ra, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của nhân dân
 
Hội thảo với sự tham gia của trên 400 đại biểu là Lãnh đạo các cơ quan trung ương, các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước. Hội nghị tập trung vào giải quyết một số vấn đề như chia sẻ những bài học kinh nghiệm trong việc thực hiện công tác đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường ở các Bộ, ngành, địa phương.
 
Theo Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Minh Quang, hơn hai thập kỷ qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tích đáng tự hào về phát triển kinh tế - xã hội, tăng trưởng kinh tế cao, đời sống của nhân dân ngày càng cải thiện. Tuy nhiên, đi đôi với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, chất lượng môi trường đã bị ảnh hưởng, nhiều nơi xuống cấp nghiêm trọng, tài nguyên thiên nhiên bị khai thác quá mức và có nguy cơ cạn kiệt.
 
Bộ trưởng cho rằng, thực tế đó cho thấy tính thiếu bền vững của mô hình phát triển kinh tế truyền thống, chủ yếu dựa vào khai thác lợi thế lao động rẻ và tài nguyên thiên nhiên. Vấn đề này hiện vẫn còn phổ biến ở nhiều nước trên thế giới.
 
PGS.TS Phạm Văn Linh – Phó trưởng ban, Ban Tuyên giáo Trung ương cho biết, trong tiến trình đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước, công tác bảo vệ môi trường đã đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ. Tuy nhiên, công tác bảo vệ môi trường ở nước ta vẫn còn yếu kém, hạn chế. Ô nhiễm môi trường vẫn tiếp tục xảy ra, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của nhân dân. Các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường vẫn đang diễn biến phức tạp với hình thức ngày càng tinh vi, gây bức xúc đời sống xã hội.
 
Theo TS Linh, những tồn tại và hạn chế trong công tác bảo vệ môi trường thời gian qua do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan. Một số cấp ủy đảng và chính quyền cũng như nhiều cơ quan, doanh nghiệp chưa nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác này. Sự tham gia của cả hệ thống chính trị  trong công tác kiểm tra, giám sát việc thực thi pháp luật, chính sách về môi trường còn chưa tích cực và hiệu quả.
 
Về kết quả thực hiện công tác đánh giá tác động môi trường (ĐTM), số liệu thống kê cho thấy, hàng năm Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận được khoảng 100 – 200 hồ sơ đề nghị thẩm định báo cáo ĐTM. Thông qua công tác thẩm định báo cáo, một số dự án đầu tư đã phải thay đổi địa điểm thực hiện, điều chỉnh phương án công nghệ theo hướng thân thiện môi trường và đại đa số các dự án đã được yêu cầu tăng cường các biện pháp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.
 
Trong 05 năm qua, thông qua công tác thẩm định có khoảng 50 dự án không được Hội đồng thẩm định của Bộ Tài nguyên và Môi trường thông qua khi thẩm định lần đầu báo cáo ĐTM do nội dung quá sơ sài, không có những biện pháp thích đáng để phòng ngừa, giảm thiểu các tác động xấu của dự án đến môi trường. Các dự án điển hình là: Khai thác mở rộng và nâng công suất khu mỏ tuyển đồng Sin Quyền (Lào Cai); nâng công suất khai thác lộ thiên mỏ sắt Nà Lũng (Cao Bằng); cải tạo, mở rộng Mỏ than Na Dương (Lạng Sơn); nhà máy than đen công suất 115.000 tấn/năm (Bà Rịa – Vũng Tàu); nhà máy sản xuất phân lân nung chảy Tiến Đông (Thanh Hóa); nhà máy xi măng Hệ Dưỡng (Ninh Bình)…
 
Ở khía cạnh khác, GS.TS Đặng Kim Chi – Chủ tịch Hội đồng khoa học Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam cho rằng, việc thực hiện ĐTM có liên quan tới các đối tượng như chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, Hội đồng thẩm định báo cáo ĐTM, cộng đồng dân cư khu vực thực hiện dự án và việc này còn một số tồn tại như: Bên cạnh rất nhiều chủ đầu tư nhận thức được trách nhiệm của mình theo quy định của pháp luật về ĐTM, điển hình là các chủ đầu tư của các dự án quốc tế hoặc liên quan với nước ngoài thuộc các nước phát triển, vẫn còn không ít chủ đầu tư bỏ qua, “trốn” các quy định về ĐTM hoặc có thực hiện nhưng coi ĐTM như việc làm “cho qua”.
 
Để khắc phục các tồn tại trong hoạt động ĐTM, GS.TS Đặng Kim Chi đề xuất cần có báo cáo ĐTM sơ bộ khi có ý tưởng về dự án đầu tư để xem xét một cách khách quan về địa điểm dự án cũng như yêu cầu về giải pháp, công nghệ, thiết bị thân thiện môi trường. Việc thẩm định báo cáo ĐTM cần gắn kết chặt chẽ với việc khảo sát địa điểm thực hiện dự án, đảm bảo kết quả thẩm định là có căn cứ khoa học và thực tiễn để gửi cơ quan phê duyệt báo cáo ĐTM.
 
Ngoài vấn đề trên, Hội thảo còn tập trung trao đổi việc triển khai thực hiện Nghị định số 29/2011/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 26/2011/TT-BTNMT về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường.
 
Linh Vân
search