Các bên:
- Nguyên đơn: Kiến trúc sư người Mỹ
- Bị đơn: Cty thuê thiết kế Saudi Arabia
Các vấn đề được đề cập:
- Luật áp dụng cho tranh chấp
- Lựa chọn luật trực tiếp
- Lex mercatoria
- Các tập quán thương mại
Tóm tắt vụ việc:
Năm 1976 nguyên đơn và bị đơn ký kết với nhau hai thoả thuận (Thoả thuận Dịch vụ giai đoạn I và Thoả thuận Dịch vụ giai đoạn II) theo đó nguyên đơn thực hiện các công việc chuẩn bị các bản vẽ và các tài liệu xây dựng liên quan khác cũng như liên hệ với các nhà thầu xây dựng chính cho một dự án xây dựng ở Jeddah, Saudi Arabia. Các bên thoả thuận đưa các tranh chấp có thể phát sinh ra trước trọng tài ICC tại Geneva để giải quyết. Trong các thoả thuận này không đề cập gì đến việc chọn luật áp dụng. Khi tranh chấp phát sinh giữa các bên về mức phí khảo sát thiết kế, nguyên đơn khởi kiện ra trọng tài. bị đơn kiện lại với lý do mình đã phải trả cho nguyên đơn mức phí quá cao.
Phán quyết này được tuyên năm 1985 giải quyết vấn đề luật áp dụng cho tranh chấp.
Nguyên đơn thì cho rằng luật áp dụng cho tranh chấp phải là Luật của bang Georgia, Mỹ bởi tất cả các công việc chính qui định trong các thoả thuận đều được thực hiện tại bang này. nguyên đơn cũng cho rằng có thể lựa chọn luật của Thuỵ Sỹ, luật của nơi có chủ thể xét xử (lex fori), hay lex mercatoria cũng có thể được áp dụng. Cuối cùng, nguyên đơn còn dựa vào "các qui tắc luật quốc tế tương tự quy định về các dịch vụ kỹ thuật theo đó nếu không có thoả thuận ngược lại, mối quan hệ giữa các bên sẽ được điều chỉnh bởi luật của nơi cư trú của kỹ thuật viên chứ không phải là luật nơi cư trú của người thuê dịch vụ kỹ thuật".
Bị đơn thì lại cho rằng cần áp dụng luật của Saudi Arabia bởi các nghĩa vụ của nguyên đơn được thực hiện một phần tại bang Georgia, một phần tại Saudi Arabia, trong khi đó tất cả các nghĩa vụ về phía bị đơn lại được thực hiện tại Saudi Arabia. Hơn nữa, theo Thoả thuận Dịch vụ giai đoạn II, tất cả các nghĩa vụ của nguyên đơn sẽ được thực hiện tại Saudi Arabia. Về các tập quán thương mại, bị đơn cho rằng không tồn tại bất kỳ một tập quán nào qui định trực tiếp về các dịch vụ kiến trúc do một kiến trúc sư Mỹ cho một dự án tại Saudi Arabia. Cuối cùng, bị đơn cho rằng cả Luật Thuỵ Sĩ lẫn lex mercatoria đều không thể được áp dụng.
Phán quyết của Trọng tài
Uỷ ban trọng tài quyết định trong trường hợp này phải áp dụng luật bang Georgia vì các lý do sau đây:
1. Rõ ràng là các bên đã không lựa chọn luật.
2. Căn cứ vào chứng cứ được trình ra trước Uỷ ban Trọng tài thì vấn đề luật điều chỉnh không hề được các bên bàn bạc đến khi ký kết hợp đồng, và rõ ràng là các bên cũng không đạt được một thoả thuận ngầm hay hiểu ngầm nào về vấn đề này. Do không có bất kỳ chứng cứ nào về một thoả thuận hay một ý định thực tế nào của các bên, Uỷ ban Trọng tài cho rằng không thể tuyên bố là các bên đã chọn luật thực chất của Thuỵ Sĩ hay lex mercatoria.
Nguyễn Thu Trang
(Còn nữa)