EVN không lỗ
Theo EVN, trong tháng 7, nhu cầu điện tiếp tục tăng cao và có thể đạt tới trên 7,1 tỷ kWh. Mặc dù EVN đã huy động tất cả các nguồn điện hiện có nhưng tổng công suất khả dụng toàn hệ thống vẫn rất thấp. Như vậy với nhu cầu thực tế vào khoảng 230 triệu kWh một ngày, công suất đỉnh đạt khoảng 12.500 MW - 12.800MW, EVN đang đối mặt với nguy cơ thiếu từ 1.500MW - 2.500MW từ 7h sáng đến 21h tối. Tổng giám đốc EVN Phạm Lê Thanh cho hay, Tập đoàn đang gặp nhiều khó khăn về vốn để triển khai các dự án điện. Danh mục đầu tư của EVN trong năm 2008 gồm 40 công trình nguồn điện, 200 công trình lưới điện 220-500kV, đồng thời hoàn thiện nốt những công trình 110kV đang dở dang. Thế nhưng trong 6 tháng qua, kế hoạch đầu tư của EVN bị "đổ bể" vì căng thẳng tài chính do tiến độ cổ phần hóa chậm, nhiều khoản vay tín dụng tại ngân hàng bị hủy bỏ do nhà băng yêu cầu tăng lãi suất hoặc từ chối cho vay. Vì vậy EVN cho rằng 6 tháng đầu năm kinh doanh chưa có lãi.
Về vấn đề này, Thứ trưởng Bùi Xuân Khu cho rằng, ngành điện không hề bị lỗ, EVN kêu thì cứ kêu chứ tiềm lực của họ chưa căng thẳng đến mức phải tăng giá điện.Thứ trưởng cho biết, lộ trình điều chỉnh giá bán điện đã có từ trước, song vì mục tiêu kiểm soát lạm phát nên kế hoạch tăng giá bị chậm lại. Chưa tăng giá không có nghĩa là EVN đang kinh doanh lỗ vốn hay hoạt động kém hiệu quả.
Tiền của EVN đi đâu?
Thông tin về việc EVN đang xin ý kiến thành lập Công ty Tài chính điện lực khiến nhiều người sửng sốt. Một doanh nghiệp Nhà nước mang tính chất độc quyền vốn chưa lo đủ điện cho dân dùng nay lại đem tiền đổ sang lĩnh vực khác thì quả thật khó hiểu! Thực tế, sau khi xem xét lại các dự án, công trình điện, ta có một bức tranh tổng thể là thiếu vốn. Số vốn mà các doanh nghiệp Nhà nước (bao gồm cả EVN) được giao cơ bản là tiền thuế của dân. Người dân có quyền được biết những đồng tiền đó được sử dụng ra sao. Thay vì rót vốn để đẩy nhanh các dự án để chí ít cũng “giảm nhiệt” tình trạng thiếu điện thì các lãnh đạo ngành điện lại làm điều ngược lại. Như vậy việc làm này hoàn toàn đi ngược lại với chủ trương của Chính Phủ về việc tập trung sản xuất kinh doanh chính, không chạy theo đầu tư ngoài ngành để ảnh hưởng không tốt.
Tiếp theo, nhận định về con số 3,54% trên tổng số vốn chủ sở hữu 50.000 tỉ đồng đã đầu tư ngoài ngành của Tổng Giám đốc EVN tuyên bố không khác nào… trò chơi chữ. Con số ấy định nói lên rằng việc “đi tìm rủi ro” của EVN là chuyện nhỏ, khi số tiền bù lỗ theo tính toán trong năm 2008 của EVN ước tính khoảng 6.100 tỉ đồng do mua điện ngoài ngành với giá cao hơn?
Bao giờ mới hết cảnh mất điện triền miên như thế này! |
Sự bất lực của EVN thể hiện qua mức sử dụng điện trung bình của người dân vào loại thấp ở khu vực với 500kWh/người/năm và tầm nhìn xa trông rộng của EVN cũng chỉ bằng các tổng sơ đồ điện trong giới hạn 5 năm thay vì xa hơn. Với thực tế này, một viễn cảnh quá ít lạc quan của ngành điện trong nỗi khổ thiếu điện của dân vẫn sờ sờ trước mắt.
Phải áp dụng các chế tài!
Quá khứ, hiện tại và tương lai gần, người dân vẫn cứ khổ sở vì bị cúp điện. Nhưng nếu là những nguyên nhân khách quan không thể tránh khỏi thì thôi song điều quan trọng là việc cắt điện của EVN phải đúng, cắt điện có lộ trình, cắt điện có ưu tiên, phải do sự cố chính đáng. Nhưng việc cắt điện không báo trước đã gây ra không ít những thiệt hại cho doanh nghiệp, người dân. Vậy doanh nghiệp, người dân có thể kiện EVN ra tòa, hay phải có chế tài gì với EVN? Thứ trưởng thường trực Bộ Công Thương Bùi Xuân Khu đã nhấn mạnh: Người dân, doanh nghiệp mua điện của EVN mà EVN lại cúp điện không báo trước, cắt đột ngột, mà không phải là những nguyên nhân bất khả kháng thì doanh nghiệp, người dân có thể kiện EVN ra trọng tài kinh tế, kiện ra tòa án dân sự.
Hiện Bộ Công Thương đã lập một tổ công tác đặc biệt trực thuộc Bộ trưởng để giám sát tình hình điều độ điện lưới quốc gia. Tổ công tác sẽ có chức năng, nếu chỗ nào cúp điện thì tổ công tác sẽ đến kiểm tra xem anh cúp điện có đúng không, có lịch không, có sự cố không hay do chủ quan anh gây ra thì phải xử lý. Ngoài việc xử lý thì phải nâng trách nhiệm của các cá nhân, và có thể phải đưa ra các chế tài để áp dụng. Nên giờ, nếu như doanh nghiệp, địa phương nào bị cắt điện đột ngột thì cần lập tức báo cáo ngay đến thanh tra điện lực ở các địa phương ấy, để thanh tra điện lực, rồi tổ giám sát của Bộ Công Thương sẽ đến kiểm tra, xác minh tức thời.
Mới đây EVN đã gọi lãnh đạo 12 công ty điện lực ra kiểm điểm do cắt điện không báo trước, đấy cũng là một động thái tích cực. Nhưng có lẽ, EVN cần học tập ngành ngân hàng, nếu ai vi phạm gây thiệt hại cho doanh nghiệp, nhân dân thì phải cách chức, xử lý nghiêm minh, như thế mới nâng cao được trách nhiệm, vai trò của ngành điện.
Nam Phương tổng hợp