Để có một đội ngũ nhân viên bán hàng chuyên nghiệp thì việc tuyển dụng nhân viên không phải là dễ. Ở Việt Nam, hầu hết vẫn chưa có sự đánh giá, nhìn nhận một cách đúng đắn về tầm quan trọng trong việc tuyển nhân viên bán hàng.
Với suy nghĩ không biết làm gì thì đi bán hàng đã và đang phổ biến, làm cho người đi tìm việc khó được nhận mà chính các chủ cửa hàng cũng khó tuyển được nhân viên.
Được hỏi về một vài tiêu chí tuyển dụng nhân viên bán hàng, hầu hết các đơn vị tuyển dụng đều có một số ý kiến chung: nhân viên bán hàng là những người có ngoại hình khá, nói chuyện rõ ràng dễ nghe (tiêu chí này được xếp vào yếu tố giao tiếp tốt)... Thực tế, đó mới chỉ là những điều kiện cần. Còn hãng thống kê Bill Brooks ước tính rằng hơn 85% khách hàng có cái nhìn tiêu cực về tất cả đội ngũ nhân viên bán hàng.
Trên thực tế, bán hàng là một “siêu” kỹ năng không dễ dàng thành thục. Và bạn sẽ cần đến những “siêu” quy luật để biến hoạt động bán hàng trở thành một trong những nhiệm vụ đơn giản và thành công nhất.
Tuyển dụng bán hàng là một chuỗi hoạt động được tạo ra để sắp xếp những người mà họ có thể phù hợp yêu cầu của Công ty về nhân viên bán hàng. Mục tiêu của giai đoạn tuyển dụng là phát triển nhóm người dự tuyển có xu hướng chuyên môn hóa càng rộng càng tốt. Ở giai đoạn này cần lưu ý không để sa đà với những người không có đủ phẩm chất.
Để tuyển những nhân viên bán hàng tốt và phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp mình, nhà tuyển dụng cần xác định được những tiêu chí cần thiết, và đảm bảo đưa những tiêu chí này vào các bản thông báo tuyển dụng. Bên cạnh đó, nhà tuyển dụng cũng cần can đảm loại bỏ những thông tin không thật sự cần thiết.
Ví dụ, nếu công ty thật sự cần thiết những ứng viên vào vị trí bán hàng phải tốt nghiệp đại học thì hãy đưa tiêu chí này vào quảng cáo tuyển dụng, nếu không thì bạn hãy loại bỏ nó ra khỏi quảng cáo của bạn.
Một trong những yêu cầu quan trọng của người nhân viên bán hàng là gì? Theo tôi, đó chính là cách ứng xử của nhân viên bán hàng. Nó thuộc về văn hoá và giao tiếp ứng xử. Nó nằm ngay ở tiêu chí "giao tiếp tốt" chưa được sử dụng một cách đúng đắn trong bước tuyển dụng. Hàng có bán được thì cửa hàng, doanh nghiệp mới có thể hoạt động và tồn tại. Và điều đó cũng phụ thuộc một phần lớn vào cách thức bán hàng, các nhân viên bán hàng. Điều này thấy rõ nhất ở những cửa hàng bán lẻ. Có lúc chưa hài lòng, hoặc chưa có ý định mua một loại hàng hoá nào đó, nhưng vì hài lòng với thái độ phục vụ của nhân viên bán hàng mà khách hàng có thể đi đến quyết định mua hàng, và quay lại nhiều lần sau. Còn một khi đã không hài lòng, mất ấn tượng ngay lần đầu tiên, bạn rất khó có thể kéo người ta quay trở lại cửa hàng mình. Bạn nên nhớ khách hàng có rất nhiều sự lựa chọn, họ có thể thoả mãn hành vi tiêu dùng bất cứ đâu. Khách vào mua hàng có lúc rất hài lòng với sản phẩm nhưng chỉ vì thái độ của nhân viên bán hàng, họ có thể ra khỏi cửa hàng bạn một cách khó chịu, như vậy điều trước mắt là bạn đã mất đi một khách hàng và kéo theo đó là một nhóm khách hàng, mặc dù khi đó cửa hàng của bạn bố trí đẹp, sang trọng, hàng hoá tốt, nhân viên bán hàng đạt "chuẩn"... Hãy nói chuyện với khách hàng như thể bạn nói chuyện với gia đình hay bạn bè của bạn. Trong các giao tiếp với khách hàng, bạn không nên nói với giọng “kiểu mẫu bán hàng”. Đó là những lời thuyết phục sáo rỗng và mang tính khẩu hiệu. Một lối phát âm khách sáo, giọng điệu phóng đại và những lời giới thiệu rập khuôn sẽ không được chấp nhận trong môi trường bán hàng chuyên nghiệp ngày nay. Thay vào đó, hãy nói chuyện một cách bình thường như thể xung quanh bạn là bạn bè và người thân.
Dù là một cửa hàng không lớn, nhưng nhân viên bán hàng là yếu tố hết sức quan trọng. Vì vậy, tôi mong là những người chủ nên chú trọng việc xây dựng và đào tạo một đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp về cách phục vụ, cách giao tiếp, ứng xử với khách hàng. Đó mới là điều kiện đủ, giúp cửa hàng bạn tiêu thụ ngày càng nhiều hàng hóa hơn, và xây dựng những nhóm khách hàng quen thuộc. Đây là một trong những yếu tố tạo nên sự thành công và phát triển.
Ngọc Quyên tổng hợp