Thứ Sáu, 19/08/2011 - 00:33

Doanh nghiệp xã hội: Trào lưu mới giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội tại Việt Nam

Một chương trình thảo luận đặc biệt về sự phát triển của Doanh nghiệp xã hội (DNgXH) tại Việt Nam, do Trung tâm Hỗ trợ Sáng kiến phục vụ cộng đồng (CSIP), Hội đồng Anh và Trung tâm nghiên cứu quản lý và phát triển bền vững (MSD) phối hợp tổ chức đã được diễn ra ngày 18/8.


Websit ca Doanh nhân xã hi (http://doanhnhanxahoi.org)

DNgXH đã phát triển mạnh mẽ trong 20 năm qua tại cả các nước đã và đang phát triển và được khẳng định là một trào lưu mới đầy triển vọng để giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội. Quá trình hình thành, kinh nghiệm thực tiễn và định hướng phát triển của DNgXH trên thế giới và tại khu vực Châu Á đã được ông Simon Beadow, Phó Giám đốc Hội Đồng Anh tại Việt Nam và ông Sunit Shrestha -  Giám đốc Changefusion Thái Lan chia sẻ sinh động tại buổi hội thảo.

Ông Simon Beadow cho biết, hiện nay có khoảng 55.000 DNgXH đang hoạt động tại Anh, tạo việc làm cho gần 500.000 lao động với sự tham gia của 300.000 tình nguyện viên. Mỗi năm các doanh nghiệp xã hội đóng góp 8,4 tỉ bảng vào GDP với tổng doanh thu ước tính vào khoảng 27 tỉ bảng Anh. Ông Simon Beardow, Phó Giám đốc Hội đồng Anh Việt Nam phát biểu: ‘‘Hội đồng Anh đã thực hiện Dự án Kỹ năng cho các Doanh nhân xã hội khu vực Đông Á từ năm 2009 với mục tiêu quảng bá Doanh nghiệp xã hội là một mô hình doanh nghiệp khả thi hướng tới sự thay đổi tích cực của xã hội và môi trường”.

Ở Anh thì có những thể chế được thành lập, nhằm cung cấp tài chính riêng cho DNgXH như các sản phẩm cho vay, quyết định công nhận và xem xét những doanh thu xã hội từ đầu tư bên cạnh những chỉ số về kinh doanh trong các chỉ số về kinh doanh của DNgXH. Họ cũng xem xét các lợi ích về xã hội mà NĐT có thể nhận được để đầu tư vào DNgXH.

Thêm nữa, ở cấp quốc gia, Chính phủ có một văn phòng nội các (kiểu văn phòng chính phủ ở Việt Nam) – văn phòng này giao việc cho văn phòng dân sự và riêng một Bộ trưởng để hỗ trợ cho khu vực thứ 3 (khu vực bao gồm các tổ chức tình nguyện, DNgXH và từ thiện).

Hội thảo cũng phân tích về tình hình hoạt động và vai trò đóng góp của các DNgXH trong sự phát triển chung của Việt Nam. Ông Nguyễn Hoa Cương - Cục phó cục phát triển Doanh nghiệp, đến từ Bộ Kế hoạch đầu tư đã cho biết: “Những mô hình DNgXH như KOTO, Sao Mai với những đóng góp về mặt xã hội trong thời gian qua quả thật rất ấn tượng. Cá nhân tôi cũng rất muốn phong trào DNgXH sẽ phát triển và được nhân rộng hơn nữa trên phạm vi toàn quốc”.

Quả thực, KOTO Interrnational là doanh nghiệp tuyển chọn và đào tạo nghề nhà hàng khách sạn cho trẻ em lang thang đường phố. Sao Mai được biết đến là một tổ chức xã hội phi lợi nhuận cung cấp dịch vụ tư vấn phát hiện sớm, can thiệp sớm và chăm sóc trẻ khuyết tật trí tuệ và trẻ tự kỷ. Cùng với đó, Công ty Phân bón Bảo Lâm được lựa chọn bởi sáng kiến thu gom rác thải để sản xuất phân bón vi sinh, giúp giảm ô nhiễm môi trường, tạo công ăn việc làm cho người dân và phát triển kinh tế.

Với báo cáo tóm tắt về kết quả khảo sát DNgXH tại Việt Nam năm 2011, Bà Phạm Kiều Oanh, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phục vụ cộng đồng (CSIP) đã chia sẻ: DNgXH đã xuất hiện trong một thời gian khá dài những gần đây mới được biết tới như là một cách tiếp cận sáng tạo và có định hướng thị trường để giải quyết các vấn đề xã hội. Với hội thảo này, CSIP mong đợi các bên có liên quan sẽ cùng nhau chia sẻ quan tâm và phối kết hợp hành động để xây dựng một hệ thống hỗ trợ phù hợp và hiệu quả cho doanh nghiệp xã hội trong thời gian tới.”

Theo bà Oanh, có 3 đóng góp to lớn mà các DNgXH mang lại cho cộng đồng đó là: Cung cấp các dịch vụ cho các cộng đồng người nhiễm HIV, người khuyết tật... Đưa ra giải pháp cho các vấn đề xã hội mà hiện giờ chưa được đưa các NĐT, các DN, thể chế tài chính chưa chú ý tới như vấn đề năng lượng mới, vấn đề xử lý rác thải môi trường…Hòa nhập cộng đồng những người yếu thế, những người nghèo

Cũng theo kết quả khảo sát này, 40% DNgXH tại Hà Nội và TP HCM, lĩnh vực hoạt động đào tạo về dạy nghề, tạo việc làm cho người khuyết tật; tiểu thủ công nghiệp; dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Trong số các DNgXH được khảo sát có loại hình đăng ký trung tâm chiếm 32%, loại hình đăng ký công ty chiếm 30%, câu lạc bộ 15%, xã tương đối ít.

Khảo sát cho thấy, các DNgXH đã tạo việ làm cho  9 nghìn người trong 2.462 người sống trong hoàn cảnh đặc biệt (HIV, khuyết tật, cai nghiện trở về…); đóng góp  gây ảnh hưởng cho gần 400 ngàn người sống trong cộng đồng thông qua các chương trình phát triển giảm nghèo, nâng cao nhận thức và giáo dục cho cộng đồng…Về mặt hiệu quả kinh tế của các DNgXH còn khá khiêm tốn khi doanh thủ 2010 chỉ mới 255 tỷ đồng, nghĩa là doanh thu chỉ đạt 1.5 tỷ đồng/DNgXH. Trong cơ cấu nguồn vốn, vốn DN tự có chỉ chiếm 20%, vốn tài trợ 5%, đa phần vốn thu được từ lợi nhuận và sau đó các DN tiếp tục dùng lợi nhuận để dầu tư cho hoạt động phát triển về sau là 44,5%.

Bà Trương Thanh Thanh – Chủ tịch HĐQT CSIP khẳng định: “Muốn phát triển mạnh mẽ và bền vững loại hình DNgXH này thì cần nhiều bên liên quan, đó là sự hỗ trợ của Nhà nước, các  chính sách, kinh nghiệm từ các Quỹ đã làm trên thế giới,…Chính sự gắn kết đó tạo điều kiện để cho DNgXH phát triển, xây dựng xã hội Việt Nam ngày càng phồn vinh và tốt đẹp hơn”.

Nam Phương

search