Trước thực trạng năng lực đối phó với các vụ kiện chống bán phá giá của các DN Việt Nam còn hạn chế và số lượng các vụ kiện đang ngày một gia tăng, mới đây, VCCI đã cho thành lập Hội đồng tư vấn về chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ (TRC) để giúp DN Việt Nam tự bảo vệ mình và vươn cánh tay xa hơn ra thị trường quốc tế.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang - Ban Pháp chế VCCI, thư ký Hội đồng TRC thì hiện nay điều tra và áp thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp, biện pháp tự vệ... là các công cụ đang được các nước nhập khẩu sử dụng khá phổ biến để bảo vệ ngành sản xuất trong nước của họ. Những "rào cản" này đã và sẽ gây thiệt hại lớn cho các nước XK như Việt Nam. Ở thị trường trong nước, việc mở cửa thị trường rộng hơn cho hàng hóa nước ngoài theo các cam kết có thể dẫn tới nguy cơ hàng NK cạnh tranh không lành mạnh hoặc NK ồ ạt, khiến các ngành sản xuất Việt Nam bị thiệt hại nghiêm trọng. Trong khi đó các công cụ như chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ tuy đã được pháp luật quy định nhưng các ngành sản xuất hoặc là chưa biết cụ thể hoặc là chưa có đủ năng lực để sử dụng.

Doanh nghiệp chưa thực sự vào cuộc!

Hội đồng TRC Ban Pháp chế - Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - 9 Đào Duy Anh - Hà Nội Tel: 04-5742022 (máy lẻ 356); Fax: 04-5771459; Email: trc.vcci@gmail.com; web: www.chongbanphagia.vn.

Bà Trang cho biết, mặc dù vấn đề này khá nghiêm trọng và có ảnh hưởng rất lớn tới năng lực XK của các DN nhưng nhận thức về vấn đề này trong các DN Việt Nam lại rất mơ hồ. Thậm chí có DN  còn cho rằng không cần thiết phải tham gia các vụ kiện bởi sẽ gây tốn kém, có DN tự tin: đã gia nhập WTO thì không thể bị kiện hay có DN còn cho rằng mình bán ít hàng hoá thì không thể bị kiện...

Theo bà Trang có hai lý do để giải thích vấn đề này: Thứ nhất: Từ góc độ nhận thức, chưa có nhiều DN, hiệp hội hiểu về bản chất các vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp hay tự vệ. Khi chưa có hiểu biết đầy đủ và chính xác, khó có thể mong chờ ở họ những nhận thức đúng về nguy cơ và mức độ rủi ro, càng không thể hy vọng họ sẽ có biện pháp và hành động cụ thể để phòng tránh hay đối phó với các nguy cơ đó ở nước ngoài hay cao hơn nữa là sử dụng công cụ này để bảo vệ mình trước hàng hóa nhập khẩu.

Bên cạnh đó, từ góc độ năng lực đối phó, không nhiều DN, hiệp hội có đủ khả năng (về nhân lực, vật lực) để gánh vác những công việc đòi hỏi rất nhiều kỹ năng và chi phí khi một vụ kiện thương mại xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra.

Giải vấn đề "đầu tiên"

Theo một Nghiên cứu của VCCI về các hiệp hội DN Việt Nam trong việc đối phó với các vụ kiện chống bán phá giá, khó khăn lớn nhất của các hiệp hội là tài chính (khảo sát cho thấy 72% hiệp hội DN được điều tra gặp khó khăn về tài chính để thực hiện các hoạt động); khó khăn về nhân lực cũng được nhấn mạnh (với 52% hiệp hội DN được điều tra cho biết đang thiếu nhân lực đủ trình độ). VCCI cho biết, để có thể giảm thiểu các vụ kiện chống bán phá giá hiện nay thì vấn đề quan trọng nhất đối với các DN XK là cần nâng cao nhận thức. Bên cạnh đó các DN nên chuẩn bị sẵn sàng cho mọi tình huống để đối phó với các vụ kiện. Việc ra đời Hội đồng TRC nhằm mục đích  tư vấn trực tiếp, hỗ trợ cụ thể và có tính hệ thống cho các hiệp hội, DN trong các vụ kiện (hoặc nguy cơ bị kiện) chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ ở nước ngoài và trong nước. Ngoài ra còn trực tiếp thực hiện và hướng dẫn triển khai các hoạt động nâng cao nhận thức, kỹ năng phản ứng, hành động trong các vụ kiện thương mại quốc tế cho các hiệp hội và cộng đồng DN.