Thứ Sáu, 27/06/2008 - 17:27

Hôm nay, chính thức nới biên độ tỷ giá VND/USD lên +/-2%

Gần một tháng nay tỷ giá VND/USD có nhiều biến động. Hiện tượng "2 giá" về tỉ giá xuất hiện trên thị trường. Nhiều ngân hàng đã áp dụng cơ chế “2 giá” với giao dịch ngoại tệ, trong đó mức giá giao dịch thực tế cao hơn rất nhiều so với giá niêm yết quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ký Quyết định số 1436/QĐ-NHNN về việc ban hành một số quy định liên quan đến giao dịch ngoại tệ của các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối. Theo đó, bắt đầu từ hôm nay (27/6), biên độ tỷ giá VND/USD được nới lên +/-2%.

 Ngân hàng nhà nước đã nhiều lần điều chỉnh biên độ tỷ giá, từ 0,25% lên 0,5%, 1% và giờ là 2%. Theo đó, đã tạo điều kiện cho các ngân hàng thương mại có thể điều chỉnh tăng hoặc giảm giá USD sao cho phù hợp với cung-cầu của thị trường. Chính sách điều hành thị trường ngoại hối của ngân hàng nhà nước cũng phải tính theo các tín hiệu của thị trường và được thực hiện một cách linh hoạt và có kiểm soát.

Việc nới rộng có thể theo hướng âm hoặc dương, tuỳ theo các tổ chức tín dụng xem xét dựa trên quan hệ cung cầu của mình. Các tổ chức tín dụng phải mua bán ngoại tệ trong biên độ cho phép. Nghiêm cấm việc mượn đồng tiền thứ 3 để tính giá USD.

Bởi, trên thực tế đã có hiện tượng các tổ chức tín dụng đã mượn đồng tiền thứ 3 để tính giá USD gây xáo trộn trên thị trường tiền tệ, không trung thực giữa tỷ giá VND/USD. Thủ thuật lòng vòng đó có thể thấy là ngân hàng bắt doanh nghiệp chuyển đổi mua euro theo tỷ giá do ngân hàng tự ấn định rồi mới chuyển đổi qua đô la. Kết quả là trên giấy tờ, ngân hàng vẫn ghi bán đô la đúng giá niêm yết nhưng thực chất giá đã bị đẩy lên rất cao, thậm chí tương đương với giá ngoài thị trường tự do.

Đầu tháng 6, ông Nguyễn Văn Bình - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước khẳng định cơ quan này đang nghiên cứu biện pháp buộc các ngân hàng thương mại phải bán USD theo đúng giá niêm yết, trong biên độ trên dưới 1%. Nếu phát hiện ngân hàng nào có việc bán USD vượt giá niêm yết, ngân hàng Nhà nước sẽ có biện pháp xử lý. Giờ đã cuối tháng 6 thế nhưng vẫn chưa thấy ngân hàng thương mại nào bị phạt.

Hiện tượng ngân hàng niêm yết giá một đằng thực tế lại bán với một giá khác vẫn diễn ra một cách công khai. Bằng thủ thuật nghiệp vụ lòng vòng, họ làm cho giá đô la bán cho doanh nghiệp cao hơn rất nhiều so với niêm yết, có khi chênh lệch tới 1-2 ngàn đồng/ USD hoặc cao hơn thế nữa.

Nhiều doanh nghiệp đang phải khốn đốn vì việc phải mua USD với giá 18.000 đồng/USD, thậm chí có đơn vị còn phải chấp nhận với giá sát 20.000 đồng/USD. Ngay cả khi mua được đô la của ai đó với giá rẻ thì doanh nghiệp cũng bị lệ thuộc rất lớn vào ngân hàng vì tất cả mọi thanh toán quốc tế đều phải thông qua cơ chế này. Cụ thể, phải bán ngoại tệ đó cho ngân hàng với giá rẻ (niêm yết) và ngân hàng sẽ bán lại với giá cao (giá thị trường tự do). 

Nhưng nếu mua thì riêng chênh lệch giá giữa thị trường tự do với tỷ giá Ngân hàng nhà nước thì đã bị lỗ khoảng 10%. Các doanh nghiệp không biết sẽ phải giải trình với cơ quan thuế như thế nào về khoản chênh lệch này? Bởi hầu hết các hợp đồng mua USD với tỷ giá của thị trường tự do đều được thỏa thuận bằng miệng giữa ngân hàng thương mại với doanh nghiệp. Còn trong hợp đồng thư tín dụng thì ghi rõ tỷ giá theo mức ngân hàng nhà nước công bố.

Thời gian qua, thị trường ngoại hối cũng đã có những biến động. Nguyên nhân một phần từ các chỉ số kinh tế như mức tăng chỉ số CPI tháng 5, chỉ số nhập siêu... Nhưng phần quan trọng khác, tỷ giá đồng USD đã bị méo mó bởi tâm lý của người dân và các nhà đầu cơ. Để ổn định được thị trường ngoại hối, cần phải có nhiều giải pháp đồng bộ với các chính sách vĩ mô và Chính phủ cho thực hiện giải pháp “mạnh tay” hơn là nới biên độ tỷ giá và trực tiếp can thiệp vào thị trường ngoại hối.

Thống đốc ngân hàng cũng nhận định, hiện tượng "2 giá" về tỉ giá sẽ được giải quyết theo hướng tất cả các tổ chức tín dụng áp dụng một giá, còn lại bộ phận thị trường tự do nhỏ thì quản lý từng bước. Sắp tới, Ngân hàng nhà nước sẽ có quy định chặt chẽ hơn đối với hoạt động thu đổi ngoại tệ, tránh lặp lại hiện tượng tự ý đầu cơ, nâng giá gây biến động mạnh đến thị trường tự do như thời gian gần đây. Đối với hiện tượng duy trì “hai giá” ngoại tệ, ngân hàng nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng phải rút giấy phép đối với các trường hợp vi phạm.

Chủ trương nới biên độ lên 2% đã được Chính phủ cho phép và Ngân hàng nhà nước quyết định thực hiện. Cùng với mở rộng biện độ, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng là phải niêm yết, mua – bán đúng với giá Ngân hàng Nhà nước công bố và cộng thêm biên độ +/-2%; không được dùng đồng tiền thứ ba để tính ra tỷ giá VND với USD gây xáo trộn và không trung thực về tỷ giá. Đồng thời, sẽ tăng cường công tác thanh, kiểm tra và phối hợp với các ngành chức năng khác.

Ngân hàng Nhà nước cũng đã có văn bản nghiêm cấm và yêu cầu các ngân hàng thực hiện đúng các quy định của Ngân hàng Nhà nước. Ngân hàng nào vi phạm sẽ bị xử phạt, ngoài phạt tiền còn có biện pháp hành chính, nhân sự.

Nam Phương tổng hợp

search