Thứ Sáu, 26/09/2003 - 09:35

Áp dụng Hiệp định GATT/WTO: DN sẽ chủ động hơn trong hội nhập

Theo nguồn tin từ Tổng cục Hải quan, cuối tháng 9 này Hiệp định trị giá GATT sẽ chính thức được áp dụng tại VN. Tìm hiều sự kiện này, phóng viên DĐDN có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Đức Dũng - Chuyên viên tư vấn về thủ tục hải quan thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.

- Hiệp định trị giá GATT dự kiến sẽ được thực hiện trong tháng 9/2003. xin ông cho biết đôi nét về Hiệp định và tại sao phải áp dụngHiệp định?

HĐ trị giá GATT được WTOphối hợp với Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) khởi xướng và xây dựng từ những năm bốn mươi, đến năm 1981 thì Hiệp định chính thức được công bố, với tên đầy đủ là Hiệp định về thực hiện Điều VII của Hiệp định chung về thuế quan và thương mại GATT 1994 hay còn gọi là Hiệp định trị giá hải quan GATT/WTO . Với tính ưu việt của nó, đến nay đã có hơn 130 quốc gia tham gia và áp dụng Hiệp định. Nguyên tắc chính xuyên suốt Hiệp định là tạo lập một hành lang nhằm xác định đúng giá trị thực của hàng hoá xuất nhập khẩu để từ đó tính đúng mức thuế xuất nhập khẩu của hàng hoá đó sao cho các DN kinh doanh xuất nhập khẩu và các cơ quan quản lý nhà nước cùng chấp nhận một cách "tâm phục, khẩu phục".

Vì thế, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã khuyến cáo các quốc gia khi tham gia WTO bắt buộc phải áp dụng Hiệp định này. VN đang đàm phán và dự kiến sẽ gia nhập WTO vào năm 2005 cũng sẽ không thể là ngoại lệ.

- Xin ông cho biết khi áp dụng Hiệp định sẽ đem lại những thuận lợinào cho các DN VN?

Áp dụng Hiệp định trị giá GATT/WTO nghĩa là các quốc gia sẽ phải áp dụng cách tính thuế XNK cơ bản dựa trên cơ sở trị giá giao dịch giữa người mua và người bán ghi trên hợp đồng hay còn gọi là trị giá giao dịch. đây là một vấn đề rất quan trọng đối với các doanh nghiệp kinh doanh XNK vì nó tạo lập một môi trường kinh doanh mới, các DN VN được bình đẳng cạnh tranh với nhau cũng như trong khu vực và trên thế giới, xoá bỏ được tính áp đặt, cứng nhắc đang tồn tại khi áp dụng bảng giá tối thiểu đã tạo nên nhiều thiệt thòi cho các DN VN khi tham gia hội nhập và cũng phần nào xóa bỏ được những tranh cãi giữa các doanh nghiệp và các cơ quan chức năng về trị giá tính thuế khi áp dụng bảng giá tối thiểu như hiện nay. Từ đó các DN có thể xác định được các khoản thuế phải nộp cho hàng hoá của mình ngay từ khi ký hợp đồng, tạo thế chủ động trong kế hoạch kinh doanh của mình, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh.

- Được biết là Hiệp định trị giá GATT/WTO là một hiệp định mang tính kỹ thuật cao, ông có thể cho biết rõ hơn về điều này?

Đúng vậy. Đây là một hiệp định khá phức tạp khi áp dụng nó. Ví dụ Thái lan phải mất gần 10 năm chuẩn bị để áp dụng HĐ Trị giá GATT/WTO, Hàn quốc cũng phải mất 8 năm vừa thực hiện vừa áp dụng trong quyền bảo lưu Hiệp định, Canada, Cộng hòa Czech... đều phải dành một khoảng thời gian khá dài cho khâu chuẩn bị, xây dựng văn bản pháp luật, áp dụng thí điểm...

Hiệp định Trị giá Hải quan GATT/WTO đã xác lập một hệ thống đầy đủ các phương pháp xác định trị giá hải quan nhằm đảm bảo xác định được trị giá của hàng hoá gần sát nhất với giá trị thực của chính hàng hoá đó xét trong điều kiện nhập khẩu thông thường. Với 6 phương pháp quy định trong Hiệp định, tất cả hàng hoá đều được soi xét. Và thứ tự các phương pháp xác định trong Hiệp định sẽ giúp cơ quan hải quan, người nhập khẩu cùng thống nhất giá trị gần sát với thực tế nhất của hàng hoá đó. Các doanh nghiệp phải điền thông tin vào một tờ khai đã in sẵn với các nội dung đòi hỏi doanh nghiệp phải chứng minh được. Đặc biệt trong tờ khai trị giá có đề cập đến các khoản điều chỉnh thêm và bớt vào giá trị của hàng hóa như chi phí hoa hồng, chi phí môi giới, giá trị hàng hoá, dịch vụ cho người mua cung cấp miễn phí, tiền bản quyền, giấy phép... và rất nhiều tiêu chí khác là những khoản không được ghi trên hoá đơn nhưng nó vẫn phải được đưa vào trị giá của hàng hoá một cách chính xác, đầy đủ và đặc biệt là phải trung thực. Những thông tin được khai trên tờ khai là cơ sở quyết định giá trị hàng hóa tính nộp thuế. Cơ quan Hải quan sẽ căn cứ vào tờ khai trị giá, kiểm tra dữ liệu thông qua các chứng từ do doanh nghiệp cung cấp và bằng phương pháp nghiệp vụ kiểm tra tính chính xác của thông tin trên tờ khai.

- Khi áp dụng Hiệp định trị giá GATT/WTO, các doanh nghiệp cần phải chuẩn bị những gì và cần lưu ý những gì?

Để có thể khai thác những tính năng ưu việt và áp dụng Hiệp định trị giá GATT một cách có lợi nhất, doanh nghiệp cần phải nắm rõ nội dung của Hiệp định, 6 phương pháp xác định trị giá theo GATT và đặc biệt là cần đàm phán cẩn thận, rõ ràng với đối tác khi ký hợp đồng mua bán ngoại thương. Nếu có thể được thì thể hiện đầy đủ ngay trên hợp đồng những khoản điều chỉnh, còn không thì phải thỏa thuận và tạo sẵn cơ sở để khi cơ quan hải quan yêu cầu cần chứng minh, giải thích những khoản nằm ngoài hợp đồng thì có thể đáp ứng được ngay. Tôi xin lưu ý là đây vừa là quyền lợi cũng vừa là trách nhiệm của các DN. Muốn bảo vệ được quyền lợi của mình phải chứng minh được những gì mình đã khai trên tờ khai trị giá. Ngoài ra các DN cũng cần phải hợp tác với cơ quan hải quan để cùng nhau xây dựng tạo lập một môi trường kinh doanh lành mạnh và bình đẳng.

- Xin cảm ơn ông!

P.V thực hiện

search