Thứ Ba, 15/12/2009 - 09:59

Tinh bột sắn "sốt nóng"

Giá tinh bột sắn hiện đang tăng từng giờ. Cảnh khách hàng chèo kéo nhà sản xuất để được mua đang diễn ra ở khắp các nhà máy sản xuất. Giá sắn tươi đã lên tới trên 1,2 triệu đồng/tấn và giá tinh bột đã leo qua mức 7.000 đồng/kg mà không có hàng để mua. 

Một vị lãnh đạo của nhà máy chế biến tinh bột sắn ở huyện Văn Yên - Yên Bái cho biết, từ nhiều ngày nay giá đã tăng chóng mặt. Điện thoại di động của vị lãnh đạo này thường xuyên reo vang do khách hàng ở các nơi điện thoại đặt hàng quá nhiều. Tuy nhiên do công suất nhà máy có hạn cộng với nguồn nguyên liệu tại thời điểm này đang khan nên không thể có đủ tinh bột phục vụ nhu cầu thị trường hiện nay.

Trồi sụt thất thường

Anh Nguyễn Mạnh Hải - một người chuyên kinh doanh mặt hàng tinh bột sắn tại Hà Nội cũng cho biết, đã chạy đôn đáo khắp trong Nam, ngoài Bắc rồi sang cả Lào để tìm nguồn hàng nhưng cũng đành bó tay. Anh Hải cho hay, tình hình rất căng vì cũng như anh, không ít DN đã nhận tiền đặt cọc của khách mua hàng nay không giao được hàng rất có thể bị phạt.

Đại bộ phận các DN vẫn trông chờ vào thị trường Trung Quốc là chính và gánh chịu rủi ro bởi sự thất thường của thị trường này.

Tại một số vùng nguyên liệu như Yên Bái, hoặc một số tỉnh miền Trung, giá sắn tươi cũng tăng chóng mặt. Cách đây khoảng 1 tháng, giá sắn tươi khoảng 800 nghìn đồng/tấn thì hiện nay đã tăng lên trên 1 triệu đồng/tấn. Có nhiều nơi giá lên tới 1,2-1,3 triệu đồng/tấn khiến cây sắn đang trở nên rất hiệu quả đối với những vùng đất đồi, dốc, địa hình rất khó canh tác đối với các loại cây trồng khác.

Sở dĩ tinh bột sắn bỗng nhiên "sốt sình sịch" là do thị trường Trung Quốc tiêu thụ mạnh mặt hàng tinh bột sắn của VN. Nguyên nhân thứ 2 theo một số nhà sản xuất là do năm nay nhuận nên vụ thu hoạch bị chậm lại 1 tháng. Một số nơi như Văn Yên - Yên Bái đã 3 tháng nay trời không mưa do đó đất khô, rất khó thu hoạch. Nếu trời mưa, đất mềm, một người mỗi ngày có thể nhổ được 3-4 tạ sắn thì hiện nay chỉ nhổ được 2 tạ. Chưa kể đất khô cứng, nhổ tới đâu củ gãy tới đó phải đào bằng cuốc, nên thu hoạch rất chậm cũng là nguyên nhân gây thiếu sắn tươi.

Mặc dù tinh bột sắn đang lên ngôi, nhà sản xuất tinh bột và người trồng sắn đều được lợi song sự trồi sụt thất thường của mặt hàng này là rất khó đoán. Cuối năm 2008 - đầu năm 2009, hàng nghìn tấn tinh bột chất đống ở cửa khẩu Lạng Sơn do ách tắc khi XK sang thị trường Trung Quốc. Vụ sắn năm 2008, thị trường sắn cũng đã chứng kiến một bầu không khí ảm đạm khi giá sắn tươi chỉ khoảng 400 - 450 đồng/kg mà vẫn khó tiêu thụ. Một số vùng nguyên liệu hàng nghìn ha sắn đến kỳ thu hoạch nhưng nông dân vẫn bỏ mặc trên đồi do có bán cũng chưa đủ tiền công chăm sóc, bốc dỡ.

Không thể chỉ dựa vào thị trường Trung Quốc

Hiện nay, trên toàn quốc đã hình thành nhiều vùng nguyên liệu trồng sắn khắp từ phía Bắc (Yên Bái, Phú Thọ) cho tới miền Trung (Nghệ An, Bình Định) và kéo dài vào nhiều tỉnh miền Trung - Tây Nguyên. Một số DN đã đầu tư sang cả Lào để mở rộng vùng nguyên liệu phục vụ cho công nghiệp chế biến tinh bột. Tuy nhiên những DN như Cty cổ phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi (APFCO) tìm được thị trường XK tinh bột sang Châu Âu là rất hiếm. Đại bộ phận các DN vẫn trông chờ vào thị trường Trung Quốc là chính và gánh chịu rủi ro bởi sự thất thường của thị trường này. Theo thống kê của hải quan cửa khẩu Chi Ma, mỗi ngày có khoảng 300 - 500 tấn tinh bột sắn được XK sang Trung Quốc và 90% sản lượng tinh bột sắn của VN được XK sang Trung Quốc. 

Hiện nay, cả nước có trên 500.000 ha trồng sắn với sản lượng trên 8 triệu tấn. Toàn quốc có 60 nhà máy chế biến tinh bột sắn có quy mô công nghiệp với tổng công suất chế biến mỗi năm hơn nửa triệu tấn tinh bột sắn. Tính cho tới hết tháng 11/2009, có khoảng 3 triệu tấn sắn và tinh bột đã được XK với tổng giá trị gần 500 triệu USD. Năm 2009 trong khi nhiều loại hàng hoá XK chậm và giảm mạnh về giá trị thì tinh bột sắn lại lên ngôi với mức XK tăng hơn 4 lần về sản lượng và tăng 3 lần về kim ngạch. Thị trường XK chính vẫn là Trung Quốc, chiếm hơn 90% kim ngạch. Tiếp theo là Hàn Quốc chiếm 5,5%, Đài Loan 2%, Châu Âu (1,7%) và  một phần rất nhỏ bắt đầu đến được Nhật Bản...

Trung Quốc hiện NK khoảng 6 triệu tấn sắn mỗi năm và là nước sản xuất ethanol lớn thứ ba trên thế giới, sau Mỹ và Brazil. Nhiều địa phương của Trung Quốc đã bắt buộc sử dụng ethanol-blended xăng trong xe hơi. Đặc biệt, Quảng Tây, nơi chiếm 70% sản lượng sắn của Trung Quốc với 7 triệu tấn/năm. Chính vì vậy Trung Quốc là thị trường tiêu thụ sắn và tinh bột sắn rất mạnh.

Mặc dù hiện nay cây sắn đang lên ngôi, giá tinh bột đang “sốt sình sịch” song đây là mặt hàng khá thất thường nếu chỉ tập trung vào thị trường Trung Quốc.

Minh Giác

search