Thứ Sáu, 13/01/2006 - 14:06

Phát triển kinh tế - xã hội 2005-2010: Kế hoạch của toàn dân

VN đang bước vào năm cuối cùng của Kế hoạch 5 năm đầu tiên trong thiên niên kỷ mới, thực hiện Chiến lược 10 năm phát triển kinh tế - xã hội. Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy VN gặt hái được những thành tựu đáng kể như tình hình chính trị - xã hội ổn định, quan hệ quốc tế không ngừng được mở rộng, nguồn lực sản xuất của nhiều thành phần kinh tế tăng lên…

Tuy nhiên, giai đoạn phát triển tiếp theo đòi hỏi VN phải bứt khỏi tình trạng thoát nghèo và kém phát triển, vượt qua những nước đang phát triển có thu nhập thấp, đưa GDP đầu người ở mức 640 USD hiện nay lên 950 - 1.000 USD vào năm 2010. Chính vì những mục tiêu đề ra như vậy, lần đầu tiên một kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của VN được đem ra thảo luận rộng rãi trong công chúng. Phó Thủ tướng Vũ Khoan đã dành cho DĐDN cuộc trao đổi về vấn đề này .

- Xin Phó Thủ tướng cho biết, cộng đồng quốc tế đánh giá thế nào về tốc độ tăng trưởng của VN trong năm qua?

Hội nghị các nhà tài trợ (CG) diễn ra đầu tháng 12/2005 tại VN, cộng đồng quốc tế đánh giá rất cao những nỗ lực vượt bậc trong việc phát triển kinh tế - xã hội của VN trong 5 năm qua. Thứ nhất là nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng khá cao, GDP tăng liên tục qua các năm, bình quân khoảng 7,5%/năm. Riêng năm 2005, GDP tăng 8,4% so với năm 2004, đạt mức tăng trưởng cao nhất trong 9 năm gần đây. Cơ cấu kinh tế đã có bước chuyển dịch tích cực theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, giảm tỷ trọng nông - lâm - ngư nghiệp, đồng thời với việc tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp, xây dựng. Nền kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, quan hệ quốc tế mở rộng, nhiều cam kết quốc tế đã được ký kết và thực hiện, nhiều hiệp định đa phương, song phương tạo bước ngoặt cho phát triển mới về kinh tế đối ngoại, nhờ vậy mà các thị trường xuất khẩu được duy trì, mở rộng.

- Lần đầu tiên bản kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2006-2010 của VN được đem ra thảo luận, thu thập ý kiến rộng rãi của công chúng. Theo đánh giá, đây là cách làm mới chưa từng có tiền lệ ở VN và trên thế giới, thưa Phó Thủ tướng?

Bản kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2006-2010 không chỉ được đem ra tham khảo ý kiến các bộ, ngành, địa phương, các đoàn thể chính trị xã hội, giới khoa học, các DN trong và ngoài nước, thậm chí các tổ chức quốc tế liên chính phủ và phi chính phủ, mà còn đại diện Việt kiều và các đoàn ngoại giao. Một lần nữa tôi khẳng định, đây là cách làm chưa từng có tiền lệ ở VN mà cả ngay ở trên thế giới. Với cách làm đó, kế hoạch 5 năm (2006 - 2010) của VN thực sự trở thành kế hoạch của toàn dân, thậm chí nó là sản phẩm của cả cộng đồng các nhà tài trợ quốc tế.

- Thưa Phó Thủ tướng, nhờ tham khảo ý kiến của toàn dân nên trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2006-2010, Chính phủ đã đề ra mục tiêu là phải có bước ngoặt về “chất” trong giai đoạn tới?

