Thứ Năm, 22/09/2005 - 10:09

Về quy tắc ứng xử của cán bộ công chức: Không giao quyền tự quyết cho cơ quan quyền lực

Điều 36 DT Luật Phòng, chống tham nhũng quy định:

1. Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ban hành quy tắc ứng xử của đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

2. Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành quy tắc ứng xử của Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư kí Toà án, Kiểm sát viên và cán bộ, công chức khác trong cơ quan Toà án, Viện Kiểm sát.

3. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ ban hành quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức làm việc trong ngành, lĩnh vực do mình quản lí.

4. Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức làm việc trong bộ máy chính quyền địa phương.

5. Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức bộ, ngành được gửi cho Bộ Nội vụ để thực hiện thanh tra công vụ.

Theo chúng tôi, quy định trên cần được nghiên cứu, xem xét lại ở những vấn đề sau:

Một là:Cần làm rõ thế nào là "Quy tắc ứng xử"? Theo từ điển tiếng Việt, quy tắc là những điều quy định mọi người phải tuân theo trong một hoạt động chung nào đó, ví dụ: quy tắc thi đấu, quy tắc an toàn lao động, v.v... Vì vậy, quy tắc được ứng dụng trong một phạm vi hẹp. Theo chúng tôi, luật không thể chỉ quy định về quy tắc ứng xử. Xin đề nghị sửa lại tên của Điều 36 là : Những nguyên tắc cơ bản mà cán bộ, công chức phải tuân thủ khi thi hành nhiệm vụ.

Hai là: Chỉ dừng lại ở việc nêu ra những "Quy tắc ứng xử" thì nội dung Điều 36vẫn chưa thoả đáng. Toàn bộ nội dung của Điều 36 chỉ là việc giao nhiệm vụ cho các cơ quan quyền lực tự quy định về "Quy tắc ứng xử" của cơ quan mình. Tức là luật đã dành dư địa quá lớn cho những văn bản dưới luật. Hiện nay ở nước ta, hiện tượng dành thuận lợi, tạo quyền lực cho cơ quan quản lí, cố tình tạo ra cơ chế xin - cho, đẩy khó khăn cho nhân dân và các DN ngay trong văn bản luật và không ít văn bản dưới luật đang có xu hướng trở thành phổ biến. Vì vậy, nếu dành quyền này cho từng cơ quan quyền lực trong các văn bản dưới luật thì chắc chắn Luật Phòng, chống tham nhũng sẽ bị vô hiệu trong thực tiễn cuộc sống. Bởi lẽ, ảnh hưởng của cơ chế bao cấp, xin - cho đến nay vẫn rất nặng nề ở các cửa công đường của nước ta. Cán bộ, công chức nhà nước ăn lương, đi xe, đi học, đi nước ngoài... từ tiền do dân nộp thuế cho Nhà nước nhưng lại luôn luôn cho mình là cha, là mẹ, là đấng bề trên của nhân dân là hiện tượng đã và đang xảy ra. Suy cho cùng, đó chính là nguyên nhân quan trọng nhất của nạn tham nhũng.

Bác Hồ, đã từng đưa ra những lời dạy vô cùng quý báu với cán bộ, công chức từng ngành và từng đoàn thể. Chẳng hạn: Sáu điều dạy lực lượng công an nhân dân hoặc Bác dạy các cán bộ ngành giáo dục: "Thầy giáo như mẹ hiền", ngành y tê:Á« "Lương y như từ mẫu", hay "cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư",v.v... Những điều Bác Hồ dạy có thể coi là "Quy tắc ứng xử", cũng có thể coi là những nguyên tắc cơ bản mà cán bộ, công chức ở cơ quan quyền lực nhà nước phải tuân theo. Tiếc rằng, không ít cán bộ, công chức ở nuớc ta hiện nay đã quên những lời dạy quý báu đó.

Từ những phân tích trên, chúng tôi kiến nghị thiết kế lại Điều 36 như sau:

Điều 36: Những nguyên tắc cơ bản các cán bộ, công chức phải tuân theo khi làm nhiệm vụ

1. Khi thực hiện nhiệm vụ được giao để phục vụ nhân dân, các cán bộ, công chức phải tuân theo những nguyên tắc cơ bản sau đây:

a) Phải mẫn cán với công việc được giao, hoàn thành nhiệm vụ đúng thời hạn với chất lượng tốt nhất.

b) Phải luôn luôn tiết kiệm các khoản chi tiêu để hoàn thành công việc.

c) Khi thấy không đủ năng lực đảm nhiệm công việc được giao phải chủ động đề nghị chuyển giao cho người khác.

d) Phải luôn luôn đặt lợi ích của đất nước, của nhân dân lên trên hết.

e) Không được lợi dụng vị trí công tác để mưu cầu lợi ích cá nhân dưới bất kì hình thức nào.

2. Chính phủ quy định chi tiết các nội dung trong khoản 1 Điều này và xây dựng Quy chế Thanh tra công vụ để thực hiện trong các cơ quan quản lí nhà nước.

Luật gia Vũ Xuân Tiền
Giám đốc Cty tư vấn VFAM Việt Nam

search