Chủ Nhật, 02/11/2008 - 06:00

Lộ trình nào cho thuế ôtô

Hối hả giảm thuế nhập khẩu ôtô liên tiếp 3 lần từ 90% xuống còn 60% trong khoảng thời gian 1 năm, nhưng ngay sau đó lại cấp tập tăng 2 lần lên mức 83%. Cách điều hành “giật cục” này khiến các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ôtô “không biết đường nào mà lần!”.

Bảo hộ quá mức
 
Chính sách thuế được xem là công cụ quản lý hỗ trợ quan trọng cho sự phát triển ngành công nghiệp ô tô. Tuy nhiên thời gian qua, công cụ này đã được sử dụng không hiệu quả dẫn tới việc cho đến nay (sau rất nhiều nỗ lực), Việt Nam vẫn chưa có ngành công nghiệp ô tô đúng nghĩa. Tuy nhiên, giá bán xe thì lại cao nhất nhì thế giới, trong khi chất lượng không bằng xe nguyên chiếc nhập khẩu.

Trong hơn 10 năm (từ năm 1991), với xu hướng bảo hộ, khuyến khích sản xuất trong nước, thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc được áp dụng ở mức rất cao (100%), trong khi thuế nhập khẩu bộ linh kiện lại rất thấp (3%-25%). Không những thế, ngành sản xuất trong nước còn được ưu ái tới mức suốt thời gian dài Nhà nước áp dụng chính sách “hạn chế” hay nói đúng hơn là “cấm” nhập khẩu xe nguyên chiếc thông qua việc “cấp giấy phép” (thực tế hầu như không cấp giấy phép cho nhập khẩu ô tô nguyên chiếc).

Việc bảo hộ quá mức này không chỉ kéo quá dài (hơn 10 năm) mà quy định mức thuế suất thấp theo bộ linh kiện nói trên còn mang tính cào bằng, không khuyến khích đầu tư phụ tùng linh kiện, dẫn tới giá bán xe trong nước quá cao, còn sản xuất thì chỉ mới dừng ở lắp ráp giản đơn.

Điều hành giật cục
 
Năm 2003, xe mới nguyên chiếc đã được phép nhập khẩu (xe cũ được nhập khẩu vào năm 2006), nhưng do thuế nhập khẩu quá cao nên hầu như chẳng có doanh nghiệp nào mặn mà. Phải đến năm 2007 mới được xem là mốc quan trọng của ngành sản xuất lắp ráp ô tô khi mà liên tiếp 3 lần Bộ Tài chính có quyết định giảm thuế nhập khẩu xe mới nguyên chiếc từ 90 xuống 60% (thuế nhập khẩu xe cũ cũng được giảm liên tiếp theo). “Cửa” cho xe nguyên chiếc tràn vào được mở tung một cách đột ngột khiến giới kinh doanh ô tô nhập khẩu ngỡ ngàng, trong khi các nhà sản xuất trong nước thì… choáng váng. Lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc tăng nhanh, song các nhà sản xuất trong nước (tuy có lo lắng) vẫn kiên định không giảm giá bán. Vậy là mục tiêu “kéo” giá xe trong nước xuống không đạt được, các nhà quản lý lại phải đối mặt với áp lực nhập siêu tăng cao.

Lập tức chính sách thuế lại “quay ngoắt”. Trong vòng 1 tháng (tháng 3 và tháng 4-2008) thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc tăng liên tiếp từ 60% lên 83%. Lệ phí trước bạ cũng tăng gấp đôi, thuế tiêu thụ đặc biệt cũng dự kiến tăng mạnh. Theo các chuyên gia phân tích kinh tế, kiểu điều hành giật cục này cho thấy sự lúng túng, thậm chí tùy hứng của cơ quan quản lý; ảnh hưởng không nhỏ đến chiến lược đầu tư sản xuất của nhiều doanh nghiệp.

