Các quan ngại về lạm phát ở mức cao đang dấy lên khi Chính phủ các quốc gia phải nâng giá nhiên liêu để bù lỗ cho chi phí nhập khẩu năng lượng. Giá dầu đứng ở mức cao đang đẩy các hãng vận tải, đặc biệt là taxi, giai đoạn thử thách.

Giờ tăng công giảm

Giữa tháng 7 vừa qua, khi cuộc khủng hoảng năng lượng xác lập một mức giá kỷ lục mới (đạt mức hơn 147USD/thùng vào ngày 11/7 – cao nhất tính cho đến thời điểm hiện nay). Điều này đã khiến cho nhiều các hãng taxi trên thế giới đối mặt với sức ép lãn công từ những người tài xế. Trong khi đó việc tăng giá vận chuyển không được khách hàng chào đón, cũng như vấp phải sự cạnh tranh quyết liệt từ các hãng khác.

Trong một phóng sự được tờ New York Times và CNN đăng tải, cho biết trong cơn bão giá nhiên liệu hầu hết các tài xế ở Boston đều phải chạy thêm (nhiều lúc lên tới 12 tiếng/ngày) nhưng chỉ thu về cỡ 80 USD/ngày, sau khi đã trừ hết các chi phí. Đó chưa phải là tất cả, khi giá cả sinh hoạt tăng chóng mặt: Chỉ trong vòng 1 tháng giá gas tăng thêm 4 USD mỗi gallon, hay tương đương với việc phải chi thêm 15 USD cho việc tiêu thụ gas của gia đình trong ngày. Mikhail Gilberg hổi tưởng, có những lúc anh và những đồng nghiệp của mình nghĩ rằng “có lẽ phải xét lại suy nghĩ về công việc của mình. Phải chăng đã chọn nhầm đường?”. Giá xăng dầu không ngừng tăng cao, cạnh tranh giữa các hãng ngày càng gay gắt. Thế nên ngay cả các hãng cũng đang phải đối mặt với sự sống còn của doanh nghiệp, nên việc nới tay, tăng lương cho nhân viên lúc này dường như là “lực bất tòng tâm”. Theo Taxicab - một hiệp hội taxi của Mỹ - chi phí cho nhiên liệu của các bác tài tiết kiệm cũng mất tới 14.400 USD mỗi năm, tăng tới 42% so với 2 năm về trước. Với mức tăng khủng khiếp này, chẳng tài xế chạy khoán có thể yên lòng trong công việc cả. Trong một nỗ lực nhằm cải thiện lợi nhuận, nhiều hãng taxi ở Boston cho thay đổi tỉ lệ nhảy số trên đồng hồ, thêm cỡ 5 USD/dặm. Nhưng xem ra giải pháp này không ổn khi cơ quan kiểm định và Phòng cảnh sát Boston bắt quy chuẩn hóa. Thêm vào đó là yêu cầu cân bằng lợi ích của cho khách hàng từ Hiệp hội Bảo vệ Người tiêu dùng Mỹ.

Thảm cảnh của các tài xế và doanh nghiệp vận tải taxi cũng dang bủa vây các hãng taxi từ châu Âu tới châu Á. Vừa qua, lần đầu tiên kể từ năm 1998, cơ quan quản lý giá ở Thượng Hải, Trung Quốc đã cho phép tăng giá taxi. Theo Shi Lizhong - một tài xế ở hãng Shanghai Dazhong Taxi  cho biết, nhờ việc tăng giá mà ông có thể kiếm 75 USD mỗi ngày. Tuy nhiên, thu nhập này không phải là ổn định, bởi giá xăng dầu vẫn tăng song hành cùng với sự hiện diện của nhiều hãng mới.

“Khó sẽ ló tiểu xảo”

Trước cơn bão giá nhiên liệu, tài xế taxi ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam, nhất là các nước châu Á đang phát triển, đã thi triển hàng loạt các tiểu xảo.

Trong vai một hành khách đi taxi từ trung tâm Toyota Thang Long, 316 Cầu Giấy, Hà Nội, tôi và anh bạn đã bắt quen và khai thác được phần nào những chiêu thức “làm ăn” của các bác tài. Sau một hồi vòng vo, đo đếm tôi và anh bạn tôi được anh tài xe của hãng V… cho biết “giờ đây nhiều tài xế, nhất là cá “lính dù” chẳng cần phải bật kẹp chì để đẩy số. Thay vào đó là việc kích đồng hồ chạy nhanh hơn bằng các súng bắt mua từ Trung Quốc”. Chả trách, có lần cũng trên quãng đường từ nhà ở Thái Hà tới Gas Hà Nội đã mất tới 80.000 VND, tăng gấp 100% đến khoảng 135% so với mức giá 30-40.000 VND vẫn quen đi trước đó. “Sơn ăn từng mặt, “tài” bắt từng người”, nói chuyện đó với một bác tài của hãng taxi khác thì được mách lước “chỉ có tài sợ khách, chứ làm gì có khách sợ tài. Anh cứ trả như mọi lần vẫn OK, khối khách không đồng ý bỏ đi tài cũng chẳng làm gì được vì còn phải lo giữ xe, giữ tài sản”. Nhưng xem ra đó chỉ là giải pháp cho những nam khách lực sỹ, chứ như chúng tôi giả vờ “căng” tí mà không được có lẽ vẫn phải “pay” rồi, cạch mặt lần sau.

Không chỉ dừng lại ở chiêu thức nạt khách, tài giờ đây còn kiếm tiền từ việc “thịt” đồ. Một lần đi Thái Nguyên, chiếc xe Innova của bạn tôi bị xe tải lùi bẹp đầu, hỏng két nước. Tuy được bảo hiểm trọn vẹn, nhưng muốn dùng đồ “zin” anh bạn tôi đã kết nối với một bác tài tốt bụng xin đổi đồ. Vài ngày sau, được báo công việc tráo đổi đã hoàn tất trong 10 phút ở xưởng quen sau khi đã hoa hồng cho “tài” đôi triệu. Thật là kinh khủng! Thảo nào, mấy doanh nghiệp kinh doanh xe cho thuê (không tự lại hẳn hoi) và nhiều hãng taxi điên đầu với vấn nạn “xe hỏng”! Có lẽ anh Minh - bạn tôi, chủ một công ty cho thuê xe phục vụ mấy ông chủ ngoại làm việc tại khu công nghiệp Quang Minh, và nhiều hãng taxi không ngờ rằng các bác tài láu cá đã nhanh chóng hoàn vốn, thu hồi những khoản đặt cọc bằng các chiêu thức xấu đó, bỏ mặc hãng, bỏ mặc chủ vật lộn trong cơn bão giá xăng dầu.

Nam Phong