Theo đúng lịch đến ngày 1/10/2008 là thời điểm các công ty chứng khoán sẽ không trực tiếp nhận tiền giao dịch chứng khoán của nhà đầu tư như hiện nay. Thay vào đó, nhà đầu tư của công ty chứng khoán phải mở tài khoản tiền tại ngân hàng thương mại do công ty chứng khoán lựa chọn.

Phương thức chuyển giao này sẽ giúp tài khoản của các nhà đầu tư được quản lý chặt chẽ, tránh tình trạng tiền của nhà đầu tư bị sử dụng tuỳ tiện.

Chủ trương này đã được đưa ra từ tháng 4/2007 (Quyết định 27/2007/QĐ-BTC ngày 24/4/2007 của Bộ Tài chính) và đến thời điểm này đã là khoảng thời gian không ngắn để các công ty chứng khoán chuẩn bị. Thế nhưng, đến thời điểm này (tức là chỉ còn hơn 1 tháng nữa là đến ngày 1/10/2008) mới chỉ có 13 công ty chứng khoán đã chuyển giao tốt. Đa số các công ty chứng khoán còn than khó để tiến hành sự chuyển giao này. Như vậy, nếu các công ty chứng khoán khác không chạy đua để kịp tiến độ thì khó có thể hy vọng việc ngân hàng quản lý tài khoản của nhà đầu tư chứng khoán sẽ được triển khai từ ngày 1/10/2008. Ông Đoàn Văn Minh – TGĐ Công ty chứng khoán Hải Phòng khẳng định: “Đây là chủ trương đúng. Tuy nhiên, để thực hiện các công ty chứng khoán phải mất nhiều chi phí cho thiết bị, đường truyền…với khoảng không dưới 300 triệu đồng/năm khi kết nối với một ngân hàng. Và nếu phải kết nối với 3-4 ngân hàng thì chi phí càng cần cao hơn. Với mức chi phí đó thì các công ty chứng khoán sẽ phải nâng phí giao dịch để bù đắp".

Đó là chưa kể, hệ thống kết nối giữa hai bên: công ty chứng khoán và ngân hàng có thể xảy ra trục trặc, gây rủi ro và chậm trễ trong thanh toán cho khách hàng, bởi phải tuân thủ chuẩn mực chung về công nghệ. Khách hàng rút tiền tại các ngân hàng bằng máy ATM có thể chậm nhưng đặt lệnh mua – bán chứng khoán ở công ty chứng khoán không thể làm như vậy được, vì số lượng đặt lệnh lớn, lại ở trong một thời điểm nhất định. Đại diện công ty chứng khoán SSI cho biết, trong chỉ khoảng 15 phút, có tới 1.000 – 1.500 lệnh đặt. Nhà đầu tư không chấp nhận công ty chứng khoán chậm trễ khi đặt lệnh cho họ. Và vấn đề lại đặt ra: đặt lệnh chậm gây thiệt hại cho nhà đầu tư thì ai sẽ là người phải chịu trách nhiệm: công ty chứng khoán, ngân hàng hay nhà cung cấp đường truyền?

Đó là chưa kể khối lượng tài khoản hiện ở các công ty chứng khoán rất lớn và không thể cùng lúc chuyển hết sang được ngân hàng, bởi phải có sự thoả thuận với nhà đầu tư, với ngân hàng. Thế nhưng, ông Nguyễn Văn Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội (HaSTC) cho biết:“Việc công ty chứng khoán giữ tiền của nhà đầu tư - chỉ ở Việt Nam mới có. Việc triển khai sớm mô hình quản lý này sẽ làm nhà đầu tư cảm thấy thị trường chứng khoán của ta minh bạch và chuyên nghiệp”.

Bà Nguyễn Thị Thục Anh – Phó trưởng Ban Kinh doanh (Uỷ ban chứng khoán Nhà nước) cho biết: Thực tế qua kiểm tra và báo cáo của 13 công ty đã thực hiện đều cho thấy lỗi kỹ thuật như đứt đường truyền rất hiếm khi xảy ra, chi phí đầu tư cũng không lớn. Bản thân các công ty cũng đã xây dựng được những rào chắn để hạn chế rủi ro. Ủy ban chứng khoán Nhà nước đang phối hợp với Ngân hàng Nhà nước xây dựng hợp đồng mẫu, cho nên việc để ngân hàng quản lý tài khoản của nhà đầu tư là hoàn toàn hợp lý, còn các vấn đề khác có thể phối hợp để giải quyết, không đến mức bế tắc như các công ty chứng khoán phản ánh.

Ông Nguyễn Thanh Kỳ - Tổng thư ký VASB đề xuất, trong bối cảnh thị trường đang có nhiều biến động, hầu như các công ty đều bị thua lỗ, ngân hàng cũng gặp khó khăn, Ủy ban chứng khoán nên xem xét giãn thời gian thực hiện quyết định mới đến đầu năm 2009. Thời hạn này sẽ giúp các công ty chứng khoán có thêm thời gian chuẩn bị chu đáo trước khi quyết định mới có hiệu lực.

Nam Phươngtổng hợp