Đúng vậy, chính nhờ cách làm trên mà những mục tiêu Chính phủ đề ra trong giai đoạn tới là phải có bước ngoặt hoàn toàn về "chất". Nếu như năm 1995, chúng ta tuyên bố đã bước ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội thì trong 5 năm tới, VN sẽ phải phấn đấu để sớm ra khỏi tình trạng kém phát triển, nghĩa là đưa GDP tính theo đầu người từ khoảng 640 USD hiện nay lên khoảng 1.000 USD vào năm 2010. Nếu như năm 1986, chúng ta mới bước vào nền kinh tế thị trường thì 5 năm tới VN phải hình thành đồng bộ các loại thị trường cơ bản. Nếu năm 1995 VN mới hội nhập với kinh tế khu vực thông qua việc tham gia AFTA, thì trong 5 năm tới VN phải hội nhập đầy đủ với nền kinh tế thế giới thông qua việc gia nhập WTO. Bên cạnh yêu cầu phát triển nhanh, 5 năm tới nền kinh tế VN phải đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, chất lượng và hiệu quả. Nói cách khác, đi đôi với nhân tố “lượng”, nhân tố “chất” có vai trò quyết định, là yếu tố sống còn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của VN. Tôi khẳng định nền kinh tế VN có khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Do vậy, mục tiêu mà VN phải đạt được, theo tôi là nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân, bảo đảm sự công bằng cho xã hội. Chính vì vậy, trong Kế hoạch 5 năm tới, đi đôi với mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 7,5% - 8% kèm theo một loạt định hướng, trong đó các yếu tố về xã hội như giảm nghèo theo chuẩn mới, nâng cao chất lượng giáo dục và y tế và lần đầu tiên vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái được nêu lên ngang hàng với các nhiệm vụ kinh tế - xã hội.

- Như vậy vấn đề bảo vệ môi trường cũng được đặt ngang hàng với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Phó Thủ tướng có thể cho biết lý do?

Trong những năm gần đây, do phát triển nhanh nên chúng ta không chú ý tới vấn đề môi trường. Các nước láng giềng vì phát triển nhanh và nóng đã huỷ hoại môi trường sống. Vì vậy, ngoài 2 trục kinh tế - xã hội, yếu tố phát triển môi trường cũng được đề cao trong chiến lược phát triển 5 năm tới. Thực tế phải nhìn nhận, vấn đề môi trường hiện nay của chúng ta khá bức xúc, ví dụ như hiện tượng khai thác bừa bãi và sử dụng lãng phí tài nguyên gây ô nhiễm và suy thoái, làm mất đi sự cân đối các hệ sinh thái... Năng lực của bộ máy làm công tác môi trường chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển bền vững. Quản lý môi trường hiện được thực hiện tại cấp TƯ, cấp tỉnh, còn cấp huyện, địa phương hầu như như bỏ ngỏ…

- Muốn phát triển nhanh và bền vững, VN phải cần khoảng 140 tỷ USD để phát triển trong 5 năm tới. Vậy để phát triển 3 trục kinh tế - xã hội - môi trường mà Chính phủ đề ra, VN phải huy động từ nguồn nào, thưa Phó Thủ tướng?

Tôi nhấn mạnh, nguồn vốn hàng đầu vẫn là huy động tối đa các nguồn lực trong nước. Theo tinh thần đó, tỷ lệ vốn đầu tư trong GDP sẽ tăng từ 37,5% trong 5 năm trước lên khoảng 40% trong 5 năm tới; vốn đầu tư của dân cư và khu vực tư nhân sẽ tăng từ 27% hiện nay lên khoảng 34%. Một kênh huy động mới so với trước là cổ phần hoá các DNNN, phát hành trái phiếu Chính phủ, trái phiếu công trình, trái phiếu DN. Bên cạnh đó, nguồn vốn bên ngoài cũng là nhân tố quan trọng. Chính phủ cùng các bộ, ngành đang phấn đấu đưa tỷ lệ vốn bên ngoài từ 30% nguồn vốn vay của toàn xã hội trong 5 năm qua lên 35% trong 5 năm tới. Về các hình thức huy động, trong 5 năm tới, các hình thức huy động nguồn vốn truyền thống vẫn là ODA và FDI. VN mở thêm hai kênh mới, đó là đầu tư gián tiếp (nay được đưa vào Luật) và phát hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường tài chính quốc tế…

- Xin cảm ơn Phó Thủ tướng!

search