Thuế sẽ giảm dần
 
Theo nguồn tin riêng của Doanh nhân, Vụ Chính sách thuế Bộ Tài chính đang xây dựng lộ trình thuế đối với ngành công nghiệp ô tô trong giai đoạn tới theo xu hướng giảm dần, không cắt giảm đột ngột. Theo đó lộ trình cắt giảm thuế ô tô nguyên chiếc sẽ được cân đối hài hòa giữa các mức thuế trong ASEAN-Trung Quốc, ASEAN-Hàn Quốc và WTO (không tính đến cam kết trong CEPT/AFTA vì mức cắt giảm thuế quá nhanh).

Quan điểm của cơ quan quản lý này là xe thông dụng (xe tải nhẹ, xe buýt) sẽ thực hiện giảm thuế theo đúng lộ trình. Xe cao cấp (du lịch) lộ trình giảm thuế sẽ nhanh hơn cam kết. Xe chuyên dụng sẽ không tăng thuế mà giữ ở mức 20%.

Cụ thể, đối với xe ô tô chở người, mức khởi điểm cắt giảm là 83% từ năm 2009, duy trì đến 2012 và cắt xuống mức 45% vào năm 2018 (cắt giảm từng năm theo cam kết WTO). Đối với ô tô tải: xe tải nhẹ giữ nguyên mức thuế suất 80% (áp dụng từ 2005) hết năm 2008, bắt đầu giảm xuống 74% năm 2009 và đạt mức 50% năm 2019. Xe tải từ 5 tấn-10 tấn giữ mức hiện hành 58% năm 2008 và giảm đều xuống 50% vào năm 2012. Xe tải trên 10 tấn giữ nguyên mức 30% trong suốt lộ trình; xe trên 20 tấn giữ mức 20%; xe chuyên dùng duy trì mức thuế hiện hành (10-15-20% tùy loại).

Đối với phụ tùng linh kiện, hiện quan điểm của Vụ Chính sách thuế là không cần thiết phải đưa ra một lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu như xe nguyên chiếc. Việc cắt giảm đều thuế cho từng năm sẽ được thực hiện theo đúng cam kết WTO (mức cam kết 15-25%), thời hạn thực hiện tập trung vào các mốc 2009, 2012, 2014 tùy theo chủng loại.

Không sợ tăng, không sợ giảm, điều các doanh nghiệp quan tâm là một lộ trình thuế công khai, ổn định và hợp lý. Hy vọng mong muốn này sẽ được đáp ứng.
 
Cam kết quốc tế về thuế đối với ô tô và phụ tùng linh kiện:
* Cam kết trong WTO: Tất cả các loại ô tô cắt giảm thuế nhập khẩu từ 90% xuống 70% sau 7 năm kể từ khi gia nhập (năm 2014).
* Cam kết trong CEPT/AFTA: Các loại ô tô chở người 10 chỗ trở lên và xe tải đều được cắt giảm xuống mức 5% từ năm 2006. Riêng xe chở người từ 9 chỗ trở xuống dự kiến sẽ cắt giảm xuống 20% vào năm 2014 và 0% vào 2018.
* Cam kết theo Hiệp định ASEAN-Trung Quốc
- Xe chở người: Cắt giảm xuống 50% vào 2018. Riêng xe thiết kế đặc biệt để đi trên tuyết, chơi golf... đã cắt giảm xuống 50% vào năm 2006.
- Xe tải: phần lớn đã được đưa vào lộ trình cắt giảm thuế.
 
*  Cam kết theo Hiệp định ASEAN-Hàn Quốc: hầu hết các loại ô tô được đưa vào danh mục loại trừ hoàn toàn.
*  Đối với phụ tùng, linh kiện: Theo cam kết trong khu vực ASEAN, ASEAN-Trung Quốc, ASEAN-Hàn Quốc, mức cam kết thuế suất đối với phụ tùng linh kiện ô tô đều ở mức thấp 5% (trong ASEAN) và cắt giảm xuống 0% vào 2018 (đối với ASEAN-Trung Quốc). Trong WTO thì mức cam kết là 15-25%, thời hạn tập trung vào các mốc 2009, 2012, 2014 tùy chủng loại.
Dung Nhi
search